Кіріспе

Қаржыландырылмаған міндеттеме – кез келген ұйымға белгілі бір әрекеттерді орындауды талап ететін заң немесе ереже, бірақ талаптарды орындау үшін қаржы қарастырылмаған. Бұл мемлекеттік немесе жергілікті билік органдарына, сондай-ақ жеке тұлғаларға немесе ұйымдарға жүктелуі мүмкін. Басты ерекшелік – заң немесе ереже талапты орындау үшін қаржыландырумен бірге келмейді. АҚШ-та мысал ретінде, мемлекеттік және жергілікті үкіметтерге және/немесе жеке секторға конституциялық, әкімшілік, атқарушы немесе сот арқылы жүктелетін "жауапкершілік, әрекет, процедура немесе кез келген басқа да нәрсе" тудыратын федералдық міндеттемелерді атауға болады. 1992 жылы 172 федералдық міндеттеме мемлекеттік немесе жергілікті үкіметтерді белгілі бір деңгейде бағдарламаларды қаржыландыруға міндеттеді. 1957 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңнан бастап, 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңнан және 1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заңнан бастап, АҚШ федералдық үкіметі ұлттық мақсаттарды ілгерілету үшін мемлекеттік және жергілікті үкімет шығындарын талап ететін заңдарды жасады. 1970-ші жылдары ұлттық үкімет білім беру, психикалық денсаулық сақтау және қоршаған ортаны қорғау бағдарламаларын мемлекеттік және жергілікті деңгейде гранттық жобаларды іске асыру арқылы ілгерілетті; гранттар соншалықты кең таралған, бұл бағдарламаларға арналған федералдық көмек мемлекеттік және жергілікті бюджеттердің төрттен бір бөлігін құрады. Федералдық міндеттемелердің өсуі міндеттемелерді реттеуге әкелді. 1995 жылы федералдық міндеттемелер бойынша реформалар Қаржыландырылмаған міндеттемелерді реформалау туралы заң (UMRA) арқылы жүргізілді, ол федералдық міндеттемелердің салдарынан үкіметаралық ұйымдар мен жеке секторға тиетін шығындарға Конгресс назарын аударды. АҚШ-тағы Федералдық қаржыландырылмаған міндеттемелердің танымал мысалдары – Мүгедектерге арналған заң және Медикейд. 1995 жылғы Қаржыландырусыз міндеттемелерді реформалау туралы заңға (UMRA) сәйкес, үкіметаралық міндеттеме әр түрлі нысанда болуы мүмкін:
Орындалуға тиіс міндет – бұл федералды көмек алу шарты ретінде салынған әрекеттерді қоспағанда, мемлекеттік немесе жергілікті үкіметтердің іс-қимылын талап ететін немесе тыйым салатын кез келген заң, заң немесе ереже. Ірі құқық бағдарламаларындағы белгілі бір өзгерістер – бұл федералды үкімет ірі құқық бағдарламаларына жаңа шарттар немесе қысқартулар енгізген кезде, жылына 5 миллиард немесе одан да көп доллар мемлекет немесе жергілікті үкіметтерге береді. Медикейд осы он екі қаржыландырылмаған міндеттемелердің бірі болды және 1993 жылы мемлекеттік бюджеттердің екінші үлкен бөлігін құрады, мемлекеттік жалпы кірістердің шамамен 13 пайызын құрады. Міндеттемелер тік немесе көлденең түрде қолданылуы мүмкін. Тік қолданылатын міндеттемелерді бір бөлім немесе бағдарлама бойынша үкімет деңгейі басқарады. Керісінше, көлденең қолданылатын немесе "кеңейтілген" міндеттемелер әртүрлі бөлімдерге немесе бағдарламаларға әсер ететін міндеттемелерді білдіреді. Мысалы, округтік денсаулық сақтау басқармаларынан амбулаторлық психикалық денсаулық бағдарламаларын ұсынуды талап ету тік қолданылатын міндеттеме деп есептелуі мүмкін, ал берілген юрисдикциядағы барлық кеңселердің мүгедектерге қол жетімді болуын талап ету көлденең қолданылатын міндеттеме деп есептелуі мүмкін. Бұл жобаларды мемлекеттік және жергілікті деңгейде жүзеге асырудың әдісі мемлекеттік және жергілікті билік органдарын тарту болды. 1970-ші жылдары федералды үкімет гранттарды мемлекеттік және жергілікті қатысуды арттырудың жолы ретінде пайдаланды, нәтижесінде федералды көмек мемлекеттік және жергілікті бюджеттердің 25 пайызын құрады. Рейган әкімшілігінің келуі федералдық міндеттемелер бойынша түрлі күш-жігерді әлсіретті, өйткені атқарушы билік федералдық реттеуші күш-жігерді азайтуға уәде берді. 1995 жылы Брукингс институтының есебіне сәйкес, 1980 жылы 36 заң қаржыландырылмаған міндеттеме ретінде танылды. Рейган әкімшілігі мен Джордж Буш әкімшілігінің қарсылығына қарамастан, 1982 және 1991 жылдар аралығында қаржыландырылмаған міндеттемелер ретінде санауға болатын қосымша 27 заң күшіне енді. АҚШ Жоғарғы Соты конституциялық негізделген АҚШ үкіметтік жүйесіндегі федералды үкіметтің рөлін шешуге қатысты. Жаңа келісім дәуірі мен 1980 жылдардың ортасындағы кезеңде Сот мемлекетаралық сауда туралы ереже мен 14-ші түзетуді кеңінен қолданып, федералды үкіметтің ішкі саясатқа қатысуының өсуін растады. Мысалы, 1985 жылы Жоғарғы Соттың Гарсияға қарсы Сан-Антонио қалалық транзиттік басқармасы ісі федералды үкіметтің мемлекеттік және жергілікті үкімет істерін тікелей реттеу қабілетін растады. 1980-ші және 1990-шы жылдардағы міндеттемелердің өсуі мемлекеттік және жергілікті наразылықты тудырды. 1993 жылдың қазан айында мемлекеттік және жергілікті мүдделі топтар Ұлттық қаржыландырылмаған міндеттемелер күнін ұйымдастырды, онда баспасөз конференциялары мен міндеттемелерді жеңілдету туралы Конгресс делегацияларына шақырулар өтті. 1992 жылы Сот түрлі істерде Конституция мемлекеттік және жергілікті органдарға қаржыландырылмаған міндеттемелерді қабылдаудан қорғауды қамтамасыз етеді деп шешті. Мысалы, 1992 жылғы Нью-Йорк штаты мен АҚШ арасындағы істе Сот төмен деңгейлі радиоактивтік қалдықтарды кәдеге келтіруді реттейтін федералдық заңды жойды, АҚШ Конституциясының ондық түзетуін пайдаланып, штаттарды радиоактивтік материалды кәдеге келтіруге міндеттеді.

