Кіріспе

Діни ордендердің мүшелері
Амброзиялықтар – Италияның Милан қаласы мен төңірегінде XIV ғасырдан бері әртүрлі кезеңдерде пайда болған діни бауырластықтардың бірінің мүшелері. XVI ғасырда анабаптист Амброзиялықтарының сектасы құрылды.

Бұйрықтар

Тек католик Амвросиандарының ең көнесі, Fratres S. Ambrosii ad Nemus, өте шектеулі жергілікті маңызға ие болды. Бұл орден Рим папасы Григорий XI-нің Милан қаласының сыртындағы Әулие Амброзий шіркеуінің монахтарына жолдаған бұйрығы арқылы белгілі. Милан епископы Амбросий діни ордендер құрмаған, бірақ ол монастырь өміріне қызығушылық танытып, өз епархиясында оның басталуын бақылап, Милан қабырғаларынан тыс орналасқан монастырьдың қажеттіліктерін қамтамасыз еткен, бұл туралы Әулие Августин өзінің «Қиссаларында» айтқан. Амбросий сондай-ақ, қалыңдықтар мен жесірлердің тұрақты институтын қолдау арқылы өз заманындағы Милан қаласындағы әйелдердің рухани жағдайын жақсартуға күш салды. Оның насихаттары мен басқа да араласулары әртүрлі жазбаларда сақталған: De virginibus, De viduis, De virginitate, De institutione virginis, De exhortatione virginitatis және De lapsu virginis consecratae. Амбросий осы тақырыпта осыншама көп жазба қалдырған жалғыз шіркеу әкесі болды және оның ықыласы табиғи түрде кейіннен әйелдердің ресми монастырьларына айналған қауымдастықтардың құрылуына әкелді. Осы тұста, 13 және 15 ғасырларда Милан аймағында құрылған екі діни орден немесе қауым – біреуі ерлерге, екіншісі әйелдерге арналған – Әулие Амбросийді өз қамқоршылары ретінде қабылдап, оның есімін алды.

Қасиетті Амвросий ордені

Бұл топтардың алғашқысы Милан қаласының жанындағы орманда үш миландық ақсүйек – Александр Гривелли, Антонио Петрасанкта және Альберт Безуцци тарапынан құрылды. Оларға басқалар да қосылды, соның ішінде дін қызметкерлері де болды. 1375 жылы Папа Григорий XI оларға конституциялар жиынтығымен бірге Святой Августин ережесін берді. Канондық түрде мойындалған орден ретінде олар «Fratres Sancti Ambrosii ad Nemus» деген атты қабылдады және қоңыр түсті тоника, скуфия және капюшоннан тұратын киім киді. Орден мүшелері преиор лауазымын алған жетекшіні сайлады, ол кейін Милан архиепископымен бекітілді. Орденнің дін қызметкерлері уағыздау және басқа да діни міндеттерді орындады, бірақ оларға приходты басқаруға рұқсат берілмеді. Олар құлшылық ету рәсімдерінде Амвросиан дәстүрін сақтады. Осы үлгіде бірнеше монастырьлар құрылды, бірақ олардың арасында ешқандай ресми байланыс болған жоқ. 1441 жылы Папа Евгений IV оларды «Congregatio Sancti Ambrosii ad Nemus» деп аталған бір орденге біріктірді, бастапқы үйді бас кеңсе етіп белгіледі және әр үш жыл сайын шақырылатын бас мәжіліс арқылы басқару жүйесін құрды, ол келесі мәжіліске дейін қызмет ететін преиорларды сайлап отырды. Орденде ректор немесе басқарушы, және оған көмектесетін екі «инспектор» болды. 1579 жылы Милан архиепископы Святой Карл Борромео олардың нашарлаған тәртібін сәтті реформалады. 1589 жылы Папа Сикст V «Кедейлердің елшілерінің бауырлары» (немесе «Апостолини» немесе «Святой Варнава бауырлары») деп белгілі топтың монастырьларын Святой Амброзий орденімен біріктірді, олардың үйлері Генуя провинциясында және Анкона маркасында орналасқан. Бұл орденді Джованни Скарпа 15 ғасырдың соңында құрған. Бірігу 1606 жылы Папа Павел V растады, сол кезде орден өзінің атауына Святой Варнава есімін қосты, жаңа конституцияларды қабылдады және үйлерін төрт провинцияға бөлді, олардың екеуі – Святой Климент және Святой Панкрас – Римде орналасқан. Асканио Таска мен Микеле Мулоццани, екеуі де басқарушылар болған, сондай-ақ Заккария Висконти, Франческо Мария Гуацци және Паоло Фабулоттидің жазған еңбектері сақталған. Әртүрлі Амвросиандарға олардың қасиеттілігі үшін «Бақытты» атағы берілсе де: Антонио Гонзага Мантуя, Филиппо Фермо және Герардо Монца, орден 1650 жылы Папа Иннокентий X тарапынан жойылды.

