Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын когнитивтік психологы (1935–2018)
English cognitive psychologist (1935–2018)
Энн Мари Трейсман (Тейлор тегімен; 27 ақпан 1935 – 9 ақпан 2018) – когнитивтік психология саласында маманданған ағылшын психологы. Трейсман визуалды назар, объектілерді қабылдау және жадты зерттеді. Оның ең әсерлі идеяларының бірі – 1980 жылы Гарри Гелэйдпен бірге жарияланған назардың ерекшеліктерді интеграциялау теориясы. Трейсман Оксфорд, Британдық Колумбия, Калифорния (Беркли) және Принстон университеттерінде оқытумен айналысты. Оның басшылығымен докторантурадан өткен белгілі ғалымдардың арасында Нэнси Канвишер және Нилли Лави бар. 2013 жылы Трейсман президент Барак Обамадан назарды зерттеудегі новаторлық еңбегі үшін Ұлттық ғылым медалімен марапатталды. Өмірі бойында Трейсман ақпаратты қалай таңдап, біріктіретінін, соның нәтижесінде адам ойын және іс-қимылын бағыттайтын мағыналы объектілердің қалай қалыптасатынын эксперименттік және теориялық тұрғыдан анықтады.
Anne Marie Treisman (née Taylor; 27 February 1935 – 9 February 2018) was an English psychologist who specialised in cognitive psychology. Treisman researched visual attention, object perception, and memory. One of her most influential ideas is the feature integration theory of attention, first published with Garry Gelade in 1980. Treisman taught at the University of Oxford, University of British Columbia, University of California, Berkeley, and Princeton University. Notable postdoctoral fellows she supervised included Nancy Kanwisher and Nilli Lavie. In 2013, Treisman received the National Medal of Science from President Barack Obama for her pioneering work in the study of attention. During her long career, Treisman experimentally and theoretically defined the issue of how information is selected and integrated to form meaningful objects that guide human thought and action.
Ерте өмір және білім
Энн Трейсман Англияның Йоркширдің Батыс Ридинг аймағындағы Уэйкфилд қаласында дүниеге келді. Екі жыл өткен соң, оның отбасы Рочестер қаласына жақын жердегі ауылға көшті, онда оның әкесі Перси Тейлор Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бас білім беру қызметкері болып жұмыс істеді. Оның анасы Сюзанна Турен француз қызы. Сол кездегі ағылшын білім беру жүйесі Трейсманды орта мектептегі соңғы екі жылында тек үш пән таңдауға міндеттеді, сондықтан Трейсман гуманитарлық ғылымдарға (француз, латын және тарих) ден қойды. Трейсман 1954 жылы Кембридждегі Ньюнхэм колледжінде француз әдебиеті мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол үздік дипломмен бітірді, бұл оған психологиядан екінші бакалавр алуға стипендия жеңіп алды. Осы қосымша жыл ішінде Трейсман Ричард Грегоридің жетекшілігімен оқыды, ол оны қабылдау тәжірибелері арқылы сананы зерттеудің әртүрлі әдістерімен таныстырды. Кембриджде оқып жүргенде ол халық музыкасы саласында белсенді болды. 1957 жылы Трейсман өзінің ғылыми жетекшісі Каролус Олдфилдтің басшылығымен докторлық диссертациясын қорғау үшін Оксфордтың Сомервилл колледжіне түсті. Трейсман 1961 жылы "Назар және сөйлеу" тақырыбында диссертациясын аяқтады.
Anne Treisman was born in Wakefield, West Riding of Yorkshire, England. Two years later, her family moved to a village near Rochester, Kent where her father, Percy Taylor, worked as chief education officer during World War II. Her mother, Suzanne Touren, was French. The English educational system at the time forced Treisman to choose only three subjects in her last two years at secondary school, and Treisman focused on the language arts (French, Latin and History). Treisman received her BA in French Literature at Newnham College, Cambridge, in 1954. She received a first class BA with distinction, which earned her a scholarship that she used to obtain a second BA in psychology. During this extra year, Treisman studied under the supervision of Richard Gregory, who introduced her to various methods of exploring the mind through experiments in perception. While at Cambridge, she was active in the folk music scene. In 1957, Treisman attended Somerville College, Oxford, to work toward her DPhil under her advisor, Carolus Oldfield. Treisman completed her thesis, "Attention and speech", in 1961.
