Кіріспе

1999 жылғы Doctor Who аудиодрамасы

Phantasmagoria – ұзақ жылдар бойы көрсетілген британдық ғылыми-фантастикалық телесериал Doctor Who негізінде Big Finish Productions компаниясы жасаған аудиодрама. Сюжетті Марк Гетисс жазды, ал басты рөлдерді Питер Дэвисон мен Марк Стриксон сомдады. Жазбасы 1999 жылдың 26-27 маусымы аралығында жүзеге асырылды. Phantasmagoria режиссер Николас Бриггстің бұрынғы жұмыстарымен салыстырғанда "көзге көрінетін және сенімді" туынды деп есептелді. Гетисс, Жаспер Джик рөлінде, аудиодрамада өте жақсы ойнады деп бағаланды.

Қысқаша мазмұны

Бесінші Доктор мен Турлоу 1702 жылы Лондондағы «Диабол» клубындағы түсініксіз оқиғаларды тергеп шығады, онда қонақтар құпия сер Николас Валентинге картада ұтылғаннан кейін жоғалып кетеді.

Сюжет

Ашылу сахнасында Джаспер Джик, Квинси Флауэрс, Эдмунд Карререт және төртінші адам Вист ойнап, Диабола клубында (көрінетіндей, Hellfire клубына ұқсас мекеме) королева Аннаның болашақ мұрагерлігін талқылайды. Олар пікір келіспей дауласады, ал Картерет оқиғалар мен қызығушылыққа деген құштарлығын білдіріп, клубтан шығып кетеді. Картеретке зұлым сэр Николас Валентин (ғалым, жер иесі және астролог ретінде таныстырылады) жақындасып, олар карта ойнауға келіседі. Кейінірек Картереттің жасырын түрде жалғыз қалғанын және "өте ерекше" әрекет еткенін естиді. Келесі күні таңертең Валентиннің кешегі кешке картада сәттілік болғанын және келесі кешке онымен ойнауға мектеп мұғалімін шақырғанын естиді. Осы арада ТАРДИС-те Доктор 1928 жылғы Висден крикетшілерінің альманахының көмегімен Турлоуға крикет ережелерін үйретуге тырысады және олар өздерін тапқан үйдің сілтемелері бойынша уақыт орнын анықтауға тырысады. Олар үйдің иесі доктор Сэмюэл Холиуэллмен кездеседі, ол антиквариатпен айналысатын адам екенін анықтайды; олар өздерінің келуін оған коллекциясының бір бөлігі болу үшін ТАРДИС-ті жеткізу деген сылтаумен түсіндіреді. Доктор Холивеллдің назарын аударған кезде, Турлоу оның кейбір кітаптарының некромантиямен байланысты екенін байқайды. Осыдан кейін кейіпкерлерді қазіргі заманнан емес, озық интеллект бақылап отырғаны анық болады. Сол күні кешке Доктор мен Турлоуды Холивелл көңіл көтереді, ал Джик пен Флауэрсті майор Билли Лавмор (жол қарақшысы) тонап, өткен түні алған ақшаларын жоғалтады. Кейін Нед Коттон (арақшы күзетші) Холивеллдің үйінің сыртында Холивеллдің қызметші қызына, Ханна Фрайға кездеседі және оған шабуыл жасайды. Оның айқай-шуын естіген Турлоу құтқаруға келеді. Үйдің ішінде Холиуэлл дәрігерге арбалардың бар екеніне нақты дәлел бар екенін және олармен үнемі байланыста екенін айтады. Турлоу Ханнаны Коттоннан құтқаруға күресуге асыққанда, оларды көзге көрінбейтін қуғыншылардан қаша жұмыс істегендей, оларға қарай жүгіріп келе жатқан адам алаңдатып жібереді; ол қолында ойын картасымен өліп қалады. Доктор картаны өзінің альманахына салып қояды. Холивелл өлімге арбалармен байланысқа түскендіктен ұшыраған деп есептейді. Бір жағынан, азаптың айқай-шуы фонында Валентиннің өз жұмысының аяқталуына аз уақыт қалды деп айтқан сөзі естіледі. Турлоу мен Коттонның арасындағы даудан кейін Турлоу жоғалып кетті және Доктор оны табуға тырысады. Ол өлген адамның қалтасында көптеген монеталар мен вексельдер бар екенін айтады және Холивелл оған соңғы уақытта Турлоу сияқты бірнеше адам жоғалып кеткенін айтады. Холивелл өзінің тәжірибелері арқылы жоғалған адамдардың рухтарымен байланысқа түсіп отырғанын айтады. Турлоу құлап, басын жарақаттаған, бірақ оны Флауэрс пен Джик құтқарып қалған. Холиуэлл дәрігерге Диабола клубынан бір шақырымдай жерде 24 адам жоғалып кеткенін айтады. Бұл арада Лавмор Коттонды өш алу үшін өлтіреді. Диабола клубында Полтро Валентинмен карта ойнайды және Валентин ешқашан қолғаптарын алып тастамайтынын айтады. Бұл Валентиннің ойыншының ырым-жырымдары деп қарастырған. Флауэрс