Өсімнің сапалық төмендеуі: Экономикалық өсу мен тұрмыс сапасы арасындағы қайшылықтар
Uneconomic growth
Экономикалық өсім сапалы өмірді төмендетсе, бұл «үлкен экономикалық өсім» деп аталады. Экологиялық экономика, әл-ауқат теориясы маңызды. Қоршаған ортаға зиян келтірмейтін өсімді қарастырады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өмір сапасын нашарлатуға әкелетін немесе оның себебі болатын экономикалық өсім.
Economic growth that reflects or creates a decline in the quality of life
Экономикалық емес өсім – өмір сапасын нашарлатуға әкелетін немесе оның себебі болатын экономикалық өсім. Бұл ұғым адам дамуы теориясында, әл-ауқат теориясында және экологиялық экономикада қолданылады. Әдетте бұл ұғым экологиялық экономист Герман Дейлиге жатқызылады, бірақ бастапқы идеяға басқа теоретиктер де үлес қосуы мүмкін. Дейлидің сөзінше, "өндіріс көлемінің артуы ресурстар мен әл-ауқаттың құнынан жоғары шығындарға түскенде экономикалық емес өсім орын алады". Ұзақ мерзімді экономикалық өсіммен байланысты шығындар немесе әл-ауқаттың төмендеуі, "экожүйеге күшті ықпал етудің салдарынан туындайтын әлеуметтік және экологиялық құрбандықтардан" көрінеді.
Uneconomic growth is economic growth that reflects or creates a decline in the quality of life. The concept is used in human development theory, welfare theory, and ecological economics. It is usually attributed to ecological economist Herman Daly, though other theorists may also be credited for the incipient idea, According to Daly, "uneconomic growth occurs when increases in production come at an expense in resources and well being that is worth more than the items made." The cost, or decline in well being, associated with extended economic growth is argued to arise as a result of "the social and environmental sacrifices made necessary by that growing encroachment on the eco system."
Өсу түрлері
Экономикалық өсудің қарқыны немесе түрі қоршаған ортаға (климат пен экологияның табиғи капиталына) маңызды салдарлар тудыруы мүмкін. Өсудің қоршаған орта мен қоғамға тигізуі мүмкін жағымсыз әсерлеріне қатысты алаңдаушылықтар кейбір адамдарды өсудің төмен деңгейін жақтауға алып келді, содан экономикаға қарсы өсу идеясы мен экономикалар жаһандық қоғамның және жаһандық экологияның бір бөлігі болып табылады және оларды зақымдамастан табиғи өсуден асып түсе алмайды деген пікірді қорғайтын жасыл партиялар пайда болды. Канадалық ғалым Дэвид Сузуки 1990 жылдары экологиялар әдетте жылына 1,5–3% жаңа өсімді ғана көтере алатынын айтты, демек, ауыл шаруашылығы немесе орман шаруашылығынан күтілетін үлкен табыс топырақ немесе орманның табиғи капиталын қажетсіздей жеуге әкеледі. Кейбіреулер бұл аргументті тіпті дамыған экономикаларға да қолдануға болатынын санайды.
The rate or type of economic growth may have important consequences for the environment (the climate and natural capital of ecologies). Concerns about possible negative effects of growth on the environment and society have led some to advocate lower levels of growth, from which comes the idea of uneconomic growth and Green parties which argue that economies are part of a global society and a global ecology and cannot outstrip their natural growth without damaging them. Canadian scientist David Suzuki argued in the 1990s that ecologies can only sustain typically about 1.5–3% new growth per year, and thus any requirement for greater returns from agriculture or forestry will necessarily cannibalize the natural capital of soil or forest. Some think this argument can be applied even to more developed economies.
