Кіріспе

Теңіз кемесінің түрі

Күзетші кеме – портода немесе бұқтауда тұрақты күзетшілікке тағайындалған соғыс кемесі. Бұл, теңізде қорғау қызметін атқаратын жағалау күзетіне қарағанда ерекшеленеді.

Корольдік теңіз флоты

XVIII ғасырдағы Корольдік теңіз флотында бейбіт уақыттағы күзет кемелері көбінесе үшінші немесе төртінші рангілі кемелер болатын. Флоттағы ірі кемелер «қалыпты жағдайда» скелеттік экипаждармен тоқтатылып, мачталары, желкендері мен тұтқалары алынып, палубалары кенеппен жабылатын – бұл тарихи резервтік флотқа балама болды. Керісінше, күзет кемелерінде желкендер мен тұтқалар болып, желкенмен жылдамдығын арттыру үшін су сызығының асты бөлігі тазартылып, олардың штатты экипажының кемінде төрттен бір бөлігімен қамтамасыз етілетін. Порт немесе маңызды су жолына бір күзет кемесі тағайындалуы мүмкін, ол сонымен қатар аймақтың теңіз штабы ретінде де қызмет ететін. Ірі порттар мен Корольдік кемежайларда бірнеше күзет кемелері қажет болды, ал ең үлкен кеме әдетте Порт адмиралының флагманы болып табылатын. Егер соғыс жарияланса немесе жау флоты байқалса, күзет кемелері бірнеше сағат немесе күндер ішінде толықтай жабдықталып, теңізге шығуға дайын болатын, ал «қалыпты жағдайдағы» кемені қайта іске қосуға айлар уақыт қажет болатын. Бұл ағылшындарға Испанияға қарсы Дженкинс құлағы соғысының басталуына дейін ерекше пайдалы болды. 1739 жылдың 10 шілдесінде король Георг II испан колонияларына теңізден шабуыл жасауға дайындық жүргізуге рұқсат берді. Осы мақсатта адмирал Эдвард Вернон Корольдік бұйрықтан кейін он күн ішінде толық қаруланған және жабдықталған сегіз күзет кемесін жинады. Флот осылайша жылдам жиналғандықтан, 22 қазанда Испанияның Батыс Индиясына жетті, соғыс ресми түрде жарияланғаннан бір күн бұрын. Алайда, қазіргі заманда Корольдік теңіз флоты Фолкленд аралдарын Аргентинаның басып алу қаупінен қорғау үшін көптеген кемелерді орналастырды, аралдарды өзінің активті қызметінің барлық кезеңінде күзетті, 2020 жылы оның орнына басқа кеме келді, ол осы рөлді бүгінге дейін атқарып келеді.

Кеңес теңіз флоты

Кеңес Одағы терминологиясында күзет кемесі (сторожевое корабль, storozhevoj korabl) – шағын, көп мақсатты патрульдік және/немесе сүйемелдеу кемесі. Ол фрегаттар класына жатады.

Басқа қолданыстар

Күзетші қайық – түнде қарауылдың дұрыс сақталуын бақылау үшін тізімделген флоттың төңірегін аралайтын қайық.