Мұнайдың таусылуы және өнеркәсіптік қоғамдардың болашағы
The Party's Over: Oil, War, and the Fate of Industrial Societies
Мұнайдың таусылуы, өнеркәсіптік қоғамдардың болашағы: Ричард Хайнберг кітабындағы маңызды ойлар. Мұнай саясаты, соғыс, география тақырыбындағы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ричард Хайнбергтің 2005 жылғы "Партия аяқталды: Мұнай, соғыс және индустриялық қоғамдардың тағдыры" кітабы – мұнай өндірісінің шыңы мен мұнай қорларының азаюы туралы түсінікке кіріспе.
2005 book by Richard Heinberg
The Party’s Over: Oil, War and the Fate of Industrial Societies, by Richard Heinberg, is an introduction to the concept of peak oil and petroleum depletion.
Шолу
Кітаптың басты тұстары: қазіргі заманғы өнеркәсіптік қоғамдар толығымен табиғи жанар-жағармайларға тәуелді; олар энергияның жетіспеушілігіне осал; табиғи жанар-жағармайдың таусылуы сөзсіз; мұнай өндірісінің ең жоғары деңгейі жақын арада; және мұнай АҚШ-тың сыртқы саясатында, терроризмде, соғыста және геосаясатта маңызды рөл атқарады. Кітапта негізгі экологиялық және термодинамикалық ұғымдарға жылдам шолу жасалады, содан кейін олар Батыс тарихына қысқаша қолданылады. Адамдар энергияны көбірек жинап, осылайша олардың мүмкіндіктерін арттыратын, мысалы, басып алу, құралдарды пайдалану, қолдану аясын кеңейту және қысқарту сияқты тәсілдер де ұсынылады. Бұл стратегиялар Уильям Кэтонның «Овершут» еңбегінен алынған. Колониализм мен құлдыққа энергияны алу және пайдалану тұрғысынан қарастырылады. Хайнберг сондай-ақ Джозеф Тейнтердің және оның 1988 жылғы «Күрделі қоғамдардың құлдырауы» атты кітабына сүйенеді. Тейнтердің негізгі тезисі – күрделі қоғамдар құлдырайды, себебі «олардың энергияны жинау стратегиялары табыс көлемінің азаю заңына бағынады». Содан кейін кітап индустриалды өркениет пен капитализм тарихында табиғи жанар-жағармайлардың маңызды рөлін қарастырады, содан кейін көптеген геологтар мен энергетикалық зерттеушілердің әлемдік мұнай өндірісінің шыңына жақындап келе жатқанына сену себептерін талқылайды. Баламалы энергия көздері де талқыланады, олар табиғи жанар-жағармайлардан алынатын энергияның азаюынан туындаған энергия тапшылығын толықтыра ала ма деген сұрақ туындайды. Оның әзіл-қалжыңға толы сұрағы: «Мереке жалғаса бере ме?» Хайнберг мұндай мүмкіндікке үмітсіз және кітапты арзан энергия дәуірінің аяқталуының салдарына шолу жасап, оқырмандарға осы жағдайға қалай ден қою керектігі туралы практикалық кеңестермен аяқтайды. Үш мұнай геологы – ASPO негізін қалаушы Колин Кэмпбелл, Жан Лахеррер және Уолтер Янгквист Хайнбергке көмектесті. Колин Кэмпбелл кітапқа алғы сөз жазды және Хайнберг кітабында оның зерттеулерінен цитаталар келтіреді. Сонымен қатар, ол Майкл К. Линч, Бьёрн Ломборг және Ричард Дунканның еңбектерінен де цитаталар келтіреді және оларға алғыс айтады.
The book's main points are that modern industrial societies are completely dependent on fossil fuels; they are vulnerable to reductions in energy availability; fossil fuel depletion is inevitable; peak oil is imminent; and that oil plays a major role in US foreign policy, terrorism, war, and geopolitics. The book rapidly surveys some basic ecological and thermodynamical concepts, which are then briefly applied to Western history. Means by which humans capture more energy and thereby raise their carrying capacity such as takeover, tool use, scope enlargement, and drawdown are also introduced. The preceding strategies are adapted from William Catton's Overshoot. Colonialism and slavery are then viewed using the lens of energy capture and usage. Heinberg also relies upon work done by Joseph Tainter and his 1988 book, The Collapse of Complex Societies. Tainter's main thesis is that complex societies collapse because "their strategies for energy capture are subject to the law of diminishing returns." It then reviews the essential role of fossil fuels in the history of industrial civilization and capitalism and then discusses why many geologists and energy researches believe that global oil production is on the verge of peaking. Alternative energy sources are then discussed to see if they can make up for the energetic shortfall resulting from less available energy from fossil fuels, his tongue in cheek question being: “Can the party continue?” Heinberg is not optimistic that it will and in a sobering wrapup reviews “a banquet of consequences” of the end of cheap energy. He ends the book by offering practical advice to readers about how to respond to the end of the era of cheap oil. Three petroleum geologists assisted Heinberg, ASPO founder, Colin Campbell, Jean Laherrere, and Walter Youngquist. Colin Campbell also contributed the foreword to the book and Heinberg quotes from his research in the book. In addition, he quotes from the work of (and gives appreciation to) Michael C. Lynch, Bjørn Lomborg, and Richard Duncan.