Кіріспе

BMW 803 – неміс авиациялық қозғалтқышы, BMW компаниясының жоғары қуатты авиациялық қозғалтқыш құруға жасаған әрекеті. Бұл әрекет екі BMW 801 қозғалтқышын артқа-артқа біріктіріп, қарама-қарсы айналатын винттерді іске қосу арқылы жүзеге асырылды. Нәтижесінде 28 цилиндрлі, төрт қатарлы радиалды қозғалтқыш жасалды. Оның әрбір бөлігі екі цилиндрден тұратын көп қатарлы тізбекті қозғалтқыштан құралды және салқындату мәселелеріне байланысты сұйықпен салқындатылды.

Жобалау және әзірлеу

Кез келген поршеньді қозғалтқыштың масштабын кеңейтудегі бір мәселе – әдетте, коленвалдың инженерлік қиындыққа айналатын шегіне жетуі. Бұл мәселе кластың барлық қозғалтқыштарына, соның ішінде BMW-нің 18 цилиндрлі BMW 802 жобасына әсер етті. 803 үшін инженерлер осы мәселені болдырмау үшін ортақ коленвалды пайдаланбауға және тәуелсіз, қарама-қарсы айналатын винттер жиынтығын қолдануға шешім қабылдады. Алдыңғы қозғалтқыш алдыңғы винтті тікелей жетектесе, артқы қозғалтқыш артқы винтті жетектеу үшін алдыңғы қозғалтқыштың цилиндрлері арасынан өтетін бес кішігірім қосымша біліктерді қозғалтты, содан кейін олар артқы винтті жетектеу үшін қайта біріктірілді. Бұл конструкцияның нәтижесінде қозғалтқыштың алдыңғы бөлігінде үлкен беріліс қорабы орналасты, ал алдыңғы қозғалтқышқа беріліс қорабынан шығу үшін ұзартылған білік қажет болды. Екі қосымша білік алдыңғы қозғалтқыштың қуатын алдыңғы қозғалтқыштың турбокомпрессоры мен қосалқы құрылғыларын жетектеу үшін артқы жағына берді. Бұл екі қозғалтқыштың бір-бірінен тәуелсіз жұмыс істеуіне мүмкіндік берді. 803-тің әр цилиндрында екі клапан және жоғары орналасқан тұтқалы біліктер болды. 83,6 литр көлемді, және 801-дің әр цилиндрындағыдай 156 мм диаметрлі және бірдей ұзындықтағы поршеньдерді пайдалана отырып, төрт қатарлы 803 қозғалтқышының құрғақ салмағы 2950 кг (6490 фунт), ал толық жүктелгенде 4130 кг (9086 фунт) болды. Осы салмаққа қарамастан, ол 3900 а.к. (3847 ж.к.; 2868 кВт) қуаттық көрсеткіш берді. Бұл оны Германияның ең қуатты қозғалтқыш дизайны етті, бірақ оның қуаттық салмағының қатынасы шамамен 0,98 кВт/кг (0,60 ж.к./кг) болды, бұл Junkers Jumo 222 сияқты басқа ірі конструкциялармен (1,7 кВт/кг) салыстырғанда нашар көрсеткіш. BMW 803-тің нақты қуаты да төмен болды, шамамен 34,4 кВт/л, 222-нің 40 кВт/л-мен салыстырғанда, сондай-ақ нақты отын тұтынуы 380 г/кВт·сағ (0,63 фунт/ж.к.·сағ) болды, бұл соңғы буын турбовинтті қозғалтқыштармен салыстыруға болады. Көптеген біріктірілген қозғалтқыштар сияқты, бұрынғы Daimler Benz DB 606 және DB 610 сияқты, 803 сынақтарда сәтті болмады және өндіріске енбеді. Шамамен он екі прототип салынды. Heinkel He 277 – Heinkel-дің «Америка бомбалаушысы» жобасы, бастапқыда 1,470 кВт (1,973 ж.к.) қуатты BMW 801E радиалды қозғалтқыштарымен жабдықталуы тиіс болды. 1942 жылдың мамыр айында бекітілген «Америка бомбалаушысы» жобасы Франциядан Нью-Йоркке дейін баратын стратегиялық бомбалаушы үшін жасалған. Көрсетілген қашықтық Франциядан Нью-Йоркке барып-қайтуға жеткілікті болды, бірақ ол ешқашан іске аспады. Focke Wulf фирмасы тіпті BMW 803 қозғалтқышын бір орындық истребитель жобасында пайдалануды жоспарлаған, сонымен қатар ол бірнеше Blohm & Voss жобаларында да қолданылды. Бұл жобалардың ешқайсысы ерекше нәтиже бермеді, және қозғалтқыш жетілмегендіктен жоба тоқтатылды.

Көрмеде орналасқан қозғалтқыштар

Немецтің Flugwerft Schleissheim әуе мұражайында бір ғана мысалы қалды.