Хосе Пабло Монкайо: Мексикалық композитор және дирижер

Кіріспе

Мексикалық музыкант, музыка мұғалімі, композитор және дирижер

Хосе Пабло Монкайо Гарсия (29 маусым 1912 – 16 маусым 1958) – мексикалық пианист, перкуссионист, музыка мұғалімі, композитор және дирижер. "Композитор ретінде Хосе Пабло Монкайо Сильвестр Ревуелтас және Карлос Чавестен кейінгі көркем музыкадағы мексикалық ұлтшылдықтың ең маңызды мұраларының бірін білдіреді". Ол 20 ғасырда Мексиканың ұлттық талпыныстарын және қайшылықтарын ең жақсы көрсететін шедеврлердің авторы.

Өмірбаян

Гвадалахарада (Халиско штаты) туған Хосе Пабло Монкайоны музыкамен ағасы Франсиско таныстырды. Эдуардо Эрнандес Монкада 1926 жылы, он төрт жастағы жасөспірім кезінде Хосе Пабло Монкайоның алғашқы мұғалімі ретінде белгілі болды. Аурелио Теллоның айтуынша, Эрнандес Монкада өзінің оқушысы Монкайоға Ұлттық консерваторияда оқуды ұсынған. Теллоның мәліметінше, Монкайо 1929 жылы консерваторияға қабылданды; оқуын қаржыландыру үшін ол джаз пианині ретінде жұмыс істеді. Чавес консерватория студенттерінің жалпы білім беруі мен мәдениетіне қатты қызығушылық танытып, қазіргі заманғы ақындар Сальвадор Ново мен Карлос Пеллисердің әдебиет курстарын, Хесус С. Ромероның әлемдік тарихын және Агустин Лоера мен Чавестің өзі Мексика мәдениетінің тарихын оқытты. Салвадор Контрерас айтуынша, Карлос Чавес Ұлттық консерваторияда композиция курсын құрды. Роберто Гарсия Морильо 1930 жылды көрсетсе де, көптеген деректер бұл курс 1931 жылы басталғанын айтады. Роберт Л. Паркердің мәліметінше, бұл жаңа композиция класы бастапқыда Музыкалық шығармашылық класы, кейіннен Композиция шеберханасы деп аталды; Чавестің Висенте Т. Мендоса, Канделарио Хуисар және Ревуелтас сияқты әріптестері болды, сондай-ақ "жиырма жасқа толмаған төрт студент болды: Даниэль Айала және Блас Галиндо (екеуі де таза қанды үндістер), Сальвадор Контрерас және Хосе Пабло Монкайо". Ромероның мәліметінше, Блас Галиндо келесі жылы тағы бес студентпен бірге қабылданды. Жаңа композиция курсы көптеген студенттерді тартты, олардың саны жыл сайын өсті, бірақ олардың төртеуі ғана соңғы емтиханға қатысты. Бұл төрт ынталы студент – Монкайо, Контрерас, Галиндо және Айала. Галиндо жазған мақаласында ол 1932 жылы тағы жеті студентпен бірге курсқа қабылданғанын растайды. Мақалада Чавестің шеберханасында алған білімі туралы егжей-тегжейлі мәлімет берілген. 1931 жылғы 22 тамызда "Реновация" музыкалық қоғамының (Sociedad Musical "Renovación") алғашқы концертінде Монкайо өзінің бірнеше шығармаларын орындады, "Ормандағы әсерлер" және "Бейнелеу", екеуі де соло фортепианоға арналған. 1932 жылы Монкайоның кәсіби жолындағы маңызды қадам Мексика симфониялық оркестріне (OSM) қабылданды. Мексика симфониялық оркестрінің 1932 жылғы 28 қазандағы маусымның алғашқы бағдарламасында Хосе Пабло Монкайоның есімі алғаш рет оркестрдің соқпалы аспаптар секциясының мүшесі ретінде тізімделген. 1932 жылдың күзінде Чавес Ұлттық консерваторияда камералық музыка фестивалін ұйымдастырып, оған досы Аарон Копланды шақырды. Эдуардо Контрерас Сотоның айтуынша, Чавес пен Копланд арасындағы достық Ревуелтасқа да тарады. Монкайо мен Галиндо, екеуі де Чавестің жас шәкірттері, Копландпен ұзақ және жемісті қарым-қатынас орнатты. Келесі жылы Монкайо мектепте музыка мұғалімі болып жарты күндік жұмысқа орналасты (1933 жылғы 16 мамыр). Мексика газеттерінде 1934 жылғы 1 желтоқсанда Мексиканың жаңа президенті генерал Лазаро Карденас ант бергені хабарланды. Федералды үкіметтегі атқарушы лауазымдар өзгерді, ал Ұлттық университетінің бұрынғы деканы Игнасио Гарсия Тельез енді Білім министрі болып тағайындалды. Гарсия Тельез Хосе Муньос Котаны Көркемсурет кафедрасының меңгерушісі етіп тағайындады; нәтижесінде Чавес Ұлттық консерваторияның басшылығынан алынып, оның орнына оның жауы Эстанислао Мехия тағайындалды. Блас Галиндоның айтуынша, жаңа әкімшілік келген соң композиция шеберханасы жабылды. Осының