Кіріспе

Францискандық монахтардың діни ордені. Құдайлық қызметтің каноникалық хорлық тойлануынан бөлек, оның бір бөлігі түн ортасында оқылса, күніне екі сағат жеке дұға жасалынды. Оразалар мен тәртіптер қатаң және жиі болды. Олардың негізгі сыртқы қызметі – уағыздау және кедейлерге рухани көмек көрсету еді. Теологияда Капуциндер кейінгі Францискандық Скот мектебінен бас тартып, Киелі Бонавентураның алғашқы мектебіне қайта оралды.

Алғашқы сәтсіздіктер

Капуциндер тарихының бастапқы кезеңінде бірқатар ауыр соққыларға ұшырады. Құрылтайшылардың екеуі оны тастап кетті: Бассиолық Маттео Серафини (Маттео Басси) Байқаушыларға қайтып келді, ал оның алғашқы серігі провинциалдық викарий қызметінен алынғаннан кейін, осылайша наразылық білдіргендіктен, орденнен қуылды. Одан да үлкен дау тудырды, үшінші бас викарий Бернардино Очино 1543 жылы католик дінінен бас тартып, Швейцарияға қашып кетті, онда оны Жан Кальвин қабылдады, Цюрихте кальвинист пасторы болды және үйленді. Бірнеше жыл өткен соң, ол көп әйел алу және унитаризмді қолдаған жазулар жасады деген айыптамалар оны сол қаладан қуғызды, содан кейін ол Польшаға, одан соң Моравияға қашып кетті, онда қайтыс болды. Осының салдарынан бүкіл провинция діни бұзықшылыққа бейімділік күдігіне ілікті және Папа оны таратуға шешім қабылдады. Одан айнып, капуциндерге уағыз айтуға тыйым салынды.

Кеңейту

Бұрынғы сәтсіздіктерге қарамастан, билік ақырында капуцин монахтарының жалпы құрамының дұрыс екеніне көз жеткізіп, уағыз айтуға рұқсат қайта берілді. Содан кейін бұл қозғалыс тез өркендеп, 16 ғасырдың соңына қарай капуциндар католик Еуропасының барлық аймақтарына тарады. Осының нәтижесінде 1619 жылы олар монастырлық францискандардан тәуелсіздік алып, дербес орденге айналды. Олар сол кезде елу провинцияға бөлінген 1500 үйге ие болған. Капуциндер католик контрреформациясының маңызды құралдарының бірі болды. Орденнің мақсаты – кедейлер арасында жұмыс істеу, өмір салтының қарапайымдығы мен қаталдығы арқылы қара халықтың санасын әсер ету, және кейде сенсациялық уағыздар арқылы, мысалы, Парижді гугеноттарға қарсы қоздыру үшін Марта Броссьені пайдалану сияқты шаралар қолдану болды. Капуциндердің қызметі тек Еуропамен шектелмеді. Олар ерте заманнан бастап Америка, Азия және Африкадағы мұсылман емес халықтарға миссионерлік сапарлар жасады, ал Римде олардың мүшелерін шетелдік миссияларға дайындау үшін колледж ашылды. Осы зор миссионерлік күш-жігердің арқасында ғасырлар бойы көптеген капуциндер шейіт болды. Еуропа және басқа да аймақтардағы қызмет 18 ғасырдың соңына дейін жалғасты, сол кезде капуцин монахтарының саны 31 000-ға жететіні естілді.

Қазіргі заман

Барлық басқа ордендер сияқты, капуциндер де XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың бірінші жартысындағы секуляризациялар мен төңкерістерден ауыр қанағаттанды; бірақ олар бұл сынақтан өтті және XIX ғасырдың соңғы кезеңінде қарқынды дамыды. Қазіргі уақытта Ұлыбританияда бес капуциндық монастырь, ал Ирландияда сегіз монастырь бар. Орденнің дүниежүзілік басшысы, Жалпы Министр деп аталатын, қазіргі уақытта Роберто Генуин бауырлас.

Үндістан

Капуциндер ордені, итальяндық капуцин діни қызметкері Джузеппе Мария Бернинидің жетекшілігімен, Үндістанды еуропалықтардың отарлауына миссионерлер ретінде қатысып, Бетия христиандары қауымын құрды.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында ел бойынша алты провинция бар. Канададағы екі провинция, Австралия провинциясы және Мариан аралдары/Гавайи Кустодиясымен бірге олар Солтүстік Америкалық Тынық мұхиты Капуцин конференциясын (NAPCC) құрайды.