Технологияның рөлі және Джевонс парадоксы
Негізгі экономистердің пікірінше, экономика жаңа технологиялармен қозғалады, мысалы, бүгінгі компьютерлер бір жыл бұрынғыдан жылдам, бірақ физикалық жағынан көбірек емес. Осылайша, білімнің артуын ғана пайдаланатын өсім, ресурстарды тұтынудың артуына қарағанда экономикалық емес өсім ретінде қарастырылмауы мүмкін. Кейбір жағдайларда, технология бір бірлік өнімді өндіру үшін кіріс көлемін азайтатын (және/немесе өндірілген өнім бірлігіне шығарылатын қалдықтардың мөлшерін немесе қауіптілігін азайтатын) жағдайларда бұл дұрыс болуы мүмкін (мысалы, фильмдердің интернет немесе кабельді теледидар арқылы электрондық түрде қолжетімділігінің артуы фильмдерге арналған физикалық бейнетаспалар немесе DVD-дискілерге деген сұранысты азайтуы мүмкін). Дегенмен, инновациялар немесе білімге негізделген өсім ауқымның мәселесін немесе ресурстарды тұтынудың артуын толық шешпеуі мүмкін екенін мойындау өте маңызды. Мысалы, сұраныстың өсуіне байланысты компьютерлердің саны көбейіп, оларды жылдамдығы төмен компьютерлер алмастыруы мүмкін. Джевонс парадоксы – бұл ресурстың тиімділігін арттыратын технологиялық прогресс, сол ресурстың тұтыну деңгейін арттыруға (азайтуға емес) бейім деген тұжырым. Мысалы, қажеттіліктерге және салықтарға жұмсалатын шығындар бірдей болған жағдайда, (i) энергияны үнемдейтін шамдардың болуы үй шаруалығының электр энергиясын пайдалануын және төлемақысын төмендетуі мүмкін, бірақ бұл басқа жерде қосымша тұтыну үшін дискрециялық, қолжетімді табысты босатады («кері эффектінің» мысалы), және (ii) тұтынушыларға арзан тауарлардың қолжетімділігін қамтамасыз ететін технология (немесе жаһандану) сонымен қатар тұтыну шығыстарын арттыру үшін дискрециялық табысты босатады. Екінші жағынан, жаңа жаңартылатын энергия және климаттың өзгеруін азайту технологиясы (жасанды фотосинтез сияқты) экожүйелердегі адамның ұзақ мерзімді басқару дәуірін (Sustainocene) ілгерілетеді деп саналады. Sustainocene-де «табиғатты тонау арқылы мәңгілік экономикалық өсімнің культ идеологиясының орнына, жаһандық жасанды фотосинтез тұрақты экономиканы және отандық нанофабрикалар сияқты одан әрі технологиялық революцияларды, сондай-ақ жергілікті қоғамдық және жаһандық басқару құрылымдарына демократиялық үлесті жеңілдетеді. Мұндай әлемде адамдар экономикалық жағынан қорқамайды, керісінше, олардың моральдық өсуі Табиғат құқықтарын қорғауға мүмкіндік бергендігі үшін мақтанады».
Mainstream economists would argue that economies are driven by new technology—for instance, we have faster computers today than a year ago, but not necessarily physically more computers. Growth that relies entirely on exploiting increased knowledge rather than exploiting increased resource consumption may thus not qualify as uneconomic growth. In some cases, this may be true where technology enables lower amounts of input to be used in producing the same unit of product (and/or it reduces the amount or hazardousness of the waste generated per unit product produced) (e. g., the increased availability of movies through the Internet or cable television electronically may reduce the demand for physical video tapes or DVDs for films). Nonetheless, it is crucial to also recognise that innovation or knowledge driven growth still may not entirely resolve the problem of scale, or increasing resource consumption. For instance, there might likely be more computers due to greater demand and replacements for slower computers. The Jevons Paradox is the proposition that technological progress that increases the efficiency with which a resource is used, tends to increase (rather than decrease) the rate of consumption of that resource. For example, given that expenditure on necessities and taxes remain the same, (i) the availability of energy saving lightbulbs may mean lower electricity usage and fees for a household but this frees up more discretionary, disposable income for additional consumption elsewhere (an example of the "rebound effect") and (ii) technology (or globalisation) that leads to the availability of cheaper goods for consumers also frees up discretionary income for increased consumptive spending. On the other hand, new renewable energy and climate change mitigation technology (such as artificial photosynthesis) has been argued to promote a prolonged era of human stewardship over ecosystems known as the Sustainocene. In the Sustainocene, "instead of the cargo cult ideology of perpetual economic growth through corporate pillage of nature, globalised artificial photosynthesis will facilitate a steady state economy and further technological revolutions such as domestic nano factories and e democratic input to local communal and global governance structures. In such a world, humans will no longer feel economically threatened, but rather proud, that their moral growth has allowed them to uphold Rights of Nature."