салдарынан Монкайо мен оның жас достарының композиция бойынша оқулары үзіліп қалды. Торрес Чибрастың сөзінше, "Маэстро Чавестің төрт "жетім баласы" үшін консерваторияда өмір оңай болған жоқ. Олар барлық қысымға қарамастан, қиындықтарды жеңіп, күш біріктіріп, авангардтық топ ретінде қалыптасты". Блас Галиндо олардың "шавистер" деп аталып, консерваторияның жаңа әкімшілігі қара тізімге енгізгенін, тіпті тіркелуіне кедергі келтіргенін айтады. Олар өздерінің шығармаларымен алғашқы концертті беріп, сол арқылы консерваторияның оқу жоспарынан шығарылған Музыкалық шығармашылық класының дұрыстығын көрсетті. Монкайо соло фортепианоға арналған сонатинасын тұсаукесер етті, сондай-ақ флейта мен струнный квартет үшін Amatzinac-ті де тұсаукесер етті. Оның достары келесі тәртіппен орындаушылар ретінде ынтымақтасты: скрипкалар Сальвадор Контрерас пен Даниэль Айала; виола Мигель Баутиста; виолончель Хуан Мануэль Тельлез Оропеза; флейта солисі Мигель Пресиадо. Жозе Баррос Серраның пікірінше, студенттерді "Төрттік" деп атады, бұл Мексика музыкасының ұлттық рухын дамытуға бағытталған. Бұл төрт жас композитордың екінші рет тобы ретіндегі жиналуы 1936 жылғы 26 наурызда, сағат 20:30-да Teatro de Orientación театрында өткен концертте болды. Олар өткен жылы газеттегі мақалада Жозе Баррос Серра берген "Төрттік" атауын қабылдады және бұл олардың алғашқы ресми пайдалануы болды. "Төрттік" Мексика көрермендері арасында және халықаралық аренада танымал бола бастады. Мексика қаласындағы Ұлттық өнер орталығы кітапханасындағы 1936 жылғы концерттер жинағында Хосе Пабло Монкайо 1935 жылы Эстанислао Мехия құрған және 1936 жылдан бастап Сильвестре Ревуелтас басқарған даулы Ұлттық симфониялық оркестрінің (OSM) соқпалы аспаптар секциясының мүшесі ретінде тізімделген. OSM бағдарламалары Ұлттық өнер орталығы кітапханасында сақталған, 1936 жылғы 5 қыркүйектегі бағдарламада Монкайоның La Adelita шығармасы Мексика симфониялық оркестрімен балалар концерттері сериясы аясында Карлос Чавестің дирижерлігімен тұсаукесер етілді. Бір аптадан кейін, 11 қыркүйекте Монкайо 24 жасында OSM оркестрімен дирижерлік дебютін жасады. Маусымның жетінші бағдарламасында Чавес Монкайоға Рихард Вагнердің "Лоэнгрин" операсының прелюдиясын орындау мүмкіндігін берді. Чавес Дебюссидің "La Damoiselle élue" және Бетховеннің Тоғызыншы симфониясын қоса алған бағдарламаның қалған бөлігін дирижерлік етті. Сол айда балалар концерттері сериясының тағы бір бағдарламасында, 26 қыркүйектегі бағдарламада Монкайоның тағы бір шығармасы, La Valentina, Карлос Чавестің дирижерлігімен OSM оркестрімен тұсаукесер етілді. 1941 жылы Чавес OSM оркестрімен Мексика музыкасының концертін ұйымдастырды, онда өткен жылы Нью-Йоркте ұсынылған кейбір шығармалар қосылды және Монкайо мен Контрерасқа осы бағдарлама үшін шығармалар жазуды сұрады. Жозе Антонио Алькарастың айтуынша, "Чавес өзі Монкайодан Мексиканың оңтүстік-шығыс жағалауының халық музыкасына негізделген шығарма жазуды сұрады, ол концертті "Мексиканың дәстүрлі музыкасы" деп атады". Герронимо Бакейро Фостердің 1940 жылғы Нью-Йорктегі Чавестің концерттеріне дайындаған ноталарында (Herbert Weinstock дайындаған) бағдарламада Веракрус штатының шығыс аймағынан бірнеше халықтық билердің оркестрлік үлгісі Huapangos болған. 1941 жылғы бағдарламада Чавес Бакейроның Huapangos-ын Монкайо жазған жаңа шығармамен, Huapango (huapango – мексикалық би түрі) ауыстырды. Айырмашылығы, Монкайоның Huapango-сы тек үлгі емес, Веракрустың халық музыкасынан ("El Siquisiri", "El Balajú" және "El Gavilancito") шабыттанған нағыз шығарма. Чавес Монкайо мен Галиндоны аймақтың халық музыкасы туралы зерттеулер жүргізу үшін Веракрусқа жіберді. Монкайоның адал шәкірті Жозе Антонио Алькарастың сөзінше, Монкайо өзінің тәжірибесі туралы былай деді: Блас Галиндо мен мен Альварадоға бардық, ол жерде халық музыкасы ең таза түрінде сақталған; біз жеті күн бойы мелодияларды, ритмдерді және аспаптарды жинадық...