Мансап
Трейсман докторлық диссертациясын қорғаған шамасында психология мінез-құлықты қарастырудан белсенді ақпаратты өңдеудің нәтижесі деген тұжырымға көшті. Дональд Бродбент пен Колин Черри жақында селективті тыңдау идеясын ұсынды (көбінесе «коктейльдік кеш эффектісі» деп аталады). Кейін Бродбент селективті назардың сүзгі моделін ұсынды, онда назардан тыс қалған естімелік ақпарат талданбайды, керісінше қабылдау процесінің бастапқы кезеңінде сүзгіленеді. Бір тілді толыққанды қабылдамау мүмкін емес сияқты көрінді; физикалық ерекшеліктеріне және алынған хабардың тіліне байланысты белгілі бір дәрежеде өзгерістер байқалды. Трейсман бірнеше келіп түскен хабарламалардың ерекшеліктері сәтті талданады, ал бірдей дауыс, қарқындылық және орналасудағы хабарламалар арасындағы таңдау осы талдау кезінде, одан бұрын немесе кейін емес, жасалады, бұл олардың сөздік мазмұнын анықтауға әкеледі деген қорытындыға келді. Трейсман мен Канеман үйленгеннен кейін көп ұзамай Британдық Колумбия университетінде қызметке орналасты. 1980 жылы Трейсман мен Геладе ерекшеліктерді интеграциялау теориясы (FIT) туралы маңызды мақалаларын жариялады. FIT-тің негізгі элементтерінің бірі – объектіні қабылдаудың бастапқы кезеңдерінде түс, пішін және бағыт сияқты ерекшеліктер жекеленген бірліктер ретінде кодталады; назар осы ерекше ерекшеліктерді қабылданатын объектілерге біріктіреді. Трейсман 1986 жылы Калифорния университетінің Беркли қаласындағы филиалына көшті, онда ол Канеманмен бірлесіп психология факультетінде «Назар зертханасын» басқарды. 1993 жылдан 2010 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Трейсман Принстон университетінің психология факультетінің мүшесі болды. 1995 жылы ол Принстон университетінің Джеймс С. Макдоннеллдің психология бойынша ерекшеленген профессоры атанды. Оның еңбектері 29 кітап тарауында және 80-нен астам ғылыми мақалада жарияланды және психологиялық әдебиетте жиі сілтеме жасалады, сондай-ақ бастауыш және жоғары деңгейдегі оқулықтарда кеңінен қолданылады. 2015 жылы анонимді сыйлықпен құрылған Канеман-Трейсман мінез-құлық ғылымдары және қоғамдық саясат орталығы Принстон университетінің Вудро Вильсон мектебінде орналасқан және Дэниел Канеман мен Энн Трейсманның мұрасын құрметтейді.
Around the time Treisman was working toward her DPhil, psychology was shifting from a behaviorist point to view to the idea that behavior is the outcome of active information processing. Donald Broadbent and Colin Cherry had recently introduced the idea of selective listening (often exemplified by the so called "cocktail party effect") Broadbent later proposed a Filter Model of selective attention which states that unattended auditory information is not analysed but rather it is filtered out early in the process of perception. It appeared that complete rejection of one language was almost impossible; with some degree of variability depending on physical characteristics and language of the message received. Treisman concluded that features of multiple incoming messages are successfully analysed, and that selection between messages in the same voice, intensity, and localisation takes place during, rather than before or after, this analysis, which results in the identification of their verbal content. Treisman and Kahneman accepted positions at the University of British Columbia shortly after their marriage. In 1980, Treisman and Gelade published their seminal paper on Feature Integration Theory (FIT). One key element of FIT is that early stages of object perception encode features such as color, form, and orientation as separate entities; focused attention combines these distinct features into perceived objects. Treisman moved to the University of California, Berkeley, in 1986, where she and Kahneman ran a joint "Attention Lab" in the Psychology Department. From 1993 until her retirement, in 2010, Treisman was a member of the Psychology Department at Princeton University. She was named Princeton's James S. McDonnell Distinguished University Professor of Psychology in 1995. Her work has appeared in 29 book chapters and more than 80 journal articles and is heavily cited in the psychological literature, as well as prominently included in both introductory and advanced textbooks. Established with an anonymous gift in 2015, the Kahneman Treisman Center for Behavioral Science & Public Policy, housed in Princeton's Woodrow Wilson School, honors the legacy of Daniel Kahneman and Anne Treisman.