Монахинялар

Қасиетті Амвросийдің монахтары (Амброзиандық әпкелер) Киелі Амвросий бауырлары сияқты бір түсті киім киіп, олардың конституцияларына сәйкес келді және Амбросиандық рәсімді сақтады, бірақ басқаруда тәуелсіз болды. 1474 жылы папа Сикст IV монахиняларға канондық мәртебе берді. Олардың жалғыз монастыры Маджоре көлінің жанындағы Монте-Варезе тауының үстінде, олардың негізін қалаушы, Блаженная Катарина Моригия (немесе Паланцалық Катерина) алғаш рет усақ-айдақ өмір сүрген жерде орналасқан. Бастапқы монахинялар: Пуриселлидің Блаженная Джулианасы, Бенедетта Бимия және Люция Алциата. Қасиетті Чарльз Борромео осы монахиняларды құрметтеген. Тағы бір топ, "Қасиетті Амвросийдің монахинялары" деп аталатын, сондай-ақ Ломбардияның Аннунциата (итальянша: Annunziate) немесе "Қасиетті Марцеллинаның әпкелері" деп белгілі, 1408 жылы Павия қаласының үш жас әйелі – Доротея Морозини, Элеонора Контарини және Вероника Дуоди құрған. Олардың Ломбардия мен Венеция айманындағы үйлері Қасиетті Августин ережесімен, Pavia қаласындағы приориссаның резиденциясы бар конгрегацияға біріктірілді. Осы топтағы монахинялардың бірі – Қасиетті Катарина Фиески Адорно, ол 14 қыркүйекте қайтыс болды.

Қасиетті Амвросий мен Қасиетті Карл облаттары

Бір жағынан, "амброзиандар" – Милан архиепископы Әулие Карл Борромео құрған епархиялық діни қоғамның мүшелері. Барлық дін қызметкерлері немесе дін қызметкері болуға дайындалып жатқандар, өз епископтарына қарапайым бағынуға ант берді. Бұл үлгі Брешиадағы "Бейбітшілік дін қызметкерлері" деген атпен белгілі қоғамда болған. 1578 жылдың тамызында жаңа қоғам құрылып, Киелі қабір шіркеуіне тапсырылды және "Әулие Амброзийдің Облаттары" деп аталды. Кейіннен олар XIII Григорийдің бекітуін алды. Әулие Карл 1584 жылы қайтыс болды. Бұл облаттар 1810 жылы Наполеон I таратып жіберді, ал Роның Әулие Мария облаттары деп аталатын тағы бір топ осы тағдырдан құтылды. 1848 жылы олар қайта ұйымдастырылып, "Әулие Карлдың облаттары" деп аталды және Киелі қабір үйіне қайтадан бекітілді. 19 ғасыр бойында көптеген елдерде осыған ұқсас топтар құрылды, соның ішінде Лондонда кардинал Николас Вайсман құрған "Әулие Шарль облаттары".