Born in Guadalajara, Jalisco, José Pablo Moncayo was introduced to music by his elder brother Francisco. Eduardo Hernández Moncada is reported as the first teacher of José Pablo Moncayo in 1926, when the teenager was fourteen years old. According to Aurelio Tello, Hernández Moncada suggested his pupil Moncayo study at the National Conservatory. Tello reports that Moncayo was admitted to the conservatory in 1929; meanwhile, in order to finance his studies, he worked as a jazz pianist. Chávez was highly concerned with the general education and culture of the conservatory students and established literature courses taught by the contemporary poets Salvador Novo and Carlos Pellicer, world history by Jesús C. Romero, and history of Mexican culture by Agustín Loera and Chávez himself. According to Salvador Contreras, Carlos Chávez created a composition course at the National Conservatory. Although Roberto García Morillo points out the year 1930, most sources agreed that this course started in 1931. According to Robert L. Parker, this new composition class was originally called Class of Musical Creation and later, Composition Workshop; Chávez had some colleagues as pupils, such as Vicente T. Mendoza, Candelario Huízar and Revueltas, and "there were four students under twenty years of age: Daniel Ayala and Blas Galindo (both pure blooded Indians), Salvador Contreras and José Pablo Moncayo." Furthermore, Romero reports that Blas Galindo was admitted the following year together with five other students. It seems that the new composition course attracted many students, their number increasing year after year, but only four of them attended the final examination. These four diligent students were Moncayo, Contreras, Galindo and Ayala. An article written by Galindo confirms his admittance to the course in 1932, together with seven other students. The article offers a detailed account of the training received at Chávez's workshop. At the first performance of the Renovation Musical Society (Sociedad Musical "Renovación")on August 22, 1931, Moncayo presents a couple of his own compositions, Impressions in a Forest, and Impression, both for solo piano. An opportunity of professional advancement for Moncayo in 1932 was his admission to the Symphony Orchestra of Mexico (OSM). The first program of the season of the Symphony Orchestra of Mexico dated 28 October 1932, lists the name of José Pablo Moncayo for the first time as a member of the orchestra's percussion section. During the fall of 1932, Chávez organized a festival of chamber music at the National Conservatory and invited his friend Aaron Copland to participate in it. The friendship between Chávez and Copland was extended to Revueltas as well, as described by Eduardo Contreras Soto, revealing that Revueltas also exchanged correspondence with the American composer. Moncayo and Galindo, both incipient proteges of Chávez, also started a long and fruitful relationship with Copland. Next year, Moncayo got a part time job as music teacher in a school (16 May 1933). Mexican newspapers reported that on 1 December 1934, the new president of Mexico, General Lázaro Cárdenas, took the oath of office. There was a change in executive positions in the federal government, and Ignacio García Téllez, former dean of the National University, was now appointed Secretary of Education. García Téllez appointed José Muñoz Cota as chief of the Department of Fine Arts; as a result Chávez was removed from the head of the National Conservatory and was replaced by his enemy Estanislao Mejía. According to Blas Galindo, with the arrival of this new administration the composition workshop was terminated. Consequently, the composition training of Moncayo and his young friends was interrupted. According to Torres Chibrás, "life was not easy at the conservatory for the four "orphans" of Maestro Chávez. Despite all the pressure exerted against them, they overcame all the difficulties, joined forces and emerged as an avant garde group." Blas Galindo reports that they were branded as "Chavistas" and blacklisted by the new administration of the Conservatory, to the point of setting obstacles for their registration. They decided to give a first concert with their compositions demonstrating with it the truthfulness of the class of Music Creation that had been suppressed from the study plan of the Conservatory. Moncayo premièred his Sonatina for solo piano, performed by himself, and premiered as well Amatzinac, for flute and string quartet. His friends collaborated as performers in the following order: Salvador Contreras and Daniel Ayala, violins; Miguel Bautista, viola; Juan Manuel Téllez Oropeza, violoncello; and Miguel Preciado, as