Мэриан Стрит – жаңазеландиялық саяхатшы, профсоюз жетекшісі, академик. Еңбек партиясының бұрынғы президенті, парламент депутаты және министр болған. ЛГБТ өкілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері
New Zealand politician
Марян Стрит (5 сәуір 1955 жылы туған) – Жаңа Зеландияның кәсіби одақ жетекшісі, ғалым және бұрынғы саясаткер. Ол 1993 жылдан 1995 жылға дейін Жаңа Зеландияның Еңбек партиясының төрағасы және 2005 жылдан 2014 жылға дейін Жаңа Зеландияның Өкілдер палатасының Еңбек партиясы тізімінен депутат болды. Бесінші Еңбек үкіметінің соңғы жылында Стрит Тұрғын үй министрі және Апаттан зардап шеккендерді өтеу корпорациясы министрі лауазымдарын атқарды. Ол Жаңа Зеландия Парламентіне сайланған алғашқы ашық лесбиян депутат болды.
Maryan Street (born 5 April 1955) is a New Zealand unionist, academic and former politician. She was president of the New Zealand Labour Party from 1993 to 1995 and a Labour Party list member of the New Zealand House of Representatives from 2005 until 2014. For the final year of the Fifth Labour Government, Street held the offices of Minister of Housing and Minister for the Accident Compensation Corporation. She was the first openly lesbian MP elected to the New Zealand Parliament.
Ерте өмір және мансап
Стрит Нью-Плимутта туып өскен. Жастық шағында пресвитериандық пастор болуды ниеттенген, бірақ оның орнына Веллингтондағы Виктория университетінде ағылшын әдебиеті мен салыстырмалы дінтануды оқып, 1976 жылы бакалавр дәрежесін алды. Кейін ол мұғалім болып біліктілік алды және Вестлейк қыздар орта мектебінде сабақ берді. Ол 1981-1983 жылдары төрағалық еткен орта білім беру мұғалімдер қауымдастығына қосылып, кәсіби одақ қызметіне қатысты. 1984 жылы Жаңа Зеландияның Еңбек партиясына қосылды, 1991 жылдан 1993 жылға дейін партияның аға вице-президенті, ал 1993 жылдан 1995 жылға дейін президент болды. Стрит Мурға өз еркімен қызметтен кетуін сұрап хат жазды, бірақ ол бас тартты. 1990 жылы Стрит Окленд университетінде басқару қатынастары бойынша аға оқытушы және еңбек зерттеулері директоры болып тағайындалды. 1993 жылы Оклендте өндірістік қатынастар бойынша философия магистрі дәрежесін алды және жұмысшылардың қатысуы бойынша докторлық диссертацияны бастады, бірақ аяқтамады. 1999 жылы университетті қалдырғаннан кейін ол District Health Boards New Zealand ұйымының еңбек қатынастары жөніндегі менеджері болып жұмыс істеді, ол елдің аудандық денсаулық сақтау кеңестерінің адвокаттық күш-жігерін үйлестіруге құрылған. Сондай-ақ 2000 жылдан 2005 жылға дейін Жаңа Зеландияның Тұрғын үй және Корольдік орман шаруашылығы жалға беру трасты (Crown Forestry Rental Trust) мемлекеттік мекемелерінің кеңестерінде қызмет етті. 2005 жылдың мамырында ол Таранаки Корольдік округіндегі Ұлттық партияның бекінісіне үміткер болып сайланды, бірақ қыркүйектегі сайлауда бұрынғы өкіл Шейн Ардернге жеңілді. Партиялық тізімде отыз алтыншы орынды иеленген, 2005 жылы Еңбек партиясының парламент мүшесі емес адамға берген екінші ең жоғары орын, Стрит парламенттің тізімдік депутаты болып сайланды. 2005 жылдың 16 қарашасында Стрит өзінің алғашқы мәлімдемесінде адам құқықтарының бағдарламасын жариялады. Ол әлеуметтік әділдік үшін үгіттеу үшін мемлекеттік қызметке келгенін және адам құқықтары демократияның негізі деп сенетінін айтты. «Мен кейбіреулер шеттетуге тырысатын адамдардың адам құқықтары туралы осы палатада батыл сөйлеу үшін келдім. Мен бейбіт, өнімді және балаларымыздың өсуі үшін қауіпсіз болатын, баршаға ортақ, әділ және төзімді қоғамды қалаймын. Плюралистік қоғам өз айырмашылықтарының арқасында тұрақты, олардан емес. Адамдардың бір-біріне құрметпен, бейбіт түрде жұмыс істеуінің өзі қоғамды мықты және біртұтас етуге мүмкіндік береді». Ол 2005 жылдан 2007 жылға дейін денсаулық сақтау комитетінің төрағасының орынбасары болды және коммерциялық және нормативтік тексеру комитеттерінде жұмыс істеді. 2007 жылдың 31 қазанынан 2008 жылдың 19 қарашасына дейін ол Тұрғын үй министрі, Жазатайым оқиғаларды өтеу корпорациясы министрі, жоғары білім беру министрінің орынбасары және экономикалық даму министрінің орынбасары болып қызмет етті. Ол қолжетімді тұрғын үйді жақсартуға және зейнеткерлердің кәсіптік оңалту схемаларына қол жеткізуіне көмектесуге бағытталған заңнаманы жетілдірді. 2008 және 2011 жылғы жалпы сайлауларда Стрит Нельсон сайлау округінде бақ сынады, бірақ Ұлттық партияның бұрынғы өкілі Ник Смиттен жеңілді. Ол екінші және үшінші мерзімдеріне тізімдік депутат ретінде қайта сайланды. 