Жүно мен Ақы төлеуші: Шон О'Кейсидің 1924 жылғы пьесасы, Ирландия азамат соғысы кезеңіндегі Дублин тұрғындарының өмірін көрсетеді. Ирландия драматургиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1924 жылы Сеан О’Кейсидің пьесасы, «Джуно және Пайкок» – Сеан О’Кейсидің пьесасы. Ирландияда жоғары бағаланған және көбінесе қойылатын бұл пьеса алғаш рет 1924 жылы Дублиндегі Абби театрында сахнаға шықты. Оқиға 1920 жылдардың басындағы Ирландия азамат соғысы кезеңінде Дублиннің жұмысшы табының пәтерлерінде өрбітеді. «Пайкок» сөзі – ирланд тілінде «таусықай» сөзінің айтылуы, және Жюно күйеуін осылай айыптайды. Бұл оның «Дублин трилогиясының» екінші пьесасы, ал қалған екеуі – «Орудың көлеңкесі» (1923) және «Соқа және жұлдыздар» (1926).
1924 play by Seán O'Casey
the play by Seán O'Casey
Juno and the Paycock is a play by Seán O'Casey. Highly regarded and often performed in Ireland, it was first staged at the Abbey Theatre in Dublin in 1924. It is set in the working class tenements of Dublin in the early 1920s, during the Irish Civil War period. The word "paycock" is the Irish pronunciation of "peacock", which is what Juno accuses her husband of being. It is the second of his "Dublin Trilogy" – the other two being The Shadow of a Gunman (1923) and The Plough and the Stars (1926).
Бірінші акт
Juno and the Paycock оқиғасы 1922 жылы Дублиннің шағын пәтерлерінде, Ирландия Азамат соғысы басталғаннан кейін өріледі және Бойл отбасының бақытсыздықтарын көрсетеді. Әкесі, "Капитан" Джек (теңізшілік мансабындағы қысқа өмірі туралы әңгімелерін тым асыра айтуы себепті осылай аталған), аяқтары ауырғандықтан жұмыс істей алмайтынын мәлімдейді, бұл ауру жұмыс туралы әңгіме қозғалғанда ғана пайда болады. Отбасының жағдайы төмен болса да, Джек жұмыс іздеудің орнына, Джоксер Дейлимен, оның жаман әдеттері бар "досымен" барлық уақытын және ақшасын қонақүйлерде өткізеді. Анасы Джуно (осылай аталуының себебі, оның өміріндегі маңызды оқиғалардың барлығы маусым айында болған), қазіргі таңда отбасының жұмыс істейтін жалғыз мүшесі, қызы Мэри ереуілде, ал ұлы Джонни Тәуелсіздік соғысында қолын жоғалтқандықтан мүгедек. Мэри жігіті және әріптесі Джерри Девайнды тастағаны үшін өзін кінәлі сезінеді, ол оған Мэриден гөрі күштірек сезімдермен қарады. Ал Джонни, көршісі және бұрынғы ИРА серігі Роби Танкредтің сатқыны болғаны үшін өзін кінәлі сезінеді, оны кейіннен еркін мемлекеттің жақтастары өлтірді; Джонни ИРА оны хабаршылық еткені үшін жаза ретінде өлімге кесетіндей қорқады. Оқиғаның соңына қарай, Джектың туысының бірі қайтыс болады, ал мектеп мұғалімі Чарльз Бентам Бойлдерге үлкен мұра қалғанын хабарлайды; Бентам өсиетте "Даблиннен [менің] бірінші туысым Джон Бойл" мұрагерлердің бірі ретінде аталғанын жоғары тонмен айтады. Мұра туралы жаңалықты естіген Джек, Джуноға Джоксермен достығын тоқтатып, өмір салтын өзгертетініне уәде береді.
Juno and the Paycock takes place in the tenements of Dublin in 1922, just after the outbreak of the Irish Civil War, and revolves around the misfortunes of the dysfunctional Boyle family. The father, "Captain" Jack (so called because of his propensity for telling greatly exaggerated stories of his short career as a merchant seaman), is a loafer who claims to be unable to work because of pains in his legs, which mysteriously appear whenever someone mentions work. Despite his family's poverty, Jack spends all his time and money at the pub with Joxer Daly, his ne'er do well "butty," instead of looking for a job. The mother, Juno (so called because all of the important events in her life took place in June), is the only member of the family currently working, as daughter Mary is on strike and son Johnny is disabled, having lost his arm in the War of Independence. Mary feels guilty about dumping her boyfriend and fellow striker, Jerry Devine, who feels more strongly for her than she does for him. Meanwhile, Johnny agonises over his betrayal of his friend Robbie Tancred, a neighbour and former comrade in the IRA, who was subsequently murdered by Free State supporters; Johnny is terrified that the IRA will execute him as punishment for being an informant. Near the end of the act, one of Jack's relatives dies, and a schoolteacher, Charles Bentham, brings news that the Boyles have come into a large inheritance; Bentham notes aloud that the will names "John Boyle, [my] first cousin, of Dublin" as one of the beneficiaries. Overjoyed with the news, Jack vows to Juno to end his friendship with Joxer and change his ways.