flute soloist. A review from José Barros Serra calls the students "The Group of Four," with the aim to promote the nationalistic spirit of Mexican music. The second time these four young composers joined as a group was in a concert that took place on 26 March 1936, at 8:30 P. M. at the Teatro de Orientación. They adopted the epithet given to them the previous year in a newspaper review by José Barros Serra, the "Group of Four," and this was the first public appearance where they intentionally used it. The Group of Four experienced increasing awareness among Mexican audiences and even some internationalization. In the collection of programs of the year 1936 at library of the National Arts Center, in Mexico City, José Pablo Moncayo is listed as a member of the percussion section of the controversial National Symphony Orchestra created in 1935 at the National Conservatory by Estanislao Mejía and conducted by Silvestre Revueltas from 1936 on. The OSM programs preserved at the Library of the National Center of the Arts have the program of 5 September 1936, where Moncayo's La Adelita was premiered by the Orquesta Sinfónica de México, within the children's concert series, under Carlos Chávez's baton. One week later, on 11 September, Moncayo made his debut as orchestra conductor with the OSM, at the age of 24. During the seventh program of the season, Chávez gave Moncayo the opportunity to conduct the opening work of the evening, the Prelude of Richard Wagner's Lohengrin. Chávez conducted the rest of the program that included La Damoiselle élue by Debussy, and Beethoven's Ninth Symphony. The same month, in another program of the children's concert series, the one of 26 September 1936, another arrangement by Moncayo, La Valentina, was premiered by the OSM, conducted by Carlos Chávez. In 1941 Chávez organized a concert of Mexican music with the OSM that included some of the works presented previous year in New York and requested Moncayo and Contreras to write compositions for such program. José Antonio Alcaraz says that, "It was Chávez himself who asked Moncayo to write a piece based on popular music of the (Mexican) southeast coast for a concert that he called 'Traditional Mexican Music.' "
According to the notes prepared by Herbert Weinstock for the concerts arranged by Chávez in New York (1940), the program then included a work called Huapangos by Gerónimo Baqueiro Foster. This piece was an orchestral arrangement of several popular dances from the eastern state of Veracruz. In the 1941 program Chávez replaced Baqueiro's Huapangos with a new work called Huapango, written by Moncayo (a huapango is a type of Mexican dance). The difference is that Moncayo's Huapango is not just an arrangement but a legitimate work inspired by the popular music of Veracruz ("El Siquisiri", "El Balajú" and "El Gavilancito"). Chávez sent Moncayo and Galindo to Veracruz for a field exploration about the popular music of the region. Quoted by Moncayo's faithful pupil, José Antonio Alcaraz, Moncayo reports his experience: Blas Galindo and I went to Alvarado, one of the places where folkloric music is preserved in its most pure form; we were collecting melodies, rhythms and instrumentations over several days. The transcription of it was very difficult because the huapangueros (musicians) never sang the same melody twice in the same way. When I came back to Mexico, I showed the collected material to Candelario Huízar; Huízar gave me a piece of advice that I will always be grateful for: "Present the material first in the same way you heard it and develop it later according to your own thought." And I did it, and the result is almost satisfactory for me. Moncayo's Huapango was premièred on 15 August 1941, at the Palacio de Bellas Artes by the Symphony Orchestra of Mexico under Chávez's baton. Programs of the 1942 season list Eduardo Hernández Moncada as assistant conductor and José Pablo Moncayo at the piano as well as in the percussion section. Moncayo began to work on an ambitious project, a symphony. That summer, and probably thanks to the recommendations of Chávez and Copland, Moncayo and Galindo were granted scholarships from the Rockefeller Foundation to study at the Berkshire Music Institute, known today as the Tanglewood Music Center. According to Dr. Jesús C. Romero, Moncayo was invited to attend there by Aaron Copland and Serge Koussevitzky. The Symphony was scheduled to be premiered by the Orquesta Sinfónica de México on 21 August 1942, but the performance was postponed. The première would take place a couple of years later. The program notes of 1 September 1944, written by Francisco Agea, explain that the two last movements were written in Massachusetts:

