Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кикапу өзені – АҚШ-тың Висконсин штатындағы Висконсин өзенінің 203 шақырымдық саласы. Өзен Кикапу тайпасының құрметіне аталған, олар 19-ғасырдың басында ақтар қоныстанғанға дейін Висконсин аймағында тұрған.
The Kickapoo River is a 126 mile (203 km) tributary of the Wisconsin River in the state of Wisconsin, United States. It is named for the Kickapoo Indians who occupied Wisconsin before the influx of white settlers in the early 19th century.
Су бөлу
Өзен Висконсин штатының Уилтон және Милл-Блаф мемлекеттік паркі арасында басталады және оңтүстік-батыстағы Висконсиннің төбелі, дрейфсіз аймағына кесілген терең аңғар арқылы оңтүстікке қарай ағады. Ол Висконсин штатының Ваузека қаласының оңтүстігінде Висконсин өзеніне құяды. Кикапу – бұл алгонкин тілінен алынған сөз, мағынасы "бір жерге, содан кейін басқа жерге баратын адам", бұл өзеннің өте қисық болуына байланысты орынды атау, өйткені ол Висконсин ландшафты арқылы ағып жатқанда жиі кері қайтады. Өзеннің тым қисық жолының нәтижесінде, оның бастауы Уилтоннан солтүстікке қарай, ал сағасы Ваузекада 97 шақырымдай жерде орналасқан, бірақ өзеннің ұзындығы шамамен 209 шақырымды құрайды. Висконсин өзенінің ең ұзын саласы – Кикапу, Монро, Вернон, Ричленд және Кроуфорд округтеріндегі 2072 шаршы километр (800 шаршы миль) жерді сумен жабады. Кикапу өзенінің су жиналатын алабы Висконсин штатының оңтүстік-батысын қамтиды. Онда көптеген шағын салалар бар, олардың ішіндегі ең маңыздылары Мур-Крик, Биллингс-Крик, Кикапудың Батыс саласы, Ридс-Крик және Тентер-Крик. Батпақты жерлер көбінесе жайылымдықтар үшін кептірілген және Кикапу өзенінің су жиналатын алабындағы жерлердің бар болғаны 0,8% құрайды, ал егіс жері жер пайдаланудың 50,4% құрайды, одан кейін орманды жерлер 48% шамасында келеді. Бұл жерлер үздіріссіз қорғалатын аймақ құрайды. Гейс Миллзден жоғары ағыстағы көптеген салалар мен Кикапу өзенінің өзі соңғы онжылдықтарда жүргізілген суық сулы бұлақтар мен су жиналатын алаптар мен өзендерге қатысты жобалардың нәтижесінде форельдің жақсы тіршілік ету ортасы болып табылады. Жақында "Тарынның бобрын сақтайық" атты қозғалыс Кикапу өзенінің саласы Вейстер-Криктегі бобровтар отбасын құтқару үшін басталды. Бобр – бұл маңызды түр, ол бобров тоғандарын және батпақты жерлерді құру арқылы өз ареалындағы биологиялық әртүрлілікті арттырады. Бобров тоғанының периметрі өзеннің екі жағалауының периметрінен әлдеқайда үлкен болғандықтан, жағалаудағы тіршілік орталары кеңейеді, сонымен қатар су өсімдіктері жаңадан қол жетімді сулы ортаны мекендейді. Сонымен қатар, жәндіктердің, омыртқасыздардың, балықтардың, сүтқоректілердің және құстардың әртүрлілігі де артады. Бобровтар құстардың әртүрлілігіне көптеген жолдармен пайдалы. Тромпеттер (Cygnus buccinator) және канадалық қаздар (Branta canadensis) көбінесе бобров үйлерін ұя салу орындары ретінде пайдаланады. Ағаштар бобров тоғандарының көтерілуіне байланысты суға батып, олар ағаш қаздары (Aix sponsa), алтын көздер (Bucephala spp.), Mergus spp.) және соулар (Titonidae, Strigidae) сияқты қуыс ұя салуға бейім құстар үшін өте қолайлы ұя салу орындарына айналады. Бұл тұжырымдар Швециядағы шағын өзендерде жүргізілген зерттеулермен сәйкес келеді, онда бобров тоғандарындағы қоңыр форельдің бұршақ бөліктеріндегіге қарағанда ірілеу екендігі анықталды, сондай-ақ бобров тоғандары құрғақшылық кезінде шағын өзендердегі ірі форельге тіршілік ету ортасын қамтамасыз етеді. Бобров тоғандары сальмондарының қысқы мекендеу орнының маңыздылығы терең ойыстар жоқ өзендерде немесе мұз қабаты жай өзендердің түбіне тиетін жерлерде ерекше маңызды (және бағаланбаған) болуы мүмкін. Монтананың бобров тоғандарында қыстаған ащы саңырауқұлақ (Oncorhynchus clarki) және бұқа саңырауқұлағы (Salvelinus confluentus), Нью-Брансуик пен Вайоминг бобров тоғандарында қыста жиналған бұлақ ащықұлағы және Орегон бобров тоғандарында кохо лағы байқалды. Бобровтың форель мен құстардың көптігіне және әртүрлілігіне пайдасы бар болғанымен, Висконсин Табиғи ресурстар департаменті бобровтың отарлануын азайту үшін бірнеше Кикапу өзенінің су жиналатын алабы ағыстарының жағалауларынан ағаштар мен бұталарды жоюды жалғастыруда.
