Кіріспе

Елизавета Вурцельдің естеліктері «Prozac Nation» – 1994 жылы жарық көрген американдық жазушы Елизавета Вурцельдің өмірбаяндық кітабы. Кітапта автордың атипиялық депрессиямен күресі, жеке мінез қасиеттерінің кемшіліктері және колледжді бітіріп, жазушы болып жұмыс істеген кезеңдегі қиын жағдайларды қалай еңсергені туралы айтылады. «Прозак» – флуоксетин антидепрессантының тіркелген атауы. Алғашқыда Вурцель кітапты «Мен өзімді жек көремін және өлгім келеді» деп атағысы келген, бірақ редакторы оны көндірген. Нәтижесінде кітап «Америкадағы жас және депрессиядағы жандар: естеліктер» деген қосымша тақырыппен жарық көрді. Кітаптан Кристина Риччидің басты рөлде ойнаған «Prozac Nation» (2001) көркем фильмі жасалды.

Қабылдау

Рецензиялар қарама-қайшы болды. «The New York Times» газетінде Мичико Какутани «Prozac Nation» романын «көңілді де қайғылы, өзімшіл де өзіне сыни» деп сипаттап, оны «Джоан Дидионның эсселерінің ашықтығымен, Сильвия Платтың «Джаннаның қоңыраулы құмырасы» романының эмоционалдық көрсетуімен және Боб Дилан әнінің сарказмды, қараңғы юморымен» салыстырды. Вертцельдің прозалық стилін «жарқын» әрі «сұлу» деп бағалаған Какутани, мемуардың «қатаң редакциялаудан үлкен пайда көретінін» айтты және оның «өзін өкінуге толы бөлімдері оқырманды авторды қоздырып, 70-ші жылдары Нью-Йоркте өсіп, Гарвардта оқығаннан да жаман жағдайлар болатынын еске түсіреді» деді. «Publishers Weekly» журналы да ұқсас пікір білдірді: «[Вурцельдің] кітабы эмоционалдық күшті де шаршататын жекешелік арасында екіұшты. Ол өзінің тартымды портреті мен жұрт назарына ілікпек ниетінің арасында қалпылайды». «New York Magazine» журналында жазған Уолтер Кирн «Prozac Nation» романында «шындықты көрсететін сәттер» болғанымен, жалпы алғанда оның «көтеруге келмейтін» және «өзін-өзі бағалаудың ерекше мысалы» екенін айтты. Эрика Л. Вернер бұл кітапты «Вурцельдің мелодрамалық өмірінің, кемшіліктерімен бірге (әрине, барлық кемшіліктерімен) шаршатып, нашар жазылған әңгімесі» деп атап, «The Harvard Crimson» журналында: «Бұл қыз қалай кітапқа келісімшартқа қол қойды? Неге оған мұндай нәрселерді жазуға рұқсат берілді?» деп сұрақ қойды. Вернер сондай-ақ «Prozac Nation» романын «әдепсіз көрсетушілікпен» толған деп сипаттап, «бізді ауыспалы түрде жалықтырудан және қорқытудан басқа мақсаты жоқ» деді. Ол автордың «жағымсыз, өзіне ғана ойлайтын бала» екенін айтты. «Егер Вертцель ханым өзіне осылай ашуланбағанда, оған көбірек қайырымдылықпен қарауға болар еді», - деп жазды Кен Таккер «New York Times Book Review» журналында. Ол былай деп түсіндірді: «Оқырман кітаптың беттерін ашып, ішінде өзіне көмектесетін Prozac капсулалары бар деген үмітпен іздеуі мүмкін». «Kirkus Reviews» кітапты «өзімшіл мақтанышпен» толы деп есептеп, «Вурцель депрессиясын тоғысу арқылы беделділігін жоғалтады: ол өзін түзетпейтін жаман қыз, немесе оған дәрі керек. Ақырында, бұл маңызды емес» деген қорытынды жасады.