2008 жылғы сайлаудан кейін Еңбек партиясы оппозицияда болған кезде Стрит партияның 49-шы Жаңа Зеландия Парламентінде жоғары білім, сауда, Уайтанги шарты бойынша келіссөздер және сыртқы істер жөніндегі, ал 50-ші Парламентте денсаулық сақтау, қоршаған орта, қарусыздандыру және қару-жарақ бақылау және мемлекеттік қызметтер жөніндегі өкілі болды. Ол 2008-2014 жылдар аралығында білім, сыртқы істер, денсаулық сақтау және әділет жөніндегі парламенттік комитеттерде жұмыс істеді және 2013 жылдың ақпанынан 2014 жылдың тамызына дейін регламенттерді қарау комитетінің төрағасы болды. Ол ЛГБТКИ қауымдастықтары үшін заңдастырылған адам құқықтарын қолдаудың белсенді жақтасы болды. Стрит Мьянмадан келген саяси тұтқындар мен босқындардың мүддесін қорғады. 2010 жылы ол Жаңа Зеландия Парламентінің алдына Мьянмадағы саяси тұтқындардың адам құқықтарына деген міндеттемесін растау туралы ұсыныс енгізді және 2012 жылдың қарашасында Мьянмаға барып, Gavi вакцинация бағдарламасының іске асырылуын бақылады. Стрит Мьянмадан келген жас көшбасшылардың кәсіби дамуын қолдады және Сыртқы істер және сауда министрлігінің Мьянма жас көшбасшылар бағдарламасына қатысты. Стрит 2013 жылғы Еңбек партиясының басшылығына үміткер Грант Робертсонды қолдады. Ол 2014 жылғы жалпы сайлауда Нельсон округінде үшінші рет жеңіліске ұшырады. Еңбек партиясының тізіміндегі оның салыстырмалы түрде жоғары орнына қарамастан (15-орын), Дэвид Канлиффе басшылығымен партияның нашар нәтижелері оның тізімдік депутат ретінде сайланбауына себеп болды. Ол 2017 жылы тізімдік депутат ретінде қайта сайлану мүмкіндігінен бас тартты және 2017 жылғы жалпы сайлауға қатыспады.
Street was born and raised in New Plymouth. In her youth, she intended to become a Presbyterian minister but instead studied English literature and comparative religion at Victoria University of Wellington, receiving a BA (Hons) in 1976. She thereafter trained as a teacher and taught at Westlake Girls High School. It was through teaching that she became involved in unionism, joining the Post Primary Teachers' Association which she chaired from 1981 to 1983. She joined the New Zealand Labour Party in 1984, and was the party's senior vice president from 1991 to 1993 and president from 1993 to 1995. Street wrote to Moore asking him to step down voluntarily, but he refused. In 1990, Street was appointed senior lecturer in management relations and director of labour studies at Auckland University. She gained a Master of Philosophy in industrial relations from Auckland in 1993 and began, but did not complete, a PhD on worker participation. After leaving the university in 1999 she worked as the employment relations manager for District Health Boards New Zealand, an incorporated society established to coordinate advocacy efforts for the country's district health boards, and also served on the boards of government agencies Housing New Zealand and the Crown Forestry Rental Trust (an agency involved in the Treaty settlements process) from 2000 to 2005. and confirmed that November as a candidate for the 2005 general election. In May 2005, she was selected to contest the National Party stronghold of Taranaki King Country, which she lost to the incumbent Shane Ardern in the September election. Ranked thirty sixth on the party list, the second highest position given by Labour in 2005 to a person who was not already a member of Parliament, Street was elected to parliament as a list MP. In her 16 November 2005 maiden statement, Street set out a human rights agenda. She said she stood for public office to campaign for social justice and believed human rights were at the core of democracy. “I have not come into this House to be less than brave about the human rights of those whom some would seek to marginalise. I seek an inclusive, just, and tolerant society as one that is more likely to be peaceful, productive, and safe for our children to grow up in. A pluralist society is stable because of its differences, not despite them. It is the very differences between people, working together peacefully and with respect for each other, that allow a society to remain strong and cohesive.” She was deputy chair of the health committee, and also sat on the commerce and regulatory review committees, from 2005 until 2007, when she was appointed a Cabinet minister in the Fifth Labour Government. Between 31 October 2007 and 19 