Кіріспе

Американдық жазушы (1963 жылы туған)

Элис Себольд (6 қыркүйек 1963 жылы туған) – американдық автор. Ол «Қарапайым сүйектер» және «Жақын ай» романдарымен, сондай-ақ «Бақытты» мемуарымен танымал. «Қарапайым сүйектер» кітабы The New York Times бестселлер тізіміне енді және 2009 жылы осы атпен фильмге бейімделді. Оның «Бақытты» мемуары миллионнан астам данада сатылды және Сиракуз университетіндегі бірінші курсында зорлыққа ұшыраған тәжірибесін баяндайды. Энтони Бродуотер қателікпен қылмыскер деп танылды. Бродуотер 16 жыл түрмеде отырды. 2021 жылы судья бастапқы сот үкімін күштен шығарғаннан кейін ол ақталды. Осыған байланысты «Бақытты» кітабының баспагері кітапты енді таратпайтынын хабарлады.

Ерте өмір және білім

Себольд Висконсин штатының Мэдисон қаласында дүниеге келген. Себольд 1980 жылы Пенсильвания штатының Малверн қаласындағы Грейт Вэлли орта мектебін бітірген. Себольд Сиракуз университетінде бакалавр дәрежесін алды. Оның профессорларының арасында Тесс Галлахер болды, ол Себольдтың сенімді адамдарының бірі болды. Сондай-ақ оның профессорлары арасында Реймонд Карвер, Тобиас Вольф және Хейден Каррут болды. 1984 жылы бітіргеннен кейін ол қысқа уақыт бойы Техастағы Хьюстон университетінде аспирантурада оқыды, содан кейін келесі 10 жыл бойы Манхэттенге көшіп барды. Ол жазушылық мансабын жалғастыра отырып, бірнеше официанттық жұмыс істеді, бірақ оның поэзиясы да, роман жазуға тырысуы да нәтиже бермеді. Себольд Нью-Йорктен Оңтүстік Калифорнияға көшіп барады, онда ол суретшілер колониясының күзетушісі болды, айына 386 доллар табады және орманның ішінде электр қуаты жоқ үйде тұрады. Бес айдан кейін Сиракуз университетінің жанындағы көшеде жүргенде, ол зорлаушы деп ойлаған адамды кездестірді. Энтони Бродуотер деген кісі 16 жыл түрмеде отырды, өзінің кінәсіз екенін тұрақты түрде айта келе. Ақырында ол зорлау туралы және оның өзіне тигізген әсері туралы жазу керек екенін түсінді. Себольд шабуылдан кейін өзін отбасынан оқшауланғандай сезінгенін және бірнеше жыл бойы жоғары сезімталдықтан зардап шеккенін жазды. Ол түнгі жұмысынан кетті, қараңғыда қауіптен сескеніп. Ол депрессияға ұшырап, үш жыл бойы қорқынышты түстер көріп, көп ішімдік ішіп, героин қолданды. Ақырында, Джудит Льюис Херманның "Травма және жазылу" кітабын оқығаннан кейін, ол посттравматикалық стресс бұзылысы дамығанын түсінді. Бір рецензенттің айтуынша, "Лакки" жақсы пікірлер алғаннан кейін "ұмытылған". Себольд 2002 жылы "Сүйкімді сүйектер" романымен сәттілікке жеткеннен кейін, мемуарларға қызығушылық артып, ол бір миллионнан астам данада сатылды.

Broadwater-ті айыппұлдан босату

Бродвотер айыпты жою үшін кем дегенде бес рет, әртүрлі адвокат топтарымен әрекеттенді. 2021 жылдың қараша айында Нью-Йорк Жоғарғы сотының судьясы Бродвотерді ақтады, ол бастапқы айыптауда елеулі мәселелер болғанын анықтады. Айыпталу негізінен екі дәлелге сүйенген: Себольдтың куәлігі және шаштың микроскоптық талдауы – бұл сот-медициналық техниканы АҚШ Әділет министрлігі кейіннен сенімсіз деп тапты. Полиция көрсеткен тану рәсімінде, Бродвотердің қатысуымен, Себольд өзін зорлаған адам ретінде басқа біреуді көрсеткен. Полиция оған Бродвотерден басқа адамды танығанын айтқанда, ол екеуінің "бір-біріне ұқсас" екенін айтты. Бродвотерді ақтау үшін күрескен қорғаушылар прокурордың Себольдке өтірік айтқанын, оның таныған адамы мен Бродвотердің дос екенін және олардың екеуі де оны жаңылыстыру үшін келгенін мәлімдеді. Бір аптадан кейін Себольд оның айыпталуына қатысқандығы үшін көпшілік алдында кешірім сұрады, ол "кінәсіз адамды түрмеге жіберген жүйедегі менің ойда жоқ рөліммен күресіп жатқанымды" және Бродвотердің "біздің кемшікті заң жүйеміздің құрбаны болған тағы бір қара нәсілді жас жігіт екенін" айтты. "Мен оған жасалғандар үшін мәңгі өкінемін". Себольдтің кешірім сұрауына кейбір бақылаушылар сынға алды, олар оның көбінесе пассивті тәсілде жасалғанын және Бродвотердің айыпталуына тікелей жауапкершілікті мойындамағанын атап өтті. "Лаки" кітабының баспагері Скрибнер, Бродвотердің ақталуынан кейін кітаптың барлық форматтарының таралымын тоқтату туралы мәлімдеме жасады.

Сүйікті сүйектер

Лаккидің романы аяқталғаннан кейін Себольд өзінің «Монстрлар» романын аяқтай алды. Ол қолжазбаны өзінің тәлімгері Уилтон Барнхардтқа жіберді. «Хьюстон Хроника» газетінің бір рецензенты осы романды «қорқыныш пен шатастыққа толы, терең, сүйекке дейін шаршататын қайғыға толы мазасыз әңгіме» деп сипаттады. Бірақ, бұл роман ең керемет, ең қорқынышты, тіпті ең қарапайым тұрмыстық өмірге деген қозғалысқа толы, құштарлық пен сүйіспеншілікті көрсетеді. 2007 жылға дейін әлем бойынша он миллионнан астам данасы сатылды. 2010 жылы Питер Джексон осы романды сол атпен фильмге бейімдеді, онда Сорри Ронан, Сьюзан Сарандон, Стэнли Туччи, Марк Уолберг және Рейчел Вайс түсті.

Басқа жазу

Себольдтың екінші романы "Айға жақын" (The Almost Moon) өнер сыныбының моделінің анасын өлтіруі туралы баяндайды. Ол "Барлығы айтылып біткенде, анамды өлтіру оңай болды" деген сөйлеммен басталады және зорлық-зомбылық актілерін сипаттау арқылы оның басқа екі кітабындағы маңызды тақырыпты жалғастырады. Себольд бұл өлтіруді ата-ана мен қыздары арасындағы бұзылған қарым-қатынастарды зерттеудің бастапқы нүктесі ретінде пайдаланады. Себольд 2009 жылғы "The Best American Short Stories" жинағының редакциясын жүргізді.

Марапаттар мен мойындау

The Lovely Bones 2002 жылы «Алғашқы роман» үшін Брам Стокер сыйлығын және Heartland сыйлығын жеңіп алды, ал 2003 жылы ересектерге арналған көркем әдебиет бойынша Америка кітап сатушылар қауымдастығының «Жыл кітабы» сыйлығына ие болды. Себольд 2000, 2005 және 2009 жылдары Макдауэлл стипендиясын алды. 2016 жылы Эмерсон колледжі Себольдқа құрметті доктор дәрежесін берді.