Кіріспе

Манхэттендегі туннель, Нью-Йорк қаласы

автомобиль жолының туннелі

Парк-авеню туннелі, сондай-ақ Мюррей-Хилл туннелі деп те аталады, Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Мюррей-Хиллде Парк-авенюдің жеті блогы астынан өтетін 1600 футтық (488 м) туннель. Бұрын қозғалыс 33-ші көшеден Парк-авеню виадугына қарай солтүстікке бағытталған. Туннель Нью-Йорк қаласының Көлік департаментінің қарауында. Ол шығыс 33-ші көшеден шығыс 40-шы көшеге дейін солтүстікке қарай бір қатарлы көлік қозғалысын жүргізуге арналған. 40-шы көшеден солтүстікке қарай қозғалыс Гранд-Централь терминалының айналасында Парк-авеню виадугымен 46-шы көшеге дейін жүруі керек. Биіктік шегі - Нью-Йорк метросының IRT Лексингтон-авеню желісі, ол Парк-авеню туннеліне параллель, одан төмен екі туннельмен өтеді.

Тарих

Бұл туннель бір кезде Нью-Йорк және Гарлем теміржолын, кейіннен осы компанияның трамвай желісін пайдаланған. Ол кезде ол Мюррей-Хилл туннелі деп аталған. Туннель бастапқыда 1834 жылы аяқталған ашық жартас кесімі ретінде салынған, содан кейін NY&H теміржолы Йорквиллге дейін, 85-ші көшеге дейін жеткен. Алғашқы жүргіншілер атпен тартқан вагондар болған. 1837 жылы Нью-Йорк және Гарлемде бу қызметі басталғаннан бастап, 1858 жылға дейін 42-ші көшеден оңтүстікке қарай бу локомотивтеріне тыйым салынғанша, туннель бу пойыздарын тасымалдаған. 1850 жылы кесім 14-ші көшеден оңтүстікке қарайғы ескі теміржол төсегінен алынған гранитті тіреулермен жабылған, осылай қазіргі туннель құрылды. 1871 жылы Гранд-Сентрал депосы аяқталғаннан кейін туннельді тек жергілікті трамвайлар пайдаланған. 1898 жылы трамвай желісі жер асты кабелі арқылы электрлендірілді. Төртінші авенюді жақсарту қауымдастығының өкілі Ллойд Коллис бұл жоспардың сол кездегі жаңа Вандербильт қонақ үйі сияқты айналасындағы ғимараттарға минималды әсер ететінін, ал 33-ші көше станциясындағы жолаушылар 32-ші немесе 34-ші көшеге бұрылмастан Парк-авенюден өте алатынын айтты. Бірнеше көрнекті бизнесмендер мен мүлік иелері, соның ішінде Дж. П. Морган және Чарльз Д. Уетмор жоспарға қарсы шықты. Кейбір тұрғындар жоспардың жақын жердегі мүліктерге зиян келтіруі мүмкін екенін айтты, ал басқалары 34-ші көшенің жалпақталуы жылжымалы жол салуға мүмкіндік беретініне наразылық білдірді, бұл ауданның тұрғын сипатын "бұзады". Жоспарлар 34-ші көше астында метро желісін салуға да мүмкіндік беретін, бірақ Мемлекеттік қызмет комиссиясы 1913 жылдың мамыр айында 34-ші көше астындағы жоспарланған метро желісін тоқтатты. Қала әкімі Уильям Джей Гейнор келесі айда портал ұсынысын ветолады. 1919 жылы Гранд-Сентрал терминалының маңындағы Парк-авеню виадугіна баратын пандус солтүстік трамвай пандусының үстіне тікелей салынды, ол 40-шы көшеден солтүстікке қарайғы порталдан 42-ші көше деңгейіне дейін көтерілді. 1935 жылы трамвай қызметі тоқтатылып, туннель автомобиль жолына айналдырылды. Сол кезде солтүстік жағы 40-шы көшеден оңтүстікке қарай көше деңгейіне жететін тік көлбеумен қайта жаңартылды, бұл туннельден виадукқа үздіксіз автомобиль қозғалысына мүмкіндік берді. Туннель 1937 жылы автомобиль жолы ретінде қайта ашылды. 2017 жылдың ақпанында Парк-авеню туннелі 24 миллион долларлық жөндеу жұмыстары үшін жабылды. Оның 2019 жылы қайта ашылуы жоспарланған, бірақ ол 2023 жылдың қарашасына дейін жабық қалды.

Көркемдік инсталляциялар

2013 жылы туннель алғаш рет жаяу жүргіншілерге жылдық «Жазғы көшелер» іс-шарасымен сәйкес ашылды, осы іс-шара әр тамыз айының үш жексенбісінде сағат 7:00-ден 13:00-ге дейін Парк-авенюдің бір бөлігін көлік қозғалысынан жабады. 2013 жылғы тамыздағы іс-шара барысында туннельдің ішкі кеңістігі Рафаэль Лозано Хеммердің «Дауысты туннель» атты инсталляциясы орналасқан өнер алаңына айналды, онда келушілер қысқа хабарлама жаза алатын, ол туннель қабырғаларындағы динамиктерден үнемі қайта ойнатылатын. 2014 жылғы «Жазғы көшелер» іс-шарасында туннель жаяу жүргіншілерге уақытша қайта ашылды, бұл жолы Яна Виндереннің су асты дыбыстарын қамтитын DIVE инсталляциясы көрсетілді. Екі жоба да Нью-Йорк қаласының Көлік департаментімен тапсырылды.

Танымал мәдениетте

1998 жылғы "Годзилла" фильмінің бір бөлігі осы туннельде түсірілді. Фильмнің соңына қарай Годзилла фильмнің басты кейіпкерлерін туннельге қуады, бірақ кейін Бруклин көпіріне қарай ашыққа шығуға көндіріледі.