Кіріспе

Кеміргіштердің жойылған түрі – Пембертонның бұғы тышқаны (Peromyscus pembertoni) Калифорния шығанағындағы Сан-Педро-Нуласко аралында мекендеген. Соңғы 12 мысал 1931 жылдың 26 желтоқсанында жиналған.

Этимология

Жалпы атауы ежелгі грек тіліндегі "pero" (бут) және "mys" (тышқан) сөздерінен шыққан, демек "бут киген тышқан", ақ аяқтарына сілтеме жасайды.

Сипаттама

P. pembertoni - орташа мөлшердегі бұғы тышқаны. Маңызды жыныстық диморфизм байқалмайды. Құйрығы көбінесе басынан ұзын, ал денесі екі түсті болып келеді. Оның жүні жақсы өсіп, ұшы тұмсықты. Артқы аяқтары құлақпен шамалас ұзындықта, бірақ кейде одан да ұзын болады. Бас сүйегі орташа мөлшерде, ал есту қапшықтары тым үлкен емес. Жүнінің жоғарғы бөлігі орташа қоңыр түсті; бүйірлері ашық қоңыр, жақтан артқы жағына дейін созылатын кең қызғылт сары жолағы бар; астыңғы бөлігі ақшыл, білезіктер қара сұр, ал аяқтары білезік астынан ақшыл.

Жалпы ақпарат

Перомискус түрлері, сонымен қатар елік тышқандары деп аталады, Солтүстік Америкаға тән кең таралған сүтқоректілер. Олар Аляскадан Орталық Америкаға дейінгі көптеген түрлі орталарда кездеседі. Табиғаттағы мол санының арқасында, бұл тышқандар Неарктика экожүйелерінің маңызды бөлігін құрайды. Бұл тышқандар ғылыми зерттеулер үшін үлкен маңызға ие, олардың жабайы түрлері де, генетикалық варианттары да зертханалық зерттеулерде қолданылған. Олар үй тышқаны мен егеуқұйрықтармен (қара тышқандармен) туыс емес. Пембертонның елік тышқаны өте суыққа төзімді түр; олар 22 және 25 °C температурада тіршілік етеді. Олар әдетте 55 күндік шағында жыныстық жағынан жетіледі. Жүктілік мерзімі 23 күнге созылады, бірақ сүт емізу кезеңінде аналықтарда 4-6 күнге кешігіп, 28-30 күнге дейін ұзарады. P. pembertoni жұптарда көбейеді.

Тіршілік ету ортасы

Бұл түр жақсы зерттелмеген. Peromyscus тұқымдасының P. pembertoni және P. boylii екі түрлі түрін қамтамасыз еткен жалғыз арал – Сан-Педро-Ноласко. Бұл екі түрден басқа, аралда басқа сүтқоректілер кездеспеген. Олар аралдың шығыс жағындағы тік беткейде, шөппен өскен жерде табылған. Онда басым өсімдіктер: ағаш тороте, питайта, лига, Адам ағашы, былғары өсімдігі, балық тырнағы кактус, малва роза, тізбекті жемісті холла, кардон, қапталғы өсімдік, жожоба және орган құбыры кактусы.

Көбею

П. пебертонидің әлеуметтік мінез-құлқы белгісіз. Көбейту жыл бойы жүрген болуы мүмкін, бірақ жас ұрпақтың көп бөлігі көктем мен жаздың басында туған. Қыс айларында көбейту тоқтаған болуы ықтимал.

Байланыс және қабылдау

Басқа Peromyscus түрлері сияқты, олардың да көру қабілеті зор болғандықтан, жақсы көріп, қарым-қатынаста химиялық сигналдарды жиі пайдаланған.

Жауыздық

П. пебертони түнгі және жасырын өмір салғандықтан, жыртқыштардан қашуға мүмкіндік алған.

Өмір сүру ұзақтығы

P. pembertoni-дің ұзақ өмір сүру мерзімі, шамасы, қысқа болған, табиғи жағдайда олардың бірі де бір жылдан артық өмір сүрмейтін болса керек.