Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ортағасырлық артиллерия құрылғысы
Medieval artillery device
Спрингалд немесе эспингалд – ортағасырлық торсиялық артиллерия құрылғысы, бұрандаларды лақтыруға арналған. Ол 11 ғасырғы византиялық қолжазбадағы суретте бейнеленген, бірақ Батыс Еуропада 12 ғасырдың соңы мен 13 ғасырдың басында кеңінен таралған. Ол ежелгі грек немесе рим баллистасының қағидаларымен жасалған, бірақ ішке қарай қозғалатын иінтіректерімен және тастардың орнына бұрандаларды лақтырған. Ол сондай-ақ «жағалық садақ» деп те аталды, және екі садақ қолды қуаттандыру үшін жібек немесе сіңірдің бұралған жағаларын пайдаланатын торсиялық құрылғы болды.
A springald, or espringal, was a medieval torsion artillery device for throwing bolts. It is depicted in a diagram in an 11th century Byzantine manuscript, but in Western Europe is more evident in the late 12th century and early 13th century. It was constructed on the same principles as an Ancient Greek or Roman ballista, but with inward swinging arms and threw bolts instead of stones. It was also known as a 'skein bow', and was a torsion device using twisted skeins of silk or sinew to power two bow arms.
Тарих
Спрингалд – ежелгі баллисталардың бұралу механизміне негізделген қорғаныс құралы, екі қол бұралған сіңір немесе шаштың тоқуында ұсталып тұрды. Баллистадан ерекшелігі, ол тікбұрышты ағаш қорап сияқты құрылымда орналастырылып, тас орнына бұрандаларды атып шығарды. Цифрлық модельдер мен есептеулерге сәйкес, егер 15 градус бұрышпен мұнараға орнатылса, спрингалд бұранданы шамамен 180 метрге дейін лақтыра алды. Ол 13 ғасырда Еуропаға жылдам тараған сияқты. Ж. Либельдің пікірінше, оның пайда болуы шамамен 1250 жылы Еуропада орама дөңгелектің ойлап табылуымен байланысты болуы мүмкін, ол орамаларды орауды жеңілдетті. Спрингалд туралы ең алғашқы жазба 1249 жылы Францияда кездеседі, ал оның Реймс қару-жарақ қорында 1258 жылы бар екені куәландырылды. Англияда 1266 жылы спрингалдтар үшін жылқы шашынан орамалар жасалған. Спрингалдтар көбінесе мұнаралардың үстінен қақпаларды қорғау үшін қолданылды, онда олардың орамалары жаман ауа-райынан қорғалды және бұрандаларын қашықтан атуға болатын. Спрингалдтарды жасау қымбатқа түсті: Либельдің есептеуі бойынша, Авиньондағы папа үшін салынған машиналардың құны білікті емес жұмысшының алты айлық жалақысына тең болды. 1382 жылға қарай спрингалдтарды арбалеттер мен отты қарулар пайдасына қолдануды тоқтатты. Германия мен Швейцарияның кейбір аймақтарында спрингалд 15 ғасырдың басына дейін сақталды.
The springald was a defensive bolt thrower based on the torsion mechanism of ancient ballistas, with two arms held in a skein of twisted sinew or hair. Unlike the ballista, it seems to have been housed in a rectangular box like wooden structure and shot bolts instead of stones. According to digital models and projections, a springald could throw a bolt around 180 meters if mounted on a tower at an elevation of 15 degrees. It appears to have spread across Europe rapidly during the 13th century. According to J Liebel, its appearance may be connected to the invention of the spinning wheel in Europe around 1250, which made the winding of skeins easier. The earliest reference to the springald appears in France in 1249 and its presence is attested to in the arsenal at Reims in 1258. In England, an order of horsehair was made for springalds in 1266. Springalds were commonly used to defend gates from atop towers, where their skeins were safe from wet weather and their bolts could be shot a greater distance. Springalds were expensive to produce: Liebel's calculation for the cost of machines built for the pope at Avignon puts them at six months' wages for an unskilled laborer. By 1382, springalds were being phased out in favor of crossbows or firearms. In some parts of Germany and Switzerland, the springald survived until the early 15th century.
Қайта құрулар
Бірнеше қайта құрылған мысалдарды табуға болады, Жан Лейбелл өзінің "Спрингвальдтар мен үлкен арбалеттер" зерттеулері үшін модель жасады, оны Корольдік қару-жарақ мұражайы тапсырыс еткен, ал үлкен модельді Лондон мұнарасында көруге болады. Қазіргі кездегі жалғыз толық өлшемді мысал Портсмут қаласындағы Форт-Нелсондағы Корольдік қару-жарақ мұражайында сақталады, оның ұзындығы шамамен 8 фут (2 метр) және күтілетін қашықтығынан асып түсетін оқтарды лақтыра алады. Бұл мысал өндіруші, "Тенгешвизия" механикалық артиллерия қоғамы, оқтың механизмдерін одан әрі зерттеу және сынақ ату үшін алып тастады. Машина 2013 жылдың көктемінде Форт-Нельсон бекінісінде механикалық артиллерияны көрсету үшін мұражайға қайтарылуы тиіс еді. Испанияның Альбаррасин қаласындағы "Требушет" саябағында да зор көктем болған немесе әлі де бар.
Several reconstructed examples can be found, Jean Leibell produced a model for his researches into "Springalds and Great Crossbows" which was commissioned by the Royal Armouries Museum, and a larger model can be seen at the Tower of London. The only known full size example is in the Royal Armouries Museum at Fort Nelson, Portsmouth at around 8 feet (2 m) long and capable of hurling a bolt over (in excess of its expected range) and a bolt over This example was removed by the manufacturer, The Tenghesvisie Mechanical Artillery Society, for further research into the winding mechanism and firing tests. The machine was to be returned to the museum in the spring of 2013 for a public demonstration of mechanical artillery at Fort Nelson. There also exists or existed a huge springald at Trebuchet Park, Albarracín, Spain.
Өлшемі
Лейбелл бұл машинаны "Ұлы Спрингвальд" деп сипаттағанымен, оның стандартты өлшемде болуы ықтимал. Дәлелдерді зерттесек, мысалы, "Александр романсындағы" суреттердің мөлшері, олардың жоғарғы мүйіздерге шамамен тең биіктікте екенін ескерсек, олардың кішкентай адамдар екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ, бірақ атуға дайындалған оқтың ұзындығы сәл артық болуы мүмкін.
Although Leibell describes this size of machine as a "Great Springald", it is more likely to be the standard size. If the evidence is investigated, such as the size of the figures in "The Romance of Alexander", where they are at about the height of the top horns, there is no evidence to suggest that they are dwarves, although the length of the bolt to be fired may be a little on the long side.
Танымал мәдениетте
"Тақтар ойыны" сериалының соңғыдан бұрынғы сериясында эспрингал туралы айтылған. Redwall кітабындағы Loamhedge-де "Springald" деп аталатын тышқан бар (вероятно, осы құрылғының атымен аталған). Спрингэлдтер Age of Empires IV видеоойынында кездеседі.
An espringal was mentioned in the penultimate episode of Game of Thrones. The Redwall book Loamhedge has a mouse named "Springald" (presumably after the contraption). Springalds appear in the video game Age of Empires IV.