Мари Адела Благг: Англиялық астрономның өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Ағылшын астрономы (1858–1944)

Мэри Адела Благг (17 мамыр 1858 – 14 сәуір 1944) – ағылшын астрономы, 1916 жылы Корольдік астрономиялық қоғамның мүшесі болып сайланды.

Ерте өмір және білім

Блэгг Стаффордширдің Чидл қаласында дүниеге келді және өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Ол адвокат Джон Чарльз Блэгг пен Франсис Каролина Футтиттің қызы еді. Ол ағасының оқулықтарын оқып математиканы өздігінен үйренді. 1875 жылы Кенсингтон қаласындағы аяқтау курсына жіберілді, онда алгебра және неміс тілін оқыды. Кейіннен ол жексенбілік мектепте мұғалім болып жұмыс істеді және Қыздар достық қоғамы филиалының хатшысы қызметін атқарды.

Ғылыми мансап

Орта жасында ол Джон Гершельдің немересі Джозеф Хардкастл оқыған университеттік курстардың біріне қатысқаннан кейін астрономияға қызығушылық таныта бастады. Оның тәлімгері селенография саласында жұмыс істеуді ұсынды, әсіресе Ай номенклатурасының бірыңғай жүйесін жасау мәселесі бойынша. (Осы кезеңдегі бірнеше маңызды Ай карталарында түрлі нысандардың атауларында қарама-қайшылықтар болған.) 1907 жылы ол жаңа құрылған Халықаралық академиялар қауымдастығынан Айдың барлық ерекшеліктерінің тізімін жасауға тағайындалды. Ол Сэмюэл Сондермен бірлесіп жұмыс істеді, ал нәтижесі 1913 жылы жарияланды. Оның жұмысы қауымдастық шешуге тиіс келіспеушіліктердің ұзақ тізімін жасады. Ол сондай-ақ Х. Х. Тернермен бірлесіп, өзгермелі жұлдыздар тақырыбында көп жұмыс істеді. Бұл жұмыстар "Еске алулар айлық журналында" он мақаладан тұратын серия ретінде жарияланды, онда Тернер жұмыстың көп бөлігін Благг жасағанын мойындады. 1906 жылдың 28 наурызында Благг Хардкастлдың ұсынысымен Британдық астрономиялық қауымдастықтың мүшесі болып сайланды. Корольдік астрономиялық қоғам үшін бірнеше зерттеу мақалаларын жариялағаннан кейін, ол 1916 жылдың қаңтарында профессор Тернердің ұсынысымен мүше болып сайланды. Ол сол қоғамға мүше болып сайланған алғашқы бес әйелдің бірі болды. Ол 1913 жылы Бод заңының Фурье талдауын жасады, ол Майкл Мартин Ниетоның "Планеталық қашықтықтардың Титиус-Бод заңы" кітабында егжей-тегжейлі сипатталған. Оның зерттеуі бастапқы заңдағы маңызды қателікті түзетіп, оған берік физикалық негіз берді. Алайда, оның еңбегі 1953 жылға дейін ұмытылды, ол кезде оның болжамдары жарияланған кезде белгісіз болған жаңа планеталық серіктердің ашылуымен расталды. 1920 жылы ол жаңа құрылған Халықаралық астрономиялық одақтың Ай комиссиясына қосылды. (Айдағы Мюллер кратері кейіннен оның құрметіне аталды.) Олар 1935 жылы "Аталған Ай формациялары" деген екі томдық жинақты шығарды, ол осы тақырып бойынша стандартты анықтамалық құралға айналды.

By middle age, she became interested in astronomy after attending a university extension course taught by Joseph Hardcastle, John Herschel's grandson. Her tutor suggested working in the area of selenography, particularly on the problem of developing a uniform system of lunar nomenclature. (Several major lunar maps of the period had discrepancies in terms of naming the various features.) In 1907, she was appointed by the newly formed International Association of Academies to build a collated list of all of the lunar features. She worked with Samuel Saunder on the task, and the result was published in 1913. Her work produced a long list of discrepancies that the association would need to resolve. She also performed considerable work on the subject of variable stars, in collaboration with H. H. Turner. These were published in a series of ten articles in the Monthly Notices, in which Turner acknowledged that a large majority of the work had been performed by Blagg. On 28 March 1906, Blagg was elected to the British Astronomical Association at the proposal of Hardcastle. After the publication of several research papers for the Royal Astronomical Society, she was elected as a fellow in January 1916, after being nominated by Professor Turner. She was one of five women to be elected simultaneously, the first women to become Fellows of that society. She worked out a Fourier analysis of Bode's Law in 1913, which was detailed in Michael Martin Nieto's book "The Titius Bode Law of Planetary Distances." Her investigation corrected a major flaw in the original law and gave it a firmer physical footing. However, her paper was forgotten until 1953, when it was found that her predictions had been validated by discoveries of new planetary satellites unknown at the time of publication. In 1920, she joined the Lunar Commission of the newly formed International Astronomical Union. (The crater Müller on the Moon was subsequently named after him.) Together, they produced a two volume set in 1935, titled Named Lunar Formations, that became the standard reference on the subject.

Жеке өмір

Өмірі бойы Благ волонтерлік жұмыстармен айналысты, оның ішінде Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бельгиялық босқын балаларға күтім жасады. Ол 1944 жылдың 14 сәуірінде Чедлдегі үйінде жүрек ауруынан көз жұмды.

Құрметтер

Айдағы Благ кратері оның құрметіне аталған. 2023 жылдың наурыз айында 2000 EO177 кіші планетасы да оның құрметіне 50753 Maryblagg деп аталды.