Кіріспе

«A Zed & Two Noughts» – Питер Гринвейдің 1985 жылы түсірілген және режиссерлік еткен фильмі. Бұл фильм Гринвейдің оператор Саша Виернимен алғашқы ынтымақтастығы болды, ол Виерни қайтыс болғанға дейін 1980-ші және 1990-шы жылдары Гринвейдің дерлік барлық жұмыстарын түсірді. Гринвей Виерниді өзінің "ең маңызды әріптесі" деп атады. Фильмде көлік апатында әйелдерін жоғалтқан екі інілі зоологтың жануарлардың шіруіне деген құмарлығы туралы баяндалады.

Сюжет

Егіз зоологтар Освальд пен Оливер Дьюс (Брайан Дикон мен Эрик Дикон) бақшадағы жануарлардың мінез-құлқын зерттеумен айналысып жатқанда, олардың екі әйелі де үлкен аққудың көлікке шағылысып, көліктің алдыңғы әйнегінен өтіп кеткен соққыда қаза табады. Көлікті жүргізіп келе жатқан әйел Альба Бевик (Андреа Ферреол) қаза болмайды, бірақ аяғы ампутацияланады. Бақшада кәсібін істеп, әңгімеші Венера де Мило (Франсис Барбер) егіздерге олардың қайғысын жеңуге көмектесу үшін қарым-қатынас жасауға тырысады. Осы аралықта Освальд пен Оливер біртіндеп өсу мен шіру бейнелеріне құмарланып, өмірдің пайда болуы туралы видеоларды көріп, тірі организмдердің шіру процесін жеделдетілген түрінде бейнелейді. Олар осы жұмысты тісті шағып, камера алдында шіріп жатқан жасыл алмадан бастайды. Егіздердің құлдырауы Альбамен романтикалық қарым-қатынасқа түсуімен және бір-біріне жақындауымен жалғасады. Венера де Мило олардың құмарлықтарының күшеюін бақылайды: олар креветкалардың шіруін бейнелейді, Альбаның бала кезіне жеке қызығушылық танытып, тіпті одан жатын бөлмесіндегі суреттегі даланы көрсетуін сұрайды. Олар ұлуларға құмарланып, бақшадағы таныстары арқылы азық тізбегінің жоғарырақ сатыларындағы күрделірек жануарлардың шіру процесін бейнелейді. Фильмде сэр Дэвид Аттенбороның "Жер бетіндегі өмір" телесериалынан үзінділер, соның ішінде оның баяндауы да қолданылады. Альба хирургтың тәжірибелерінің нысанына айналады, ол оның омыртқасына күш түсіріп жатқандықтан екінші аяғын да алып тастауға мәжбүр болады. Оның нағыз ниеті – Альбаны Иоганн Вермеердің картиналарын қайта жасайтын модель ретінде пайдалану; Венера де Мило да осы процеске қатысады. Ақырында, Дьюс ағайындыларының шіруға деген құмарлығы оларды азық тізбегінің ең жоғарғы сатысына жеткізеді, сонымен қатар Альбаның өзімен өмір мен өлім туралы күрделі келіссөздерге алып келеді. Ағайындылардың жобасы олардың екеуі үшін де эмоционалды инвестициялаудың жалғыз мүмкіндігі сияқты көрінеді, сондықтан Альба шіру процесінде түсірілуге соңғы үлгі ретінде өзін ұсынады. Бірақ оның отбасы ағайындылар оны қолға тигізер алдынан араласады, сондықтан олар соңғы жеделдетілген видеоны жасаудың басқа жолын табуға мәжбүр болады. Олар Альбаның бала кезіндегі далаға оралып, өздерінің шіру процесін жеңілдету және түсіру үшін қажетті жабдықты орнатады. Алайда, құрттардың көптеп таралуы жабдықтар мен денелерді жауып, электр жүйесін бұзып, олардың жобасын тоқтатады.

Қабылдау

Фильм көбінесе жағымды пікірлер алды, Rotten Tomatoes агрегаторында 20 рецензия бойынша 75% көрсеткішті иеленді. The Observer газетінен Филип Френч: "Энергиясы зор, фильмнің визуальды стилі тұрақты түрде әдемі және қызықты" деп жазды. Джонатан Розенбаум оны "Питер Гринауэйдің көркем фильмдерінің ең батыл және, мүмкін, ең жақсысы" деп санайды. Алайда, барлық рецензиялар жағымды болған жоқ. The New York Times газетінен Винсент Канби оны "мақтанға бой алдырған, қызықсыз және, ең жаманысы, 30 жылдық кезеңде сағат 11-де, шығыс стандартты уақыты бойынша көрсетілген телеарналардың ауа райы болжамдарын қайта қараудан да жалықтыратын" деп сипаттады. Филип Хоффманның 1986 жылғы деректі фильмі "О, зоопарк! : Көркем фильмнің жасалуы" ішінара "A Zed & Two Noughts" фильмінің түсірілу процесіне негізделген.

Саундтрек

Майкл Найманның музыкасының элементтері Генрих Игнац Франц Бибердің F con terza minore Requiem шығармасының "Dies Irae" бөліміне сілтеме жасайды. "Angelfish Decay" / "Swan Rot" / "L'Escargot" тақырыбы бастапқыда Люсинда Чайлдс тапсырысымен жазылған "Childs Play" би туындысы үшін арналған. Саундтректің орындалуы Майманға, Александр Баланескуға, Элизабет Перриге, Сара Леонардқа және "The Zoo Orchestra" оркестріне жатқызылады. Бұл шығарма Майкл Найман тобының репертуарында, әсіресе "Time Lapse" және "Prawn Watching" сияқты туындыларында кездеседі, бірақ олар саундтректе орындалмайды. Фильмнің титрлерінде көрсетілген музыканттар (әліпбилік тәртіппен): Арно Бонс, Джерард Буухуис, Бас Деккер, Питер Гудерьян, Роб Хагеман, Джон Хелстон, Ян Янсен, София Кисс, Хенк Литер, Беверли Лунд, Геррит Оломан, Джелле Шоутен, Йорн Шрёдер, Питер Стэн, Вин Штайнман, Лео Ван Оострон, Мариен Ван Стален, Адри Ван Велсон, Питер Вейнхуйзен, Лене Те Воортвис, Франс Врейденхил және Гербранд Вестveen.