Кіріспе

Fatu Hiva – Табиғатқа оралу – археолог және саяхатшы Тор Хейердалдың 1974 жылы жарық көрген кітабы. Онда ол 1937-1938 жылдары Маркиз аралдарындағы Фату-Хива аралында өткізген 15 айлық сапары барысындағы өзінің тәжірибесі мен ой-толғамдарын баяндайды. Кітап Хейердалдың 1938 жылы Норвегияда жарық көрген «Жәннәт іздеу» (På Jakt efter Paradiset) атты бастапқы есебіне негізделген, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан ол ешқашан аударылмады және ұмытылып кетті.

Өмірбаян

Бал айында Тор Хейердал мен оның бірінші әйелі Лив өркениеттен қашып, "табиғатқа оралуға" ниеттенді. Олардың академиялық миссиясы аралдар арасындағы жануарлар түрлерінің таралуын зерттеу болғанмен, шын мәнінде олар "Оңтүстік теңіздерге қашып" ешқашан үйге қайтпауды жоспарлаған. Жұбайлар 1937 жылы Омоа аңғарындағы Фату-Хиваға келді. Алайда, сол жерде де өркениеттің, болғаны аз ғана, кездесетінін байқап, аралдың шығысындағы кішкентай, көбінесе тастап кетілген аңғарлардың біріне қоныстану үшін аралдың таулы ішкі бөлігінен өтуге шешім қабылдады. Олар Уиа аңғарында сабанмен жабылған, қазық тұрғызылған үй салды.

Көңіліңіз қалды

Бастапқыда Хейердалдар Фату-Хивадағы өмірді керемет деп тапты, себебі жеміс ағаштарының көптігі және таза өзен суының қолжетімділігі болды. Бірақ, бұл әсемдік те көп ұзамай жойылды, өйткені олар слоновий ісікке (elephantiasis) шақыратын масалармен және басқа да беймәлім тропикалық аурулармен күресуге мәжбүр болды. Соңында Тор мен Лив жергілікті халықпен бірге өмір сүруге шамалары келмейтінін түсініп, үйге қайтуды асыға күтіп үңгірге тығылды. Кітап Хейердалдың жұмақтың әлі де табылатынына сенуімен басталады. Кітаптың соңында Хейердал ащы қорытынды жасайды:
Қазіргі заманғы адамға қайта оралатын ештеңе жоқ. Даланың керемет уақыты бізге адам баласы қандай нәрсені тастап кеткенін және адамзат одан қашықтауға тырысып жатқанын көрсетті. Бүгінгі күнгі прогресс – адамның қарапайымдылықты күрделілендіру қабілеті. Қазіргі заманғы адам балық немесе картоп сатып алу үшін ақша табу үшін барлық қазіргі делдалдар арқылы өтетін ешбір процедура оны судан немесе топырақтан алудай қарапайым болмайды. Егер шаруалар мен балықшылар болмаса, қазіргі қоғам барлық дүкендерімен, құбырларымен және сымдарымен бірге құлап қалар еді. Шаруалар мен балықшылар – қазіргі қоғамның асылдары, олар бізге өздерінің аз-маз табыстарын бөліседі, ал біз қағаздармен және бұрандалармен жүгіріп, жобасыз жақсы әлем құруға тырысамыз.