Таза ауа туралы заң

1963 жылы «Таза ауа туралы» заң қабылданды, ол 1970 жылғы 2 желтоқсанда құрылған АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігіне (EPA) ауаның ластануы мәселелерін және оларды шешу жолдарын зерттейтін бағдарламаларды әзірлеуде көмек көрсету мақсатында қабылданды. EPA ауа сапасын зерттеуге құқық алды. 1970 жылғы «Таза ауа туралы» заңға енгізілген түзетулер Ұлттық қоршаған ауа сапасы стандарттарын белгіледі, автокөліктен шығатын газдарды бақылау талаптарын бекітті, федералдық биліктің күшін арттырды, бірақ штаттардан осы стандарттарға сәйкес келу жоспарларын жүзеге асыруды талап етті. 1970 жылғы «Таза ауа туралы» заңға 1990 жылғы түзетулер Ұлттық қоршаған ауа сапасы стандарттарын кеңейтіп, өзгертті, сондай-ақ күшін жүзеге асыру билігін де кеңейтіп, өзгертті. Салық жеңілдіктері жұмыс берушілерді мүмкіндігі шектеулі адамдарды жұмысқа алуға ынталандырады. Мемлекеттік мекемелер мен жергілікті жұмыс берушілер қолданыстағы ғимараттарға енгізілген өзгерістердің құнын өтеуге міндетті және жаңа ғимараттардың ADA талаптарына сәйкес келетініне жауапты.

Медициналық көмек

Medicaid – АҚШ-та төмен кірісті отбасылар мен белгілі бір медициналық қажеттіліктері бар адамдарға арналған денсаулық сақтау бағдарламасы. Ол федералды және штаттық үкіметтердің бірлескен қаржыландыруымен жүзеге асырылады, бірақ іске асыру штаттардың құзырында. Федералдық қаржыландыру Medicaid шығындарының кемінде жартысын қамтиды, ал штаттар қалған бөлігін жабуға міндетті. Осылайша, федералдық деңгейде Medicaid шығындарының ұлғаюы штаттарды қосымша шығындарға түсіреді. Дегенмен, штаттардың Medicaid бағдарламасына қатысуы ерікті болғандықтан, бұл техникалық тұрғыдан қаржыландырылмаған міндеттеме емес.

EMTALA

EMTALA – 1986 жылы АҚШ Конгресі пациенттерді тастаудың белгілі бір тәжірибелерін тоқтату мақсатында қабылдаған «Шұғыл медициналық көмек және активті босану актісінің» аббревиатурасы. Аталған заң Medicare төлемдерін қабылдайтын ауруханаларға, олардың медициналық сақтандыруының болуына немесе төлеу мүмкіндігіне қарамастан, шұғыл жәрдем бөліміне келген кез келген науқасқа шұғыл медициналық көмек көрсетуді міндеттейді. Теориялық тұрғыдан алғанда, ауруханалар Medicare бағдарламасына қатыспауды таңдап, EMTALA-ның қолданылу саласынан шыға алады, бірақ Medicare төлемдерін қабылдамайтын ауруханалардың саны өте аз болғандықтан, EMTALA АҚШ-тың көптеген ауруханаларына қолданылады. EMTALA белгілі бір шұғыл медициналық көмек көрсетуге міндеттейтін болса да, заңда осы көмектің қаржыландырылуына қатысты ешқандай нормативтік талаптар жоқ. Осылайша, EMTALA қаржыландырылмаған міндеттеме ретінде сипатталуы мүмкін.

