Кіріспе

Ирландиялық суретші, Ирландия Республикалық Армиясының мүшесі және Нью-Йорк қаласының вице-мэрі.

Шон Китинг (туған Джон Китинг, 28 қыркүйек 1889 – 21 желтоқсан 1977) – Ирландияның тәуелсіздік соғысы мен Ирландияның алғашқы индустриялану кезеңінің танымал суреттерін салған ирландтық романтикалық реалист суретші. Ол әр жылдың тамыз айында Аран аралдарында шамамен екі аптадай уақыт өткізіп, арал тұрғындарының көптеген портреттерін қатал, батыр адамдар ретінде бейнелеген.

Өмір және мансап

Шон Китинг Лимерик техникалық мектебінде сурет салуды оқыды, алғашқыда Уильям Орпен ұйымдастырған стипендия оған жиырма жасында Дублиндегі Метрополитен өнер мектебінде оқуға мүмкіндік берді. Келесі жылдары ол Аран аралдарында уақыт өткізді. 1914 жылы Китинг «Келісім» атты суретімен RDS Тейлор сыйлығын жеңіп алды. Сыйлыққа 50 фунт стерлинг кірді, бұл оған 1915 жылы Орпеннің студиясында көмекші болып жұмыс істеу үшін Лондонға баруға мүмкіндік берді. 1915 жылдың соңында немесе 1916 жылдың басында ол Ирландияға оралды, онда ол Тәуелсіздік соғысы мен одан кейінгі Азамат соғысын көрнекті етіп бейнеледі. Мысалдардың бірі – «Оңтүстік адамы» (1921–22), онда әскери көлікке шабуыл жасауға дайын IRA мүшелерінің тобы көрсетілген, ал екіншісі – «Аллегория» (алғаш рет 1924 жылы көрмеге қойылған), онда Ирландия Азамат соғысының екі қарсыласы ескі ағаштың түбінде үш түсті матамен жабылған табытты көміп жатыр. Суретте суретшінің өзінің портреті де бар. Китинг 1918 жылы Корольдік Гиберния академиясының (RHA) құрметті мүшесі, ал 1923 жылы толық мүшесі болып сайланды. 1920 жылдардағы Ирландия еркін мемлекетінің маңызды жетістіктерінің бірі – Лимерикке жақын Арднакрушада «Сименс» компаниясымен бірлесіп су электр станциясын салу болды. 1926 және 1927 жылдар аралығында Китинг өз бастамасымен осы жобаға қатысты көптеген суреттер жасады. Ол 1927 және 1928 жылдары RHA көрмелерінде осы суреттердің бірнеше үлгісін көрсетті. Қазіргі таңда олардың көпшілігі ESB тобының коллекциясында сақталуда. Оның туындылары 1924 және 1928 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының өнер сайыстарына да қатысты. 1936 жылы белгілі Лимерик саясаткерлері, суретшілер мен демеушілер тобы түрлі сыйлықтар мен мұралардан құралған алғашқы Лимерик қалалық өнер коллекциясын құрды. Китинг Дублин мен Корк сияқты қалалық өнер галереясын құруға бағытталған бұл суретшілер бастамасына белсенді қатысты. Комитеттің маңызды мүшесі ретінде Китинг коллекцияға көптеген туындыларын сыйға берді, ал ол алғаш рет 1937 жылдың 23 қарашасында Лимерик қаласындағы Савой кинотеатрында көрсетілді. Алайда, Лимерик еркін кітапханасы мен мұражайының артқы жағындағы кеңейтім 1948 жылға дейін қалалық коллекцияның тұрақты орнына айналып, Лимерик еркін өнер галереясы атамын алды. 1985 жылы кітапхана мен мұражай үлкен ғимараттарға көшірілді. 1939 жылы Китингке Нью-Йорктегі Дүниежүзілік көрменің ирланд павильоны үшін фреска салуға тапсырыс берілді. Ол 1950 жылдан 1962 жылға дейін Корольдік Гиберния академиясының президенті болды және 1914 жылдан бастап 61 жыл бойы жыл сайынғы көрмеге қатысты. Китинг ирланд ұлтының бейнелік сәйкестігін зерттеуге тырысқан интеллектуалды суретші болды, ал оның суреттерінде идеалданған реализм көрінеді. Ол заманауи ағымның өнер стандарттарының төмендеуіне әкелетінінен қорқады. Өмірі бойында ол RHA-да 300-ге жуық туындысын көрсетті, сондай-ақ Оирехтаста да көрмелерге қатысты. 1919 жылы Китинг саяси белсенді Мей Уолшқа үйленді. Ол 1965 жылы қайтыс болғанға дейін оның суреттеріне үнемі модель болды. Китинг 1977 жылдың 21 желтоқсанында Аделаида ауруханасында қайтыс болды және Ратфарнхэмдегі Круаг зиратында жерленді. 1978 жылғы RHA көрмесінде оның туындыларының шағын естелік коллекциясы қойылды. Оның өлімінен кейін Дублиндегі Графтон галереясы (1986) және Электрмен жабдықтау кеңесі (1987) оның суреттерінің көрмелерін ұйымдастырды. «Шон Китинг – Саяхатшы жаны», оның ұлы, саясаткер Джастин Китинг жазған және дайындаған деректі фильм 1996 жылы RTÉ телеарнасында көрсетілді.