Француз суретшісі Франсуа Клуэ (1510-1572) – Ренессанс кезеңінің миниатюра шебері, француз патшалық отбасының портреттерімен танымал. Әкесінен өнер алған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз қайта өрлеу дәуірінің миниатюрист және суретшісі (шамамен 1510–1572)
French Renaissance miniaturist and painter (c. 1510–1572)
Франсуа Клуэ (шамамен 1510 – 22 желтоқсан 1572), Жан Клуэдің ұлы, француз қайта өрлеу дәуірінің миниатюрист және суретшісі, ең әйгілісі – француз билеуші әулетінің егжей-тегжейлі портреттерімен танылған.
François Clouet (c. 1510 – 22 December 1572), son of Jean Clouet, was a French Renaissance miniaturist and painter, particularly known for his detailed portraits of the French ruling family.
Тарихи сілтемелер
Франсуа Клуэ Турда туған, ол сарай суретшісі Жан Клуэдің ұлы. Жан Клуэ Оңтүстік Нидерландыда туып, Брюссель аймағынан шыққан болуы мүмкін. Франсуа Клуэ әкесінің қолында оқыған. Ол әкесінің «Джанет» лақап атын мұра етті және кейбір ерте деректерде және ескі әдебиетте осылай аталған. Франсуа Клуэ туралы ең алғашқы мәлімет 1541 жылдың желтоқсанында жасалған құжатта келтірілген, онда король Франсуаның пайдасына әкесінің мүлігінен бас тартады, ол шетелдік мүлігі ретінде тәжге өткен. Бұл құжатта кіші Клуэ өнерінде әкесінің ізімен тығыз жүргені айтылады. Ол әкесі сияқты патшаның жеке бөлмесіндегі күзетші және патшаның ресми суретшісі болды, ал жалақыға қатысты болсақ, ол әкесі тоқтаған жерден бастады. Көптеген суреттер осы суретшіге жатқызылады, көбінесе толық сенімділіксіз. Дегенмен, оның әкесі туралы айтылғаннан гөрі, оның туралы көбірек мәлімет бар. Франсуа Клуэді сол кездегі жазушылар мақтағандықтан, оның есімі билікке келген әрбір билеушінің тұсында мұқият сақталды, және оның көптеген суреттерін дұрыс жатқызудың ежелгі және үзілмеген дәстүрі бар. Алайда, оның еңбектеріне қатысты түпнұсқа куәліктер жоқ, сондай-ақ әдетте қабылданған жатқызуларды кепілдендіретін ешқандай құжат та белгілі емес. Оған Франциск I-нің Уффици және Луврдегі портреттері мен оларға қатысты түрлі суреттер жатқызылады. Ол, мүмкін, Версальдегі Екатерина де Медичидің портретін және басқа да туындыларды салған, және оған жатқызылған суреттердің көпшілігі оның қолынан шыққан болуы мүмкін. Оның ең танымал портреттерінің бірі - Шотландия королевасы Марияның Ұлттық кітапханадағы қаламмен салған суреті, сондай-ақ Карл IX-ның екі портреті және Францияның Маргаритасының Шантильдегі портреті. Мүмкін, оның шедеврі - Луврдегі Австрияның Елизаветасының портреті. Бұл туынды Клод Леви-Стросқа үлкен әсер етті. Әсіресе, ол «Жабайы ой» кітабында модель редуиті теориясын немесе өнер туындыларын «миниатюралық модельдер» ретінде және өнер туындыларының басқа да теорияларын қалыптастыруға көмектесті. Клуэ Париждегі Храм ауданында, Гиз үйіне жақын жердегі Сент-Авое көшесінде тұрған. 1568 жылы ол Клод Гоффиер де Буази, Сеньор д’Ойрон және оның әйелі Клод де Боунның қамқорлығында болғандығы белгілі. Франсуа Клуэ туралы тағы бір анықталған факт - 1571 жылы ол Монета үйінің кеңсесіне шақырылды және монета үйі соққан портреттің патшаға қаншалықты ұқсас екені туралы оның пікірі алынды. Ол Генрих II-нің өлім маскасын жасады, өйткені 1547 жылы ол Франциск I-нің бет-әлпеті мен қолының ұқсас маскасын жасаған, содан кейін жерлеу рәсіміне арналған мүсін оның суреттерінен дайындалуы мүмкін еді; және осы оқиғалардың әрқайсысында ол шіркеудің сән-салтанатында және үлкен рәсімнің туларында қолданылатын суретті орындады. Бірнеше миниатюралар оның жұмысы деп есептеледі, олардың бірі өте ерекше портрет, ол Генрих II-нің жартылай денесінің суреті. Оның тағы бір портреті - Виктория және Альберт мұражайындағы Джонс коллекциясындағы Франсуа, Аленсон герцогінің портреті. Екатерина де Медичи Мастер Джаметтің (оның әкесінің атын қолданған) Альенсонның портреті бойынша Лондондағы елші Моте Фенелонға жасаған еңбегін сипаттады. Гамильтон сарайының коллекциясында және Магняк сатылымында болған патша отбасының кейбір мүшелерінің бейнелері оған жатқызылады. Ол 1572 жылы 22 желтоқсанда, Сент-Бартоломей қырғынынан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Оның қарындасы мен екі заңсыз қызын атап көрсеткен және едәуір мүліктің тағдырымен айналысқан өсиетнамасы әлі де сақталып қалған. Кейіннен оның қыздары монах болды.