The river begins midway between Wilton, Wisconsin and Mill Bluff State Park and flows south through a deep valley cut into the hilly Driftless Zone of southwest Wisconsin. It empties into the Wisconsin River just south of Wauzeka, Wisconsin. Kickapoo is an Algonquian word meaning "one who goes here, then there", a fitting name as the river is very crooked, frequently doubling back on itself as it flows through the Wisconsin landscape. Because of the extremely crooked path of the river, its source north of Wilton is just 60 mile (97 km) from its mouth at Wauzeka, although the river is nearly 130 mile (209 km) long. The Kickapoo, the longest tributary of the Wisconsin River, drains over 800 square miles (2,072 km2) of land in Monroe, Vernon, Richland, and Crawford counties. The Kickapoo River watershed encompasses in southwest Wisconsin. There are many small tributaries with the most significant being Moore Creek, Billings Creek, the West Fork of the Kickapoo, Reads Creek and Tainter Creek. Wetlands have largely been drained for pasture and comprise a tiny portion of the lands in the Kickapoo River watershed, 0.8%, whereas agriculture accounts for 50.4% of the land use followed closely by forest land at 48%. form a continuous protected area. Most of the tributary streams and the Kickapoo River itself, upstream of Gays Mills, are good trout habitat due to the baseflow from coldwater springs and watershed and stream projects carried out over the recent decades. Recently a movement called "Save Taryn's Beaver" was launched to save a family of beavers on Weister Creek, a tributary of the Kickapoo. The beaver is a keystone species, increasing biodiversity in its territory through creation of beaver ponds and wetlands. Not only are riparian habitats enlarged as the circumference of a beaver pond is much greater than the circumference of the two banks of a stream, but aquatic plants colonize newly available watery habitat. Insect, invertebrate, fish, mammal, and bird diversity are also expanded. Beavers benefit bird diversity in numerous ways. Trumpeter swans (Cygnus buccinator) and Canada geese (Branta canadensis) often depend on beaver lodges as nesting sites. As trees are drowned by rising beaver impoundments they become ideal nesting sites for obligate cavity nesters such as wood ducks (Aix sponsa), goldeneyes (Bucephala spp. ), mergansers (Mergus spp. ), and owls (Titonidae, Strigidae). These findings are consistent with a study of small streams in Sweden, that found that brown trout were larger in beaver ponds compared with those in riffle sections, and that beaver ponds provide habitat for larger trout in small streams during periods of drought. The importance of winter habitat to salmonids afforded by beaver ponds may be especially important (and underappreciated) in streams without deep pools or where ice cover makes contact with the bottom of shallow streams. Cutthroat trout (Oncorhynchus clarki) and bull trout (Salvelinus confluentus) were noted to overwinter in Montana beaver ponds, brook trout congregated in winter in New Brunswick and Wyoming beaver ponds, and coho salmon in Oregon beaver ponds. In spite of the benefits of beaver to trout and bird abundance and diversity, the Wisconsin Department of Natural Resources continues to recommend removal of trees and brush from the banks of several Kickapoo river watershed streams to reduce beaver colonization.
