Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Краснодар өлкесіндегі қала, Ресей. Туапсе (Туапсе́) – Ресейдің Краснодар өлкесіндегі қала, Қара теңіздің солтүстік-шығыс жағалауында, Геленджиктен оңтүстікке және Сочиден солтүстікке қарай орналасқан. Халқы: Туапсе – теңіз порты және Сочиге дейін созылатын курорт аймағының солтүстік орталығы.
Town in Krasnodar Krai, Russia
Tuapse (Туапсе́; ) is a town in Krasnodar Krai, Russia, situated on the northeast shore of the Black Sea, south of Gelendzhik and north of Sochi. Population:
Tuapse is a sea port and the northern center of a resort zone which extends south to Sochi.
Ерте тарих
Туапсе – Шепсуг тайпасының және жалпы Черкесияның басқа да аймақтарындағы ірі орталығы (туған жері) болды. Қазіргі уақытта Туапседе шамамен 10 000 адам осы тілде сөйлейді. Қаланың аты адығэ тілінен келген (сөзбе-сөз "екі су" деген мағынаны білдіреді), себебі Туапсе тарихи Черкесияның құрамында болған және 1801-1825 жылдары Александр I патшаның билігінде Ресейге қосылған.
Tuapse was a large center (native land) for the Shapsugs tribe along other areas in Circassia, with about 10,000 speakers of the language living in Tuapse currently. The name of the town is itself Adyghe (literally meaning "two waters") since Tuapse was part of historical Circassia and it became a part of Russia during the rule of Tsar Alexander I in 1801–1825.
ХХІ ғасырдың алдындағы
Қазіргі елді мекеннің тарихы 1838 жылға дейін жетеді, осы жылы бұл аймақ 1829 жылы Адрианополь шарты бойынша Ресей құрамына кіргеннен кейін Вельяминовский орыс бекінісі салынды.
The modern settlement dates back to 1838, when the Russian fort of Velyaminovsky was established in the area after this region became a part of Russia in 1829 by Treaty of Adrianople.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік бөліністер шеңберінде Туапсе Туапсинский ауданының әкімшілік орталығы болып табылады, бірақ оның құрамына кірмейді. Әкімшілік бірлік ретінде ол Туапсе қаласы ретінде жеке құрылған – аудандармен тең мәртебеге ие әкімшілік бөлім. Туапседе жылы немесе ыстық жаз және жыл бойы жиі жауатын салқын қыс мезгілі бақыланады. Теңіздің орташа температурасы (1977–2006). Ай: қаңтар, ақпан, наурыз, сәуір, мамыр, маусым, шілде, тамыз, қыркүйек, қазан, қараша, желтоқсан. Орташа температура: 8,9 °C, 8,0 °C, 8,7 °C, 11,0 °C, 15,2 °C, 19,5 °C, 23,7 °C, 25,0 °C, 22,4 °C, 18,8 °C, 14,2 °C, 10,7 °C.
Within the framework of administrative divisions, Tuapse serves as the administrative center of Tuapsinsky District, even though it is not a part of it. As an administrative division, it is incorporated separately as the Town of Tuapse—an administrative unit with the status equal to that of the districts. Tuapse has warm to hot summers and cool winters with frequent rainfall year round. +Average Sea Temperature (1977–2006). MonthJanFebMarAprMayJunJulAugSepOctNovDecAverage temperature8.9 °C8.0 °C8.7 °C11.0 °C15.2 °C19.5 °C23.7 °C25.0 °C22.4 °C18.8 °C14.2 °C10.7. °C
Экономика және көлік
Туапсе мұнай терминалы орналасқан қала. Туапсе Ресей Федерациясының Қара теңіз жағалауындағы маңызды көлік хабтарының бірі болып табылады. Қаланың географиялық орны елдің курорттық астанасы – Сочи қаласымен құрлық байланысын қамтамасыз етудегі маңыздылығын анықтайды, сондай-ақ елдің экспорттағы тауарларында (мұнай, тыңайтқыштар, көмір және т.б.) маңызды рөл атқарады. Туапседе теміржол станциясы бар.
Tuapse is home to the Tuapse oil terminal. Tuapse is one of the key transport hubs of the Black Sea coast of the Russian Federation. The city's location determines its key importance to ensure a ground connection with the Spa capital of the country — the city of Sochi, and also makes an important item in the export commodities of the country (oil, fertilizer, coal, etc.). There is a railway station in Tuapse.
Әр түрлі
Осында Ресей балалар орталығы "Орлёнок" (бұрынғы Бүкілресейлік КСР Жас пионерлер лагері) орналасқан. Әлемдік шахмат чемпионы Владимир Крамник және 2005 жылғы "Мисс Вселенная" жеңімпазы Натали Глебова Туапседе туған.
The Russian Children Center Orlyonok (former All Russian SFSR Young Pioneer camp) is located there. The world chess champion Vladimir Kramnik and 2005 Miss Universe winner, Natalie Glebova, were born in Tuapse.