Кіріспе

Француз композиторы Жак Модуи (16 қыркүйек 1557 – 21 тамыз 1627) – Францияның кеш Ренессанс дәуірінде өмір сүрген композитор. Ол 16 ғасырдың соңындағы ең инновациялық француз композиторларының бірі болды, дауыстар мен аспаптарды жаңаша үйлестіріп, Италиядан Венеция мектебінің көп дауысты әуендік стилін қабылдады; сонымен қатар ол Пьер де Ронсардың қосылуына арналған танымал реквием шығармасын жазды.

Өмір

Маудуит туралы біліміміздің көп бөлігі Марин Мерсенннің жазбаларынан алынған. Маудуит Парижде дүниеге келді, аристократ болғандықтан гуманитарлық ғылымдар, тілдер және философия саласында жақсы білім алды, бірақ музыканы өзі оқыған. Маудуит Жан Антуан де Байф құрған құпия «Академия де Пуази э де Мюзик» тобының мүшесі болды, бұл топ ежелгі грек музыкасының риторикалық және этикалық әсерін қазіргі француз поэзиясы мен музыкасын пайдаланып қайта жаңғыртуға бағытталған «музыканы антикалық дәстүрде насихаттау» мақсатымен құрылған. Жоахим Тибо де Курвилль 1581 жылы қайтыс болғаннан кейін Маудуит Академияның бас музыканты атанды. Маудуит өте батыл адам болған, себебі 1589–1590 жылдардағы Париж қоршауында, қанды француз дін соғыстарының соңғы кезеңінде ол Клод Ле Жунға қаладан қашуға көмектесті (ұсталған жағдайда екеуі де өлім жазасына кесілмек еді), сонымен қатар Ле Жунның көптеген музыкалық шығармаларын және Баифтің жарияланбаған еңбектерін сақтап қалуға көмектесті. Ол Академияның барлық басқа композиторларынан ұзақ өмір сүрді, 1627 жылы Парижде қайтыс болды.

Музыка және әсер

Модуит салыстырмалы түрде жақында пайда болған музыка мезуре стилінде көптеген әндер жазған, онда ноталарға берілген ырғақтық мәндер француз тіліндегі сөздердің екпінімен дәл сәйкес келіп, әдетте басымды және басымсыз буын арақатынасы 2:1 болатын. Ол Клод Ле Жун сияқты танымал болмаса да, бұл Мерсеннің оның толық шығармаларын жарияламауының салдары болуы мүмкін, өйткені ол уәде бергенмен, жобаны аяқтамаған. Модуиттің стилі қарапайым және айқын болды, ол мәтіндерді өзгертусіз қолданып, көбінесе гармониялық тәсілдер арқылы әртүрлілікке қол жеткізді. Пьер де Ронсарға арналған бес дауысты реквием массасы 1585 жылға дейін жазылса, Модуиттің алғашқы жарияланымдарының бірі Жан Антуан де Байфтың төрт дауысқа арналған «Chansonnettes mesurées» жинағы болды (1586). Бұл жинақ тек музыка мезуреден тұратын алғашқы жарияланым еді. Оның 16 ғасырдың соңына қатысты көптеген музыкалық шығармаларының жоғалып кеткені болжамдалады. Ол сонымен қатар жеке дауыс пен лютқа арналған «airs de cour» әндерінің, сондай-ақ 1617 жылы орындалған 92 әнші мен 45 аспапшыға арналған «La déliverance de Renaud» балетінің авторы болды. Мерсенннің жоғалған шығармаларының тізімінде 300-ден астам псалмдық әндер, Веспер, Тенебра әндері, 104 гимн, мессалар мен мотеттер бар. Шындығында, Модуиттің Ренессанстың соңғы кезеңіндегі кез келген маңызды композитордың жоғалған музыкасының ең жоғары пайызына ие болуы мүмкін. Модуит музыка мезуре техникасын 17 ғасырға дейін қолданып, бастапқыда көзделмеген жағдайларда да қолданды, мысалы, дауыстар мен аспаптар тобының ірі орындалуларында, олардың кейбіреулері венециандық стильде болуы мүмкін. Мерсенн сонымен қатар Модуиттің Францияға виола ансамблін енгізгенін де айтты; ол виолаға алтыншы ішекті қосуды ұсынған да Модуит болды деп мәлімдеді.

Анықтамалар және қосымша оқу

Фрэнк Доббинс: "Жак Маудуит", *The New Grove Dictionary of Music and Musicians* редакторы Стенли Сейди. 20 томдық. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980 жыл. Густав Риз, *Ренессанс дәуіріндегі музыка*. Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954 жыл. Джинсис Брукс, *XVI ғасырдың соңындағы Франциядағы сарай әндері*. Чикаго, Чикаго университетінің баспасы, 2000 жыл.