ІІ акт
Бентамның хабарын алғаннан кейін небәрі екі күн өткен соң, Джек жаңа байлығымен мақтана бастап, мұра күтіп, жаңа костюм, жаңа жиһаз, граммофон және басқа да заттарды несиеге сатып алады. Бойлдер кеш ұйымдастырып, Мэриге құштар Бентамды шақырады. Джоксер де бар, Джек онымен қарым-қатынасты тоқтатуға берген уәдесін ұмытып кеткен, ал Джектен ақша қарызы бар көршісі, Мейзи Мадиган, бірінші актіде шақырылғаннан кейін келеді. Кештің барысында Роби Танкредтің жаназасы үйдің алдынан өтеді, бірақ Бойлдер мен қонақтары Танкредтің қайғыдан жылаған анасы есікте тоқтағанда ғана көңіл көтеруді тоқтатады. Джуно миссис Танкредке көмектесу үшін шығады, ол ұлының қазасына күйініп, соғыс тезірек аяқталуын тілейді, бірақ Джек оның қайғысын өзімшілдікпен елемейді.
A mere two days after receiving Mr Bentham's news, Jack has already begun flaunting his newfound wealth by purchasing a new suit, new furniture, a gramophone, and other luxuries on credit, in anticipation of receiving the inheritance. The Boyles throw a party and invite Bentham, who is courting Mary. Joxer is present, Jack having already forgotten his vow to break off contact with him, and Mrs Maisie Madigan, a neighbour to whom Jack owes money, shows up after having been invited in Act I. During the party, Robbie Tancred's funeral procession passes the tenement, but the Boyles and their guests halt their carousing only when Tancred's grieving mother stops at their door. Juno goes out to offer support to Mrs Tancred, who delivers a monologue mourning the loss of her son and praying for an end to the war, but Jack selfishly ignores her suffering.
ІІІ акт
Екі айдан кейін Бентам отбасымен байланысын күрт үзіп, Мэриді тастап кетеді, ол жасырын түрде күйеуінен тыс бала күтеді екені белгілі болады. Джек ұйықтағанда, Джуно Мэриді дәрігерге апарып келді. Олар кеткен соң, жергілікті тігінші Идл Нюгент пәтерге кіріп, Джекке тиесілі костюмді алып қояды. Сосын миссис Мадиган келіп, Джекке берген қарызын талап етеді; ол төлеуден бас тартқандықтан, граммофонды өтемақы ретінде алып кетеді. Джоксер (осы екі оқиғаның куәсі болған және ешқандай көмек көрсетпеген) Джекке мұраның келмейтіні туралы қауесеттерге сұрақ қояды; бұл тез арада пікірталасқа ұласады, онда Джоксер Джектың байлығын алаяқтық деп ашық мазақтайды. Джонни әкесінің отбасын ұятқа қалдырғанына наразылық білдірсе, Джуно жалғыз оралып, Мэридің жүктілігі туралы жаңалықты жеткізеді. Джуно Джекке мұрадан қалған ақшаны отбасын басқа қалаға көшіру үшін пайдалануға шақырады, ол Бентамның өсиетті жазу кезіндегі қатесінен ештеңе алмайтынын ашулы түрде айтады (ол мүрагерлердің есімдерін жазбаған, тек Джекты "[менің] бірінші туысым" деп атаған). Соның салдарынан көптеген туыстар мұраға таласады, ол заңдық шығындарға кетіп барады; жағдайды одан да нашарлату үшін Бентам ұяттан елден қашып кеткен көрінеді. Джонни әкесінің алғырсыздығы мен ашкөздігіне наразылық білдіреді. Жағдайдың ауырлығына шыдамаған Джек Мэриден бас тартып, Джоксермен бірге ішуге барады. Джонни Джуноны Джекты қуып жететін және үйге қайтуын өтінетіндей итермелейді. Мэри қайта оралады, бірақ Джонни одан да бас тартады. Джерри Девайн Мэримен қайта табысуға келеді, бірақ ол жүктілігін білгеннен кейін одан да бас тартады. Джектың жаңа жиһазының соңғы бөлігі қайтарылып алынып жатқанда, бірнеше ИРА мүшелері келіп, Джонниді алып кетеді; кейін Джуно миссис Мадиганнан Джонниге ұқсайтын дене табылғанын естиді. Джуно Джек әкелік және асыраушылық жауапкершілігін ешқашан мойындамайтынына көз жеткізеді, сондықтан ол өзі мен Мэри үшін жақсы өмір іздеу үшін кетеді. Ол Мэриді туысының біріне қалдырып, Джоннидің денесін анықтау үшін полиция бөліміне барғанға дейін, екінші актідегі миссис Танкредтің монологын еске түсіреді. Біраз уақыттан кейін Джек Джоксермен бірге пабтан үйге қайтып келеді, қатты мас және ұлының өлгенін немесе әйелі мен қызының оны тастап кеткенін білмейді. Қысқа әңгімеден кейін Джек соңғы алты пенисін жерге тастап, мас күйінде "бүкіл әлем қатты қиын жағдайда" деп ренжіп, есінен таяды.