November 2008 she served as Minister of Housing, Minister for the Accident Compensation Corporation, Associate Minister of Tertiary Education, and Associate Minister of Economic Development. and progressed legislation intended to improve affordable housing availability and to support pensioners to access vocational rehabilitation schemes. In the 2008 and 2011 general elections, Street contested the Nelson electorate, where she was defeated by National Party incumbent Nick Smith. She was returned each time for her second and third terms as a list MP. With Labour in opposition after the 2008 election, Street was the party's spokesperson for tertiary education, trade, Treaty of Waitangi negotiations and foreign affairs in the 49th New Zealand Parliament and for health, the environment, disarmament and arms control, and state services in the 50th Parliament. She sat on the parliamentary committees for education, foreign affairs, health, and justice between 2008 and 2014, and chaired the regulations review committee from February 2013 to August 2014. ethical investment, banning the importation of goods made by slave labour, and the right to die with dignity, though none were enacted. She has also been a lead supporter of legislated human rights for the LGBTQI communities. Street advocated on behalf of political prisoners and refugees from Myanmar. In 2010, she put a motion before the New Zealand Parliament to affirm the commitment to human rights for political prisoners in Myanmar and visited Myanmar in November 2012 to observe the rollout of the Gavi vaccination programme. Street supported the professional development of young leaders from Myanmar and participated in the Ministry of Foreign Affairs and Trade's Myanmar Young Leaders Programme. Street supported Grant Robertson in the 2013 Labour Party leadership election. She was defeated for a third time in Nelson at the 2014 general election. Despite her relatively high place of 15th on the Labour Party list, the party's poor performance under leader David Cunliffe meant she was not returned as a list MP. She declined the opportunity to return as a list MP in 2017 and did not contest the 2017 general election.
Халықаралық жұмыс және кейінгі мансап
Стрит Африка және Азиядағы жалпы сайлаулардың халықаралық бақылаушысы ретінде жұмыс істеді, көбінесе Ұлттар Достастығы атынан, адам құқықтары және жақсы басқаруға баса назар аударды. Ол Лесотода (2007 және 2015 жылдары), Сьерра-Леонеде (2018 жылы) және Мальдив аралдарында (2019 жылы) сайлауларды бақылады. Парламенттен кеткен соң Стрит эвтаназия, басқа да адам құқықтары және еңбек қатынастары саласындағы жақтас ретінде белсенді қызметін жалғастырды. Ол 2015 жылдан 2022 жылға дейін KiwiRail компаниясында еңбек қатынастары жөніндегі менеджер болып жұмыс істеді. 2021 жылдан бастап төрт жылға Веллингтонның Виктория университетінің кеңесіне, ал 2022 жылдың шілдесінде үш жылға KiwiRail басқармасына тағайындалды.
Street worked as an international observer of general elections across Africa and Asia, mostly on behalf of the Commonwealth, with a focus on human rights and good governance. She has observed elections in Lesotho (2007 and 2015), Sierra Leone (2018), and the Maldives (2019). After leaving Parliament, Street continued to maintain a high profile as a campaigner for euthanasia, other human rights causes and employment relations. She has worked for KiwiRail as employment relations manager from 2015 to 2022. She was appointed to the Victoria University of Wellington council for a four year term from 2021 and to the KiwiRail board in July 2022 for a three year term.
Марапаттар мен құрметтер
1990 жылы Жаңа Зеландияға қызмет еткені үшін Нью-Зеландияның 1990 жылдығына арналған естелік медалімен, ал 1993 жылы әйелдерге қызмет еткені үшін Жаңа Зеландияның сайлау құқығының жүз жылдық мерейтойы медалімен марапатталды. 2024 жылғы Жаңа жылдық наградалар салтанатында Стрит Парламент мүшесі ретіндегі қызметі мен адам және демократиялық құқықтарға қосқан үлесі үшін Жаңа Зеландияның Еңбегі үшін орденінің мүшесі болып тағайындалды.
Street was awarded the New Zealand 1990 Commemoration Medal for service to New Zealand in 1990 and the New Zealand Suffrage Centennial Medal for service to women in 1993. In the 2024 New Year Honours, Street was appointed a Member of the New Zealand Order of Merit, for services as a member of Parliament and to human and democratic rights.