Ла Фардж бөгетінің жойылуы
Өзеннің су сыйымдылығы салыстырмалы түрде төмен болғандықтан, қатты жаңбырдан кейін ол тез және жиі суға толады. 1960 жылдардың соңында жиі болатын су тасқыны АҚШ Армиясының Инженерлік корпусын Висконсин штатының Ла-Фарж қаласының жанында Кикапу өзенінде бөгет салу жобасын бастауға итермеледі. Ұсынылған бөгет 1,780 акр (7,2 км²) жерді және 12 миль (19 км) ұзындықтағы су қоймасын құрып, төменгі ағындағы су тасқынын бақылауға мүмкіндік беретін еді. Құрылысқа дайындық кезінде үкімет иелік құқығын пайдаланып, көбінесе еріксіз сатушылардан 8569 акр (35 км²) жерді қамтитын 149 шаруашылықты сатып алды. Бұл жер бөгет су астында қалуы немесе көл маңындағы демалыс паркі ретінде пайдаланылуы мүмкін еді. Бөгет құрылысы 1971 жылы басталды. Инженерлік корпустың пайда-зардап есептеулері, экологиялық талдауы және бөгеттің суында эвтрофикация сияқты экологиялық проблемалар туындауы мүмкін деген алаңдаушылықтар қоршаған ортаны қорғау ұйымдарының, Кикапу аңғарының бір бөлігі тұрғындарының және Висконсин сенаторы Гейлорд Нельсонның наразылығына әкелді. Көптеген сот процестерінен және сыртқы белсенділер жүргізген қоршаған орта және экономикалық зерттеулерден кейін, бөгеттің теріс әсерін көрсеткеннен соң, үкімет 1975 жылы құрылысты тоқтатуға шешім қабылдады. Бұл үшін 19 миллион доллардан астам қаржы жұмсалып, бөгеттің жартысына жуығы салынды, бірақ бұл жергілікті тұрғындарды болашақ су тасқынына осал қалдырды. Жобаның тоқтатылуы 1983 жылы жергілікті тұрғындардың кішірек, құрғақ бөгет салу үшін мемлекеттік қолдау алу әрекетіне де тосқауыл қойды. Аңғар тұрғындары жобаны аяқтауға мәжбүрлеу үшін сотқа жүгінгенімен, олардың талаптары қабылданбады. Үкімет сатып алған 8569 акр (35 км²) жер 1996 жылға дейін Инженерлік корпустың меншігінде болды, содан кейін ол бөлініп, бір бөлігі Висконсин штатына және Хо-Чанк үнді тайпасына берілді. Бүгінде Кикапу каноэмен жүзуге танымал өзен.
The river has a relatively low capacity for water, leading it to quickly and frequently flood after heavy rain. In the late 1960s, the frequent floods prompted the U. S. Army Corps of Engineers to begin a dam project on the Kickapoo River near La Farge, Wisconsin. The proposed dam would have created a 1,780 acre (7.2 km2), 12 mile (19 km) long reservoir to control downstream flooding. In preparation for the construction, the government used eminent domain to buy 149 farms comprising 8,569 acres (35 km2) of land from mostly unwilling sellers. This land would have either been flooded by the dam or used as for the recreational park planned for the area around the lake. Construction of the dam began in 1971. Questions about the Corps of Engineers' benefit cost calculations, its environmental analysis and the prospect of ecological problems like the eutrophication of the dam's impoundment led to opposition from environmental organizations, some residents of the Kickapoo Valley and Wisconsin Sen. Gaylord Nelson. After many lawsuits and numerous environmental and economic studies by outside activists highlighting the negative impact of the dam, the government elected to halt construction in 1975, after spending more than $19 million and building nearly half of the dam and leaving local residents vulnerable to future flooding. The halting of the project also doomed the 1983 attempt by local residents to get government support for a smaller flood control dry dam. Lawsuits by local residents in the valley to force completion of the project were rejected. The 8,569 acres (35 km2) of land bought by the government remained in the possession of the Corps of Engineers until 1996, when it was split and parts were given to the state of Wisconsin and the Ho Chunk Native American Tribe. The Kickapoo today is a popular canoeing river.