Two months later, Bentham abruptly ceases all contact with the family and abandons Mary, who, it is revealed, is secretly carrying his child out of wedlock. While Jack is sleeping, Juno takes Mary to the doctor. Soon after they leave, Needle Nugent, the local tailor, storms into the flat and repossesses Jack's suit. Then Mrs Madigan arrives, demanding repayment of the loan she gave Jack; when he refuses to pay, she takes the gramophone as recompense. Joxer (who was present for both incidents, and did nothing to help) needles Jack about rumours that the inheritance is not forthcoming; this soon devolves into an argument during which Joxer openly mocks Jack's fortune as fraudulent. While Johnny upbraids his father for embarrassing the family, Juno returns alone and delivers the news of Mary's pregnancy. As Juno pleads with Jack to use the leftover money from the inheritance to move the family to a different city, he angrily reveals that they will receive nothing due to an error Bentham made while drafting the will (he failed to include the beneficiaries' names, referring to Jack only as "[my] first cousin"). As a result, numerous relations are claiming the inheritance, which is rapidly being eaten up by legal costs; to make matters worse, Bentham has apparently fled the country out of shame. Johnny berates his father for his shortsightedness and avarice. Unable to cope with the stress of the situation, Jack disowns Mary and retreats to the pub to drink with Joxer. Johnny persuades Juno to follow Jack and beg him to come home. Mary returns, and Johnny disowns her as well. Jerry Devine shows up to patch things up with Mary, but he too renounces her when he learns of her pregnancy. As the last of Jack's fancy new furniture is being repossessed, several IRA men arrive and drag Johnny away; Juno later hears from Mrs Madigan that a body resembling Johnny's has been found on a country road, riddled with bullets. Juno decides that Jack will never take on his responsibilities as a father and breadwinner, so she leaves to make a better life for herself and Mary. She sends Mary to live with a relative and, before going to the police station to identify Johnny's body, delivers a monologue that echoes Mrs Tancred's in Act II. Some time later, Jack stumbles home from the pub with Joxer, extremely drunk and unaware that his son is dead or that his wife and daughter have left him. After a brief conversation, Jack accidentally drops his last sixpence on the floor; he drunkenly mourns that "the whole world is in a terrible state o' chassis" before passing out.
Фильм
1930 жылы пьесаның британдық киноадаптациясы жасалды, оны Альфред Хичкок режиссерлік етті. АҚШ-та бұл фильм "Мэри Бойлдың ұяты" деген атпен де белгілі болды.
In 1930, a British film adaptation of the play was produced, which was directed by Alfred Hitchcock. In the United States, it was also known by the title The Shame of Mary Boyle.
Музыкалық
Пьесаның "Джуно" атты музыкалық нұсқасы Марк Блицштейн (музыка, әндер сөздері) және Джозеф Стейн (либретто) еңбегімен жарыққа шықты және 1959 жылдың 9 наурызында Бродвейдегі тұңғыш көрсетілімі өтті. Ширли Бут Джуно Бойл рөлінде, ал Мелвин Дуглас капитан рөлінде ойнады. Музыкалық қойылым 16 көрсетілімнен кейін жабылып, сәтсіз болды, бірақ Блицштейннің музыкасы түпкілікті актерлік құрамның альбомында сақталды және бүгінде композитордың үздік туындыларының бірі деп есептеледі. О’Кейси жобаға қолдауын білдірді, бірақ қойылымды көруге үлкермеді.
A musical adaptation of the play, titled Juno, was created by Marc Blitzstein (music, lyrics) and Joseph Stein (book) and opened on Broadway on 9 March 1959. Shirley Booth starred as Juno Boyle and Melvyn Douglas as the Captain. The musical version was a flop, closing after 16 performances, but Blitzstein's score was preserved on the original cast album and is today considered one of the composer's masterpieces. O'Casey gave his blessing to the project, but never saw the production.