Кіріспе

Көрнекі педагог Курт Матиас Роберт Мартин Ханн (5 маусым 1886 – 14 желтоқсан 1974) – неміс педагогы. Ол Stiftung Louisenlund, Schule Schloss Salem, Gordonstoun, Outward Bound, Эдинбург герцогының сыйлығы және Біріккен әлем колледждерінің алғашқысы – Атлантик колледжін құруға зор үлес қосты.

Ерте өмір

Берлинде еврей ата-анасының отбасында дүниеге келген Хан қаладағы мектепті, содан кейін Оксфорд, Гейдельберг, Фрайбург және Геттинген университеттерін бітірді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хан Германия Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істеді, британдық газеттерді талдап, Германия Сыртқы істер министрлігіне кеңес берді. Ол Германияның соңғы императорлық канцлері, принц Макс фон Баденнің жеке хатшысы болды және 1919 жылы Париж бейбіт келісімдері конференциясына Германия делегациясының құрамында қатысты. Мұнда Германия Сыртқы істер министрі, граф Брокдорф-Ранцаудың хатшысы және сөз жазушысы ретінде Версаль келісімінің жасалуын көрді. 1920 жылы Хан мен принц Макс Германияның оңтүстік-батысындағы Баден-Вюртембергте Шлосс Салем жеке пансиондық мектебін құрды, онда Хан 1933 жылға дейін, Адольф Гитлер билікке келгенге дейін директор болып қызмет етті. Хан еврей болып өскен және 1932 жылы Потемпа оқиғасынан кейін нацистік режимді қатаң сынауға кірісті. Оқиғада штурмшылар жас коммунисті анасының көз алдында шабуылдап өлтірді. Штурмшылар бастапқыда өлім жазасына кесілген, бірақ оларға кешірім беріліп, нацистер оларды марапаттағаннан кейін, Хан Гитлерге қарсы ашық сөйледі. Ол Салем мектебінің студенттерінен, оқытушыларынан және түлектерінен «Салем мен Гитлердің арасынан таңдау жасауды» сұрады. Осының салдарынан 1933 жылдың 11-16 наурызы аралығында бес күн түрмеде отырды. Ұлыбритания премьер-министрі Рамзи Макдональдтың тікелей өтінішімен Хан босатылды және 1933 жылдың шілдесінде Германиядан кетуге мәжбүр болып, Ұлыбританияға көшті.

Германияға оралу

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Хан уақытын Ұлыбритания мен Германия арасында бөлісті. Ол Салем және Гордонстаун қағидаттары негізінде бірнеше жаңа мектеп-интернаттардың құрылуын ұйымдастырды немесе олардың құрылуына ықпал етті: Анаврита, Грекия (1949); Луизенлунд, Германия (1949); Баттисборо, Англия (1955); Раннок мектебі, Шотландия (1959); Бокс Хилл мектебі, Англия (1959); Халықаралық мектеп Ибадан, Нигерия (1963); және Афина мектебі, АҚШ (1965). Денсаулығына байланысты Гордонстаун директоры қызметінен кетіп, 1953 жылы Салемге жақын Германнсбергке (Хейлигенберг) оралды. Ол 1974 жылдың 14 желтоқсанында қайтыс болды және Салемде жерленді.

Философия

Ханның білім беру философиясы жасөспірімдерге құрмет көрсетуге негізделген. Ол жасөспірімдердің туа біткен ізгілігі мен моральдық сезімі бар деп сенді, бірақ олардың есейген сайын қоғам тарапынан бұзылатынын айтты. Оның пікірінше, егер студенттерге жеке басшылыққа мүмкіндік берілсе және өз іс-әрекеттерінің нәтижесін көруге мүмкіндік болса, білім беру осы бұзбалықтың алдын алады. Осы себепті оның философиясында сыртқы ортадағы шытырман оқиғаларға ерекше мән берілді. Хан бұл мәселеде 1938 жылы еврей әйелімен ажыраспағандықтан Германиядан кетуге мәжбүр болған Геттинген университетінің дене тәрбиесі бөлімінің бұрынғы директоры Бернхард Циммерманға сүйенді. Ханның білім беру ойлары Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін қалыптасты, ол оны қоғамның бұзылуының дәлелі және егер адамдар, әсіресе еуропалықтар, басқаша оқытылмаса, болашақта болатын апаттың алғышарты деп қарады. Шлюль Шлосс Салемде директорлық қызметін атқарумен қатар, тарих, саясаттану, ежелгі грек тілі, Шекспир және Шиллерді оқытты. Оған Платонның ойлары зор әсер етті. Гордонстаун Салемге қарағанда Итонға аз ұқсайды. Ханның префектілері «түс алып жүрушілер» деп аталады және дәстүрлі түрде Ханның құндылықтарына сәйкес тағайындалады: басқаларға деген қамқорлық және қайырымдылық, жауапкершілікті қабылдауға дайындық, сондай-ақ шындықты іздеудегі адалдық пен табандылық. Кез келген жаза соңғы шара ретінде қарастырылады. Неміс педагогы Майкл Кноллтың сөзіне қарағанда, Ханның білім беру философиясының негізінде «демократиялық білім беру» тұрды. Хан сонымен қатар «Самариттік қызмет» деп атаған нәрсеге ерекше мән берді, студенттерге басқаларға көмек көрсетуді ұсынды. Ол мұны өмірдегі христиандық мақсатты табуға бағытталған ізденіс ретінде түсіндірді. Оның бұрынғы оқушысы Голо Манн оны кейіннен «шынайы адал адам» деп сипаттады. Ханның идеялары, 1960 жылдары жаңадан құрылған Атлантик колледжінде Ханмен бірге жұмыс істеген Алек Петерсонның күш-жігері арқылы, Халықаралық бакалавриат бағдарламасы арқылы қабылданып, секулярландырылды.

Экспедициялық оқытудың он қағидасы

Бұл 10 принцип, мектеп мәдениетінің қамқорлық пен шығармашылыққа толы болуын және оқуға деген жаңашыл көзқарасты сипаттауға бағытталған. Олар Курт Хан мен басқа да білім беру саласының жетекшілерінің идеяларынан алынып, Экспедициялық Оқу және Сыртқы Орта (ELOB) мектептерінде қолдану үшін жасалған.

Курт Хан экспедициялық оқу мектебі

2007 жылдың күзінде Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында Курт Хан экспедициялық оқыту мектебі ашылды. Мектептің миссиясы – хабардар, білікті, батыл және қоғамдық лидерлерді дайындау, ал мектеп Курт Ханның есімімен аталуының себебі – ол осы қасиеттерді өзінде біріктірген.

Танымал мәдениетте

"The Crown" телесериалында Хан рөлін неміс актері Бургарт Клауснер сомдады.