François Clouet was born in Tours, as the son of the court painter Jean Clouet. Jean Clouet was a native of the Southern Netherlands and probably from the Brussels area. François Clouet studied under his father. He inherited his father's nickname 'Janet' and is referred to as such in some early sources and the older literature. The earliest reference to François Clouet is a document dated December 1541 in which the king renounces for the benefit of François his father's estate, which had escheated to the crown as the estate of a foreigner. In this document, the younger Clouet is said to have followed his father very closely in his art. Like his father, he held the office of groom of the chamber and painter in ordinary to the king, and so far as salary is concerned, he started where his father left off. Many drawings are attributed to this artist, often without perfect certainty. There is, however, more to go upon than there is in the case of his father. As the praises of François Clouet were sung by the writers of the day, his name was carefully preserved from reign to reign, and there is an ancient and unbroken tradition in the attribution of many of his pictures. There are not, however, any original attestations of his works, nor are any documents known which would guarantee the ascriptions usually accepted. To him are attributed the portraits of Francis I at the Uffizi and at the Louvre, and various drawings relating to them. He probably? also painted the portrait of Catherine de' Medici at Versailles and other works, and in all probability a large number of the drawings ascribed to him were from his hand. One of his most remarkable portraits is that of Mary, Queen of Scots, a drawing in chalks in the Bibliothèque Nationale, and of similar character are the two portraits of Charles IX and the one at Chantilly of Marguerite of France. Perhaps his masterpiece is the portrait of Elizabeth of Austria in the Louvre. This piece made an important impression on Claude Lévi Strauss. In particular it helped inspire his theory of the modèle réduit, or of works of art as 'miniature models', and other theories of artworks, in his book The Savage Mind. Clouet resided in Paris in the rue de Ste Avoye in the Temple quarter, close to the Hotel de Guise, and in 1568 is known to have been under the patronage of Claude Gouffier de Boisy, Seigneur d'Oiron, and his wife Claude de Baune. Another ascertained fact concerning François Clouet is that in 1571 he was summoned to the office of the Court of the Mint, and his opinion was taken on the likeness to the king of a portrait struck by the mint. He prepared the death mask of Henry II, as in 1547 he had taken a similar mask of the face and hands of Francis I, in order that the effigy to be used at the funeral might be prepared from his drawings; and on each of these occasions he executed the painting to be used in the decorations of the church and the banners for the great ceremony. Several miniatures are believed to be his work, one very remarkable portrait being the half length figure of Henry II in the collection of J. Pierpont Morgan. Another of his portraits is that of François, duc d'Alençon in the Jones collection at the Victoria & Albert Museum. Catherine de Medici described the efforts of Maistre Jamet (he used his father's name) on Alençon's portrait to the ambassador in London, Mothe Fénelon. Certain representations of members of the royal family which were in the Hamilton Palace collection and the Magniac sale are usually ascribed to him. He died on 22 December 1572, shortly after the massacre of St Bartholomew, and his will, mentioning his sister and his two illegitimate daughters, and dealing with the disposition of a considerable amount of property, is still in existence. His daughters subsequently became nuns.