2001 жылғы "Балалар артта қалмасын" заңы

2001 жылы «Ешбір баланы қалып қоймау» заңы Америкадағы мемлекеттік білім беру сапасы туралы кең тараған алаңдаушылыққа жауап ретінде қабылданды. Бұл заңның мақсаты өте жақсы оқу көрсеткіштеріне қол жеткізген оқушылар мен нашар оқу көрсеткіштеріне қол жеткізген оқушылар арасындағы айырмашылықты азайту болды. Штаттар федералдық гранттарды алуды жалғастыру үшін мектептердегі білім беру сапасын жақсартуға бағытталған жоспарларын көрсетуге міндетті болды. Федералдық деңгейде талап етілетін K 12 білім беру көбінесе қаржыландырылмаған міндеттеме болып табылады.

Сын

Сыншылар қаржыландырылмаған міндеттемелер тиімсіз және ұлттық үкіметтің кішігірім үкіметтерге әділетсіз салмақ салуы екенін айтады. Көптеген ғалымдар міндеттемелердің мақсаттарына қарсы болмаса да, олардың орындалу және жазылу жолы тиімсіздігі үшін сыналып жатыр. Штаттар мен жергілікті билік органдары міндеттемелердің мағынасына әрқашан қарсы емес, бірақ олар кейде мақсаттарды іске асыру үшін көтеруге тиіс жоғары шығындарға наразылық білдіреді. Қаржыландырылмаған федералдық міндеттемелер жөніндегі пікірталас жоғарыда аталған Нью-Йорк штаты мен АҚШ арасындағы сот ісі сияқты жағдайларда көрініс береді.

Мақсаты

Қаржыландырылмаған міндеттемелерді реформалау туралы заң (UMRA) 104-ші Конгресс тарапынан 1995 жылдың 22 наурызында мақұлданды және 1995 жылдың 5 қазанында Клинтон әкімшілігі кезінде күшіне енді. Бұл мемлекеттік заң 104-4 болып табылады. Ол сондай-ақ Конгресс бюджеттік кеңсесіне жергілікті өкіметтерге (SLTGs) және жеке секторға міндеттемелердің құнын бағалауға мүмкіндік берді, сонымен қатар міндеттемелерді шығаратын федералдық агенттіктерге осы міндеттемелерге бағынған ұйымдарға міндеттемелердің құнын бағалауға мүмкіндік берді. Егер міндеттеме осы шарттарға сәйкес келсе, ережеге заңдық негіздеме, пайда мен шығындарды бағалау, міндеттеменің макроэкономикалық әсерлерін сипаттау, сондай-ақ жергілікті өкіметтердің алаңдаушылықтары мен оларды қалай шешкені туралы жазбаша мәлімдеме ұсынылуы тиіс. Міндеттемені орындайтын агенттік міндеттеменің мақсаттарына жетуді қамтамасыз ететін ең төмен құнды нұсқаны таңдауы керек, сондай-ақ міндеттемені және оның мақсаттарын іске асыру бойынша олардың пікірін білдіру үшін жергілікті өкіметтердің сайланған лауазым иелерімен кеңесуі керек. UMRA-ның 203-бабы шағын үкіметтерге елеулі әсер ететін барлық реттеу талаптарына қатысты, және федералдық агенттіктерді талаптар туралы үкіметке хабарлауды, үкімет шенеуніктеріне міндеттеме бойынша өз пікірлерін беруге мүмкіндік беруді және үкіметті міндеттемені іске асыру талаптары туралы хабардар етуді және білім беруді талап етеді. UMRA АҚШ Конгресіне заң аясында қаржыландырылмаған федералдық міндеттемелерді қабылдамауға мүмкіндік береді, егер мұндай міндеттемелер Конгресс бюджеттік кеңсесінің бағалауынша, белгіленген сомадан асып кетсе. UMRA «федералдық көмек шарттары; ерікті федералдық бағдарламаларға қатысудан туындайтын міндеттемелер; тәуелсіз реттеуші агенттіктер шығарған ережелер; ұсынылып отырған ережелер туралы жалпы хабарламасыз шығарылған ережелер; жеке конституциялық құқықтарды, кемсітушілікті, төтенше жағдайларды, гранттарды есепке алу және аудит процедураларын, ұлттық қауіпсіздікті, шарттық міндеттемелерді және әлеуметтік қамсыздандырудың кейбір элементтерін қамтитын ережелер мен заңнамалық қағидаларға» қолданылмайды. Бұл заң жобасы жеке компаниялар мен сауда қауымдастықтарына олар жұртшылыққа жарияланбастан бұрын ұсынылып отырған ережелерді қарауға мүмкіндік береді. Бұл қауіптің мәні – жеке компаниялар мемлекеттік қорғанысты күшейтуді әлсіретуі мүмкін.