Валентинге Картереттің жоғалуы туралы айтады. Валентин Картереттің бірнеше ойыннан кейін кетіп қалғанын айтады және Флауэрс пен Полтротпен бірге ойнауға шақырады. Кейінірек Джейк пен Турлоу Флауэрстің клубтан шығып бара жатқанын көреді, олар ақшыл болып, олардан аулақ жүреді. Холивелл, Доктор мен Ханна жоғалған адамдарды табу үшін сеанс өткізеді. Олар Холиуэллдің үйінің алдындағы өлімді еске түсіретін дыбыстарды естиді және сандар сериясын білдіреді. Осы арада Турлоу мен Джик Флауэрстің соңынан жүруге шешім қабылдайды. Олар оны ұстап алады, ол көмек сұрайды, оны жын-шайтан және мың дауыс қуып жүр дейді. Дауыстар нөмірлерді шақырады, Доктор оларды радиосигнал ретінде таниды; ол ТАРДИС-тің көзін таба алатынына сенеді. Сол арада Валентин Картеретке "қайта жаңғырту" үшін пайдаланылатынын айтады. ТАРДИС-те Доктор радиосигналдың көзі бұғатталғанын біледі. Доктор Холивелл мен Фрайға із-түссіз жоғалғандарды тексеруді тапсырады. Холиуэлл осы аймақта әр отыз жылда бір рет жоғалып кеткен жас жігіттердің қатарын анықтап, ақырында мұны Диабола клубымен байланыстырады. Сырттан бақылаушылар біреуді іздеп жүргені және олардың олжасына қоса Доктордың бар екендігін байқағаны анық. Доктор мен Холиуэлл клубқа келіп, Фрайды табады. Фалтротпен құмар ойындар ойнайды, бірақ оны тез арада шығарып жібереді. Доктор Фраймен ойынды жалғастырады. Доктор жүлде ретінде жүрек тузын жеңіп алады және Валентин оны өзімен сақтап алуын айтады. Доктор зейнетке шығуға шешім қабылдайды, Турлоу мен Джикті Диаболада қалдырады. Олар Валентин клубтан шыққаннан кейін оның соңынан жүреді. Бұл арада Лавмор шетелдік күштермен сөйлесіп, Валентин олар іздеп отырған адам екеніне сенетінін және енді ол өзінің жалған бейнесінен құтылып, Валентинге қарсы тұратынын айтады. Ол Лавмор мен Фрайдың екеуі де оның жалған бейнелері екенін ашады. Доктор Валентин берген ойын картасының іздеу құралы екенін, "рухтарды" оған шақыратынын және оны жою керектігін анықтайды; бұл "рухтардың" кетуіне себеп болады. Валентин Доктордың санасын алса, өз жұмысын аяқтай алатынын айтады. Доктор Валентиннің құрбандардың санасын ұрлап алатынын түсінеді; әрбір карта құрбанының қолына тигенде белгілі бірдей болады, сондықтан Валентин карта ойнағанда қолғап киеді. Осы тұтқынға алынған саналар - карта белсендірілгеннен кейін шақырылған рухтар немесе арбалар. Доктор өлген адамнан алған картаны жаңа құрбанды алу үшін қайта бағдарламалай алатынын және оны альманахында жасыратынын анықтайды. Ханна оралып, Лавмордың және шетелдік күштің біреуі екенін ашады, бірақ оның қылмыстық өмірін дәуірдің гендерлік стереотиптеріне жауап ретінде ақтайды. Ол Валентиннің шын мәнінде Деодалис Картокі екенін, қашқан тиран екенін және оның отбасының өлімі үшін одан кек алу үшін оны қуғанын айтады. Бұл арада Джик пен Турлоу Валентиннің зертханасына жетеді және Валентин оларды ұстап, қаруын алып қояды. Олардың камерасында ақыл-санасы бұзылған Картеретті табады. Доктор мен Холиуэлл Валентинге қарсы тұрып, оның шынайы кім екенін, Фрай/Лавмордың ата-анасын өлтіргенін мойындауға мәжбүр етеді және оның қашу үшін өз санасын құрбандардан алуға мұқтаж екенін түсіндіреді. Ол әр отыз жыл сайын адамдардың санасын жеп, кемесін жасайды. Фрай/Лавмор Валентинге Деодалиске оралғанда жазасын өтеуге мәжбүрлеуге тырысады, бірақ Валентиннің қорғаныс жүйелері оны жарықтандырады. Валентин оның миын (Доктордың миы емес) жөндеуді аяқтау үшін пайдалануға шешім қабылдайды және оны машинаға орналастырады. Доктор оның өмірі үшін оның өте құнды нәрсе деп мәлімдеген нәрсесіне, бірақ шын мәнінде альманахына ("Висден") айырбастауға тырысады. Ол альманахпен қашуға тырысқандай болады, ал Валентин/Карток кітапты ашқанда жасырылған картаға тиеді және оның құрбандарын бағындыру үшін қолданатын рухтар/арбалар оған қарсы көтеріліп, өлтіреді, Фрай/Лавмор да күресте қаза табады.