Қор

Сент-Жозеф провинциясы, бастапқыда Голгофа провинциясы, штаб-пәтері Детройт қаласында (Мичиган штаты) орналасқан, 1882 жылы елде құрылған алғашқы екі капуцин провинциясының бірі болды. Оны Франсис Хаас (1826–1895) және Бонавентура Фрей (1831–1912) – 1856 жылдың қыркүйегінде АҚШ-қа келген екі швейцариялық діни қызметкер қалыптастырды. Олар сол кездегі Милуоки епархиясының билеушісі, сондай-ақ швейцариялық иммигрант Джон Хенниге қабылданып, олар Маунт-Кальвари деп атаған Сент-Николас приходын басқарды. Кейіннен 1857 жылдың 2 желтоқсанында Швейцария провинциясының Антуан Гауше оларды Капуцин орденіне қабылдады, осы арқылы АҚШ-та орденді құруға мүмкіндік берді. Монахтар 1861 жылы Висконсин штатының Маунт-Кальвари қаласында Сент-Лоуренс семинариялық мектебін ашты, бұл мектеп әлі күнге дейін Капуцин орденінің меншігінде және басқаруында. Осы провинцияның монахтарының бірі – Солан Кейси өмірінің қасиеттілігімен ерекшеленді, ол ондаған жылдар бойы Мичиган мен Нью-Йорк қалаларындағы бірнеше капуцин монастырьларында күзетші болып қызмет етті. 2017 жылдың ортасында Папа Франциск оған байланысты керемет жазылуды бекіткендіктен, ол 2017 жылдың 18 қарашасында Детройттегі Форд Филдте қасиетті деп жарияланды. Бұл маңызды, өйткені Кейси католик шіркеуі тарихындағы тұңғыш американдық ер адам қасиетті болып саналуы мүмкін. Ол бұрын 1995 жылы Иоанн Павел II Папасымен құрметті деп жарияланған еді. Оның қабірі Детройттегі Сент-Бонавентура монастырында орналасқан, және әр жыл сайын мыңдаған адамдар оны зиярат етеді. 2011 жылғы мәліметтер бойынша провинцияда 23 қауымдық орталық бар, олар Американың орталық-батыс аймағында, Мичиганнан Аризонаға дейін тараған. Сонымен қатар, Орталық Америкада жұмыс істейтін осы провинцияның монахтары бар, ал Таяу Шығыста да қауымдық орталық бар.

Басқа юрисдикциялар

Сент-Джозеф немесе Голгофа (1882), Мичиган штатының Детройт қаласында орналасқан, Детройттан Монтанаға дейінгі Жоғарғы Орта Батысты қамтиды және осыдан Баталы Солан Кейси шыққан. Сент-Августин (1882), Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында орналасқан, оған кардинал Шон О’Мэлли жатады. Стигма (шамамен 1913), Нью-Джерси штатының Юнион-Сити қаласында орналасқан, Италияның Тоскана аймағынан келген монахтармен құрылған, Шығыс жағалауда 8 қауымдастығы бар, Нью-Йорк штатының Бикон, Нью-Джерси штатының Хакенсак, Нью-Джерси штатының Хобокен, Делавэр штатының Уилмингтон (2), Джорджия штатының Атланта және Флорида штатының Майами қалаларында монастырлары бар. Нью-Йорк және Жаңа Англияның Сент-Мэри (1952), Нью-Йорк штатының Уайт-Плейнс қаласында орналасқан, Шығыс жағалауда 18 бауырластық бар, Жаңа Англия мен Нью-Йоркты қамтиды. Олар Жапония мен Гуамның күзетін қадағалайды. Сент-Конрад немесе Орта Америка (1977), Колорадо штатының Денвер қаласында орналасқан, Иллинойс, Колорадо, Канзас, Миссури және Техас штаттарында қызмет етеді, Папуа-Жаңа Гвинеяда миссионерлері бар; осы провинцияның монахы Чарльз Дж. Чапут 2011 жылдың 8 қыркүйегінде Филадельфия архиепископы болып тағайындалды. Our Lady of Angels (1979), Батыс Америка, Калифорния штатының Берлингэм қаласында орналасқан. Калифорнияда жеті қауым, Мексикада төрт қауым 2011 жылдың желтоқсанында Сент-Хуан-Диегоның күзетіне айналды. Star of the Sea Custody (1982), Гавай және Гуам, бұл бөлім Сент-Мэри провинциясына тәуелді.

Капуциналар кедейлер

Капуциналық Кедейлер – Капуциналар орденінің әйелдер тармағы болып табылатын Әулие Клара орденінің қамалданған монахинялары. Олар 1538 жылы Неаполь қаласындағы Кедейлер монастырының аббаты болған құрметті Мария Лаурентия Лонго арқылы құрылды. Ол және осы қауымдастықтың басқа монахинялары сол кездегі жаңа Капуциналық реформа қозғалысын қабылдады, және олардың өмірі соншалықты қатал болғандықтан, оларды "Азап шегуші әйелдер қауымы" деп атады. Орден тез арада Францияға, Испанияға және одан әрі тарады. Олар Капуциналық монахтардың ережелері мен жарғыларымен өмір сүреді және монахтар провинцияларының мүшелері ретінде есептеледі. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, АҚШ-та осы орденнің бес монастыры бар. Бұл қауымдастықтарда шамамен 50 монахиня бар, олар Колорадо штатындағы Денвер және Пуэбло қалаларында, Техас штатындағы Аламо және Амарилло (алғашқысы 1981 жылы құрылған) қалаларында, сондай-ақ Делавэр штатындағы Уилмингтон қаласында орналасқан. Монастырлардың көбісі Мексикадан құрылған, онда 73 монастырда 1350-ге жуық Капуциналық монахиня бар. Пуэблодағы монастырь Амариллодағы монастырьдың негізінде салынған. Олар бірге "Біздің әңкімеміздің анасы" федерациясын құрайды.

Сыртқы келбеті

Капуциндар католиктік діни ордені үшін ерекшелігі – олардың алғашқы Конституциясында табиғи, қырқылмаған сақал өсіру қарастырылған. Бұл ереженің себебі ретінде сақал "еркектік, қатаңдық, табиғилық, Мәсіх және біздің орденіміздің қасиеттілерін ұстану және оны жек көру" сипаттарымен түсіндіріледі. Осылайша, Капуцин монахтары латын шіркеуінің дін қызметкерлерінен ерекшеленіп тұрады, себебі олардың мұндай мәселелерге қатысты ешқандай ережесі жоқ. Соңғы кезде, Екінші Ватикандық собордан бері сақал өсіру міндетті емес, бірақ бұл әдет әлі де кең таралған. Басқа францискандар сияқты, монахтар қара қоңыр түсті, капюшонды жай киім, белге байланған дорба және сандал (немесе аяқ киім) киеді.