Кіріспе
Польша мәдениеті (Kultura Polski) – географиялық ерекшеліктері мен мың жылдық тарихи дамуымен тығыз байланысты дамудың нәтижесі. Польша халқының көп бөлігі католик дінін ұстанады, ал дін көп поляктардың өмірінде маңызды рөл атқарады. Польша мәдениетінің ерекшелігі түрлі Еуропа аймақтарының тоғысқан жеріндегі географиялық орналасуымен қалыптасқан. Этностық поляктар – бұл батыс славян тайпаларының ұрпақтары және кельттер, балтықтар, сондай-ақ 10 ғасырда католик шіркеуі Польшаны христиан дініне өткізгеннен кейін бірте-бірте поляктандырылған герман тайпаларының, аймақтың жергілікті тұрғындарының араласуы нәтижесі деп есептеледі. Уақыт өте келе поляк мәдениеті герман, балтық, еврей, латын мәдениеттерімен, сондай-ақ Византия және Осман мәдениеттерімен (шамалы дәрежеде) тығыз байланыс арқылы терең ықпалға түсті, және Польшада тұратын көптеген этникалық топтар мен азшылықтармен үнемі диалогта болды. Польша халқы дәстүрлі түрде шетелден келген суретшілерге құнақжайлық көрсетеді және басқа елдерде танымал мәдени және өнер трендтерін қабылдауға құштар. 19 және 20 ғасырларда поляктар мәдени дамуға саяси және экономикалық белсенділіктен гөрі көбірек мән берді. Осы факторлар поляк өнерінің барлық күрделі нюанстарымен әртүрлілігіне үлкен үлес қосты. Польшадағы Сандомирц палатасының сот құжаттары. |Файл:Шчецин филармониясы (1).jpg| Шчецин филармониясы Еуропалық Одақтың қазіргі заманғы сәулет өнері сыйлығымен марапатталды.
The culture of Poland (Kultura Polski ) is the product of its geography and distinct historical evolution, which is closely connected to an intricate thousand year history. Poland has a Roman Catholic majority, and religion plays an important role in the lives of many Polish people. The unique character of Polish culture developed as a result of its geography at the confluence of various European regions. It is theorised and speculated that ethnic Poles are the combination of descendants of West Slavs and people indigenous to the region including Celts, Balts and Germanic tribes which were gradually Polonized after Poland's Christianization by the Catholic Church in the 10th century. Over time Polish culture has been profoundly influenced by its interweaving ties with the Germanic, Baltic, Jewish, Latinate and to a lesser extent; Byzantine and Ottoman cultures as well as in continual dialogue with the many other ethnic groups and minorities living in Poland. The people of Poland have traditionally been seen as hospitable to artists from abroad and eager to follow cultural and artistic trends popular in other countries. In the 19th and 20th centuries, the Polish focus on cultural advancement often took precedence over political and economic activity. These factors have contributed to the versatile nature of Polish art, with all its complex nuances. the court documents from the Palatinate of Sandomierz in Poland. |File:Szczecin filharmonia (1). jpg|Szczecin Philharmonic was awarded the European Union Prize for Contemporary Architecture
Өнер
Польша өнері әрқашан еуропалық тенденцияларды бейнелей отырып, өзінің бірегей сипатын сақтап келген. Ян Матейко дамытқан Краков мектебінің тарихи суретшілдік бағыты, поляк тарихындағы әдет-ғұрыптар мен маңызды оқиғаларды монументальды түрде бейнелеген. Станислав Виткевич поляк өнерінде реализмнің жақтаушысы болды, ал оның басты өкілі – Йозеф Чельмонский. «Жас Польша» (Młoda Polska) қозғалысы заманауи поляк өнерінің тууына куә болды және Яцек Мальчевский (символизм), Станислав Виспианский, Йозеф Мехоффер және поляк импрессионистері бастаған формальды тәжірибелерге белсенді қатысты. 20 ғасырдың авангарды суретшілері әртүрлі мектептер мен бағыттарды ұсынды. Тадеуш Маковскийдің өнері кубизмнің ықпалында болды, ал Владыслав Стременский мен Генрик Стажевский конструктивизм стилінде жұмыс істеді, ал Тамара де Лемпичка арт-деко стиліне ерекше назар аударды. Қазіргі заманғы көркемөнерпаздардың ішінде Моника Сосновская, Роман Опалька, Леон Тарасевич, Ежи Новосиелски, Мирослав Балка, Катаржина Козира және жас буын өкілі Алича Кваде бар. Ең танымал поляк мүсіншілері – Ксавери Дюниковский, Катаржина Кобро, Алина Сапоцников және Магдалена Абаканович. Соғыс аралық жылдардан бері поляк сурет өнері мен деректі фотосурет әлемдік деңгейде танымал. 1960 жылдары Генрик Томашевский мен Вальдемар Сверзи басшылығымен Польша плакат мектебі құрылды. Ең үздік классикалық қазіргі заман композиторларының қатарында поляк музыканттары Гражина Бацевич, Витольд Лутославский, Кшиштоф Пендерецки және Генрик Горецки бар. Барлық уақыттағы поляк классикалық музыкасының әлемге әйгілі виртуоздары – композиторлар Карол Липинский, Артур Рубинштейн, Игнаци Падеревский, Мичислав Хорсзовский, Гражина Бацевич, Ванда Вилкомирска және Кристиан Зимерман. Джаз музыканты Кшиштоф Комеда 2-ші дүниежүзілік соғыстан кейін, әсіресе Роман Полански режиссерлік еткен фильмдерге жазған музыкасымен және 1966 жылғы «Astigmatic» альбомымен танымал болды. Польша музыка индустриясында рэп ең танымал және кең таралған жанр болып табылады. Польша рэперлері өздерінің таланты мен жетістіктерімен атаққа ие. Жылдар бойы көптеген поляк рэперлері заманауи рэп музыкасына адалдық танытты, бірақ 21 ғасырда бірнеше жаңа буын өкілдері Trap сияқты басқа жанрларға да көшті. Ең танымал поляк рэперлерінің ішінде Magik, Peja және Popek бар. Рэп саласында көптеген әйел артистер бар болғанымен, ешқайсысы кең танылмады. Польшада Еуропадағы ең күшті және ең құрметті электронды би музыкасы (EDM) сахналарының бірі бар. Польшадағы EDM-нің ең ірі лейблдерінің бірі – Empire Records. Vader дед-метал тобы ең табысты поляк метал тобы болып саналады және халықаралық деңгейде коммерциялық және сыншыл мақтауларға ие болды. Олардың мансабы үш онжылдықтан асып, көптеген халықаралық гастрольдерді қамтыды. Олар көбінесе қазіргі заманғы Death Metal-дің үлкен шабыт көзі ретінде қарастырылады. Behemoth және Decapitated Польшада да, оның сыртында да үлкен табысқа жетті. Екеуі де Еуропа мен Америкада кеңінен гастрольдеді, ал Decapitated жақында Австралия мен Жаңа Зеландияда гастрольдеді. Соңғы уақытта Indukti, Hate, Trauma, Crionics, Lost Soul және Lux Occulta Польшадан тыс жерлерде танымал бола бастады. Grindcore және күшті қара металл сахналары да белсенді, соңғысы Graveland, Darzamat, Kataxu, Infernal War және Vesania басшылығымен дамыды.