Кіріспе
Жүйелер шайқасы – жаттығу трендтеріндегі революция. Жүйелер шайқасы – 1830 жылдардан 1920 жылдардың басына дейін созылған, гимнастикалық немесе калистиналық сипаттағы жаттығулардың ең тиімді жүйесі туралы дау-жанжал. Бұл АҚШ-та штаттар дене шынықтыру жүйелерін міндетті еткен кезде қызу пікірталас тудырды.
The Battle of the Systems was a controversy over the most effective system of exercise and calisthenics that spanned from the 1830s to the early 1920s, consisted of different systems of exercise mostly in a gymnastic or calisthenic type format. It raged in the United States as states mandated physical education systems.
Неміс гимнастикасы
Иоганн Гутс Мут пен Фридрих Людвиг Яхн бастаған, үлкен бекітілген құралдарды, секіру және марш жасауды пайдаланды. Яхн мықты ұлт үшін физикалық дайындықтың маңызды екенін сезінді. Неміс жүйесінде дене шынықтыруға "әскери" көзқарас болды, өте қатаң, ресми стильдегі дене шынықтырумен: Яхнның Turnverein қозғалысы деп атаған нәрсені насихаттауының мақсаты – неміс жастарын күшті азаматтарға тәрбиелеу еді. Оны неміс иммигранты Чарльз Бек Америкаға әкелді. Фридрих Яхнның идеялары мен еңбегіне негізделгенімен, американдық жүйеде ұлтшылдыққа аз мән берілді.
Швед гимнастикасы
Кейде "швед қозғалысы емдігі" деп аталатын, Пэр Хенрик Линг негізін салған, денсаулыққа бағытталған тәсіл және оның медициналық құндылығы мойндалды. Шведтердің "жеңіл гимнастикасы" ешқандай құралдарды қолданбады, тек дене шынықтыру жаттығуларынан тұрды. Ол неміс жүйесінен гөрі еркін және икемдірек болды. Швед жүйесі 1880 жылдардан бастап Америкада Хартвиг Ниссен мен Нильс Поссе арқылы кеңінен танылды.
Delsarte жүйесі
Француздық жүйе, Франсуа Делсарте 1890 жылдары құрастырған. Оның жүйесі, кейбір жаттығулар салмақтылыққа, әдемілікке, келісімге және денсаулыққа үлкен үлес қосады деген сенімге негізделген, ән айту, драма және би өнерін жетілдіруде пайдалы болды. Бұл жүйе би және театрда, сондай-ақ дене шынықтыруда танымал болды, бірақ соңғысында оның танымалдылығы шектеулі және аз уақытқа ғана созылды.
Сержант жүйесі
Дадли Аллен Саргент 1800 жылдар шамасында құрған бұл жүйе неміс және швед гимнастикасының әдістеріне негізделген. Саргент өзінің бағдарламасында қолданылатын түрлі-түрлі жабдықтарды жасады, сондай-ақ антропометриялық өлшемдермен тәжірибе жасады. Бұл әртүрлі әдістерді біріктіретін жүйе кез келген физикалық жаттығуларға кіріспес бұрын толық медициналық тексеруден өтуді қажет етті.
Нәтиже
Жеңімпаз жарияланбады, себебі танымалдылық аймақтар бойынша өзгеше болды және біреу бекіне бастағанда, тағы бір жүйе танымал болатын. Көрермендер соңғы әуесқойлыққа қарай өзгеріп отырды. Осы жүйелер ғылым мен зерттеулер промоутерлердің мәлімдемелерінің шындығын көрсеткен соң, дерлік жоғалып кетті.