Кіріспе

Американдық адмирал (1849–1926)

Контр-адмирал Ричард Уэйнрайт (17 желтоқсан 1849 – 6 наурыз 1926), командир Ричард Уэйнрайттың ұлы, испан-американ соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері болды.

Ерте өмір және ата-бабалары

Вашингтон қаласында, Сара Франклин Бач пен Ричард Уэйнрайттың ұлы болып дүниеге келген. Ол Техас Республикасының әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен және 1847 жылы Техастың екінші заң шығару жиналысына өкіл болып сайланған Ричард Бачe Jr., сондай-ақ Арабелла Мария Смит пен Александр Дж. Далластың қызы София Бэррелл Далластың немересі болды. Ол Бенджамин Франклиннің шөбересі, Сара Франклин Бач пен Ричард Бачтің шөпшесі, ал Джеймс К. Полк басшылығымен қызмет еткен АҚШ-тың 11-ші вице-президенті Джордж Миффлин Далластың туысы еді.

Ерте мансап

Уэйнрайт 1864 жылы президент Абрахам Линкольн АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылданып, 1868 жылы курсын үздік бітірді. Уэйнрайттың мансабының бастапқы кезеңі туралы мәліметтер жеткілікті емес. 1890 жылдан 1893 жылға дейін ол "Alert" кемесінің командирі болды, ал 1896 жылы Әскери-теңіз күштерінің Бас барлау офицері қызметін атқарды. 1897 жылдың қараша айында капитан Чарльз Д. Зигсбидің басшылығымен "Maine" бронекері кемесіне атқарушы офицер болып жіберілді.

Испан-Америкалық соғыс

"Мэйн" кемесі Гавана портында жарылған түні Уэйнрайт, кеме батып бара жатқанда Сигсбидің қасында дек үстінде тұрды. Уэйнрайт тірі қалған экипаж құтқарылуына мүмкіндік берген құтқару шөлмектерін түсіруге бұйрық берді. Бастапқыда Уэйнрайт "Мэйн" жарылуының кездейсоқ емес екеніне сенді және офицерлердің, теңізшілердің және мортықшылардың қазасына кек алуға асықты. "Мэйн" жарылғаннан бастап Испанияға қарсы соғыс жарияланғанға дейінгі аралықта Уэйнрайтке "Ферн" тендерінің басшылығы тапсырылды және құтқару жұмыстарын жүргізуге, сондай-ақ қаза болғандардың денелерін іздеуге жауапкершілік берілді. Ол жеті апталық Сэмпсон комиссиясының тергеуі бойына кемеде болды, бірде-бір рет жағаға шыққан жоқ. Бастапқы құтқару жұмыстары аяқталғаннан кейін, соғыс басталуы мүмкін деген алаңдаушылықпен Уэйнрайт қызметте қалды. Соңғы құтқару тобы үйге қайтарылған күні, контр-адмирал Дон Висенте де Мантерола и Тасконера (Гаванадағы испандық теңіз күштерінің командирі) жарылған "Мэйн" кемесінің мачталарынан әлі де желбіреп тұрған американдық туды түсіруге бұйрық берді. Уэйнрайт бұл бұйрықты естіп, аудармашыны шақырып, оны бірден танымал еткен бұйрық берді.

Уэйнрайт Гаванадан тек соңғы рет кеткенде, ол өзі туды түсірді. Вашингтонға келгенде, АҚШ Әскери-теңіз күштері соғыста қолдануға болатын кемелерді сатып алу процесінде болды. Олардың арасында Дж. П. Морганға тиесілі "Корсар" яхтасы да болды. Ол зеңбірек кемесіне айналдырылып, "Глостер" деп қайта аталды және Уэйнрайт басшылығымен құрамына енгізілді. Сантьяго-де-Куба шайқасында ол испандық торпедалық қайықтары "Фурор" мен "Плутонға" шабуыл жасап, оларды 6 фунттық зеңбіректермен жағаға тірелді. Жеңіске ешқандай шығынсыз жетілді, бұл "атыстың дәлдігі мен жылдамдығына байланысты болды, бұл испандық кемелерге қаруды тиімді пайдалануға мүмкіндік бермеді" деп түсіндірілді. Уэйнрайт осы ісі үшін батылдығы үшін мақталып, жоғарылау тізімінде он сатыға көтерілді. Испан флотының қолбасшысы, испан адмиралы Сервера, өте зақымдалған флагмандық кемесі "Инфанта Мария Терезаны" жағаға тіреуге бұйрық бергеннен кейін, "Глостер" оны құтқарып алды. Уэйнрайт оны кемеге қабылдағанда қарсы алды. "Мырза, сізді теңізде көрген ең батыл күреске жеткеніңіз үшін құттықтаймын", - деді америкалық. Уэйнрайт олардың операцияларын бақылап, жоспарланған портын қорғау рөлі үшін оларды толық қолдады. 1904 жылы ол Санто-Доминго оқиғасы кезінде американдық күштерге басшылық етті, онда оның кемелері көтерілісшілерге оқ атты және десанттық шабуылды қолдады. Кейін, контр-адмирал болып тағайындалғаннан кейін, ол 1907-1909 жылдар аралығында "Ұлы Ақ Флоттың" тарихи әлемді аралауы кезінде екінші дивизиясына басшылық етті және Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.

Неке және отбасы

Ол Эвелин Уоттерспунға 1873 жылдың 11 қыркүйегінде Вашингтон қаласында үйленді. Олардың ұлы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің командирі Ричард Уэйнрайт кіші, Мексиканың Веракрус қаласындағы қызметі үшін Құрмет медалін алды. Теңіз академиясының курстасы, адмирал Ситон Шрёдер, Уэйнрайттың қарындасы Мария Кэмпбелл Бач Уэйнрайтке үйленгенде оның жекжаттысы болды.

Атаулар ауыстырылуы

Ричард, оның әкесі, ұлы және екі туысының құрметіне үш кеме «Уэйнрайт» деп аталды.