Міндеттілік мәселесі
Уильям Джеймс көңіл мен ақыл-ой процестерінің арасындағы байланысты талқылады: «Менің сезімдерімде миллиондаған нысан бар, олар ешқашан толыққанды түрде менің тәжірибемнің құрамына кірмейді. Неге? Өйткені олар мен үшін қызығушылық тудырмайды. Менің тәжірибем – мен назар аударуға келісетін нәрсе. Барлығы көңіл дегеніміздің не екенін біледі. Бұл – ақылдың бір уақытта мүмкін болатын бірнеше нысанның немесе ойлардың бірін анық және жарқын түрде қабылдауы. Бұл басқа нәрселерден бас тарту арқылы, басқаларымен тиімді айналысуды білдіреді». Әртүрлі ерекшелік карталарынан сигналдар жиналатын жергілікті жасушалар жиынтығы, мүмкін сигналдардың икемді бағытталуын қамтамасыз ететін реттелетін байланыстармен; реттелетін назар терезесімен таңдалған әртүрлі кеңістіктік аймақтарды тізбектей қарау, әрқайсысының ерекшеліктерін біріктіру және көршілес аймақтардың ерекшеліктерін жою; Трейсман байланыс механизмдерін түсіну үшін байланысқа қатысты сәтсіздіктерді пайдаланды. Оның сөзіне сәйкес, сол жақ миы зардап шеккен пациенттерде жалған байланыстардың көбеюі және кеңістіктік назар тапсырмасын орындаудағы нәтижелердің нашарлауы байқалды, бұл назар және париеталдық бөліктер арасындағы байланысты көрсетеді. 1994 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясы, 1995 жылы Америка өнер және ғылым академиясы, 2005 жылы Америка философиялық қоғамы, сондай-ақ 2002 жылы Америка психологиялық қоғамының Уильям Джеймс стипендиясының иегері атанды. Трейсман 2009 жылы Луисвилл университетінің психология саласындағы Граумейер сыйлығын, біздің миымыздың көріп тұрған нәрседен мағыналы бейнелерді қалай құратынын түсіндіргені үшін алды. 2013 жылы Трейсман Президент Барак Обамадан назарды зерттеудегі пионерлік еңбегі үшін Ұлттық ғылым медалімен марапатталды.
William James discussed the connection between attention and mental processes, "Millions of items are present to my senses which never properly enter my experience. Why? Because they have no interest for me. My experience is what I agree to attend to Everyone knows what attention is. It is the taking possession by the mind, in clear and vivid form, of one out of what seem several simultaneously possible objects or trains of thought It implies withdrawal from some things in order to deal effectively with others." local cell assemblies onto which the pathways from different feature maps converge, perhaps with adjustable connections allowing flexible routing of signals; a serial scan of different spatial areas selected by an adjustable attention window, conjoining the features that each contains and excluding features from adjacent areas; Treisman used failures of binding to shed light on its underlying mechanisms. Specifically, she found that left brain damaged patients have increasing illusory conjunctions and decreased performance in a spatially cued attention task, which suggests a link between attentional binding and the parietal lobes. the US National Academy of Sciences in 1994, the American Academy of Arts and Sciences in 1995, and the American Philosophical Society in 2005, as well as a William James Fellow of the American Psychological Society in 2002. Treisman was the recipient of the 2009 University of Louisville Grawemeyer Award in Psychology for her explanation of how our brains build meaningful images from what we see. In 2013, Treisman received the National Medal of Science from President Barack Obama for her pioneering work in the study of attention.