Кіріспе

Неміс математигі, энтомологы және әскери ойын жасаушы Иоганн Кристиан Людвиг Хеллвиг (8 қараша 1743, Гарц/Рюгенде туған – 10 қазан 1831, Брауншвейгте қайтыс болған) – неміс математигі, энтомологы және әскери ойын жасаушы.

Өмірбаян

Франкфурт университетінде математика және табиғаттануды оқығаннан кейін, 1766 жылы ол Ресейдің оңтүстігіне жасаған саяхаты кезінде Вильгельм Адольф фон Брауншвейг ханзадасының кеңесшісі болды. 1771 жылы Брауншвейгтегі екі колледжде математика және табиғат ғылымдарының мұғалімі болып тағайындалды, ал 1790 жылы Брауншвейгтегі Collegium Carolinum-да математика және табиғат ғылымдарынан сабақ беруге тағайындалып, 1802 жылы толық профессор атанды. Оның мақсаты – сол кездегі әскери ғылымды, әсіресе жаяу әскер, атты әскер және артиллерияның тактикасын жақсы бейнелейтін шахматқа ұқсас ойын жасау болатын. Оның алғашқы «кригсспиель» шахмат тақтасын едәуір кеңейтті (әдетте 49 қатар мен 33 бағаннан, барлығы 1617 шаршыдан тұратын тақта қолданды) және фигуралардың мінез-құлқын түбегейлі өзгертіп, бірнеше жаңа фигураларды енгізді. Шахматтың абстрактілі кеңістігін көрсетудің орнына, оның тақтасында таулар, батпақтар және су көлдері сияқты әртүрлі жер бедерлері болды. Патшаны тұтқындау арқылы жеңіске жетпей, жаудың бекінісін басып алу қажет еді. Хеллвиг келесі жиырма жыл бойы ойынын жетілдіріп, 1803 жылы қайта жаңартылған «Das Kriegsspiel» атты еңбегін жариялады, ол шахматтың элементтерінен толығымен бас тартып, шахмат фигураларын сол дәуірдегі әскери бөлімдерді бейнелейтін жаңа бірліктермен алмастырды. Оның ойыны көптеген заманауи үлгіақыстарды тудырды, ал оның маңызды жаңалықтары Рейсвиц аға мен кішінің ойындарына (1810-20 жылдары) әсер етті және ХХ ғасырда Авалон Хилл бастаған хоббилік тақта ойындарының негізін қалады.