Су тасқыны
Бүкіл елде су тасқынынан қорғау құрылыстары салынып, адамдардың өмірі мен мүлкі сақталды, бірақ кейбір жағдайларда олардың орнына ештеңе салынбағанда болған зияннан да көп шығын келтіргені анықталды. Мысалы, тоғандар өзеннің төменгі ағысындағы құрылысқа мүмкіндік береді, ал олардың бұзылуы, кейбіреулері сияқты, өте ауыр салдарга әкелуі мүмкін. Бүгінде, экстремалды ауа райының жиілігі мен қарқыны су тасқынынан қорғау құрылыстарының есептелген мүмкіндіктерін асып түсуде. Ла Фардж су тасқынынан қорғау жобасы тоқтатылғандықтан Кикпу аңғары әлі де үлкен су тасқынынан зардап шегуде. Ірі су тасқындары 1978, 2007, 2008 және 2018 жылдары болды. 1970 жылдардың ортасында Солдаттар Гроув тұрғындары Инженерлер корпусының ауылды қоршауға тоған салу жоспарына қарсы шығып, қаланың орталық бөлігін биік жерге көшіруді бастады. Көшіру бірнеше жылдан кейін аяқталды, ал бизнес ауданы су тасқынына төтеп беретіндей биік жерде қайта салынды және көбінесе пассивті күн жүйелерімен жылытылды. Бұл жоба су тасқынынан қорғаудың ұлттық үлгісіне айналды. Солдаттар Гроув 2007 жылғы су тасқынынан зардап шекпеді, ол Кикапу аңғарында 60 миллион доллардан астам шығынға әкелді, ал 2008 жылғы су тасқынынан кейін қауымдастықтар Федералдық төтенше жағдайларды басқару агенттігінің (FEMA) талабымен тарихи орналасқан жерлерінен көшірілуге мәжбүр болды, бұл одан да көп адамның көшіп кетуіне себепкер болды. Кикапу өзені 2007 жылы Гейс Миллсте жағалауларын басып, 2008 жылдың маусым айындағы Орта Батыс су тасқыны кезінде қайтадан суға батты. 2007 жылғы су тасқыны 60 миллион доллардан астам шығынға әкелді, ал 2008 жылғы су тасқынынан кейін FEMA қауымдастықтарды тарихи жерлерінен көшіруге мәжбүр етті, бұл одан да көп адамның көшіп кетуіне себепкер болды. Бірнеше жылдық талқылардан кейін, 2010 жылы ауылды көшіру жоспары іске асырылды. Кикапу өзенінің бастауында рекордтық 6-12 дюйм жауын-шашын болғаннан кейін, 2018 жылдың 28-30 тамызы аралығында Кикапу өзенінің айналасындағы көптеген аудандар үлкен су тасқынына ұшырады. Кикапу өзенінің бойындағы ауылдар су деңгейінен 7-12 фут жоғары сумен жабылды. Су тасқыны деңгейі 16 фут болған Онтариода су 28,5 футқа дейін көтерілді. Ридстаунда су тасқыны деңгейі 11 фут болса, 2018 жылғы су тасқыны 23 футтан асып кетті. Аймақтағы ауылдар су тасқынынан қорғану жобаларының жоғары құнын, тіпті ауылдарды көшіруді де талқылады, бірақ су тасқыны кезінде немесе одан кейін ешкім қаза болған жоқ.
Nationwide, the construction of flood control structures has saved lives and property, but in some cases structures have been found to result in greater loss of life and property than if they had not been built. Dams, for example, encourage downstream development; if they fail, as some do, the destruction can be catastrophic. Today, an increasing number and intensity of extreme weather events is sometimes exceeding the design capacity of flood control structures. Because of the abandonment of the La Farge flood control project the Kickpoo Valley continues to suffer from catastrophic flooding. Major floods have occurred in 1978, 2007, 2008, and 2018. In the mid 1970s, Soldiers Grove residents decided on an alternative to the Corps of Engineers' plan to build a levee around the village and undertook the relocation of the community's central business district to higher ground. The relocation was completed several years later, with the business district rebuilt out of reach flooding and heated largely with passive solar systems. The project became a national model of nonstructural flood control. Soldiers Grove was virtually undamaged by the 2007 flooding that cost well over $60 million in the Kickapoo Valley, and after the 2008 floods, communities are being forced by the Federal Emergency Management Agency (FEMA) to move from their historic locations requiring even more unwilling residents to have to relocate. The Kickapoo River flooded over its banks in Gays Mills in 2007 and again from the June 2008 Midwest floods. The 2007 flooding cost well over $60 million and after the 2008 floods, communities are being forced by FEMA to move from their historic locations requiring even more unwilling residents to have to relocate. After several years of discussion, a planned relocation of the village began in 2010. After a record setting 6 12 inches of rainfall at the headwaters of the Kickapoo River, much of the area around the Kickapoo River faced major flooding between August 28 30, 2018. Villages along the Kickapoo were hit by water 7 12 feet above flood stage. With a flood stage of 16 feet, Ontario saw the floods crest at 28.5 feet. In Readstown, the flood stage is 11 feet with the 2018 flood cresting at just over 23 feet. Though the area faced extensive property damage with villages discussing the high cost of flood mitigation projects up to an including the relocation of entire villages, no deaths occurred during or immediately after the flooding.