Both movements were written in the United States, when Moncayo, invited by the director Serge Koussevitzky, attended the Tanglewood Music Center and the special courses taught to the new generations of composers. It is evident that the author, finding himself abroad and longing for his fatherland, felt the need to express himself in a Mexican language. Moncayo worked at Tanglewood not only on his symphony but also completed another work, probably in Copland's composition course, Llano Grande for chamber orchestra, which was premiered by the orchestra during the Berkshire Festival precisely on 21 August. Arroyos by Blas Galindo, Moncayo's alter ego in this trip, was premiered at Tanglewood a few days before, on 17 August. The two Mexicans also had the opportunity to meet two other fellow composers and conductors who attended the courses at Tanglewood that summer, Lukas Foss and twenty four year old Leonard Bernstein. Galindo reports his experiences about Tanglewood:

There I meet Bernstein, who was kilometers ahead of me, Lukas Foss . I remember Hindemith who was very serious. I also met Latin American composers like Ginastera . [about Varèse] I have photos and autographed scores of his. I liked to go visit his studio in New York [City]; his compositions amazed me. He was building his techniques out of noises. I admire him because he dared to break with traditions, he was a pioneer. He knew that I cared about him. The programs of 1945 reveal that Moncayo was appointed assistant conductor of the Symphony Orchestra of Mexico in that year and that his activities as conductor increased. The year 1946, the rising conducting career of Moncayo brought him to his next position. Chávez appointed the thirty four year old conductor as artistic director of the Symphony Orchestra of Mexico, while Chávez remained its musical director. Since it was not my intention to interrupt my achievement (the OSM), but that it continue under the responsibility of the Board of the Symphony and the competent and able technicians that they would recruit, I had no other choice but to remain as director of the orchestra, with the greatest and best desire that the new artistic director that we selected to formally work beside me, José Pablo Moncayo, would arrive to take full responsibility of the situation. However, the Symphony Orchestra of Mexico season program of 1948 (13 February to 25 April) no longer lists Moncayo as a member of the orchestra. In 1948 Eduardo Hernández Moncada was the conductor of the National Symphony Orchestra (Mexico) (OSN)—created in 1947 under the aegis of the National Institute of Fine Arts—and within the programs Moncayo's name appears on the list of musicians as the orchestra pianist. Chávez, as general director of the Fine Arts Institute, appointed Moncayo as music director/conductor of the National Symphony Orchestra (Mexico) on 1 January 1949. The last program found with Moncayo's name as conductor of the OSN dates from Wednesday 17 February 1954. It was a memorial concert held at the Palace of Fine Arts to honor a distinguished music professor, Don Luis Moctezuma, recently deceased. The program consisted of some words of appraisal by Andrés Iduarte, General Director of the INBA, Three Pieces for Orchestra by Moncayo, the Concerto for Three Pianos and Orchestra by J. S. Bach, an address by professor Manuel Bermejo Chibrás, followed by Piano Concerto No. 2 by Rachmaninoff. This was the last time in his life Moncayo conducted the National Symphony Orchestra of Mexico. His name never again appeared on a program of the OSN. On 16 June 1958, Moncayo died in his home, at 295 Amsterdam Avenue, Mexico City, only a few days before his forty sixth birthday.

Музыкалық мұра

Хосе Пабло Монкайо ең белгілісі – американдық оркестрлердің концерттеріне де көбінесе қосылатын, шығыс штаты Веракрустың халықтық билерінің шағын оркестрлік аранжировкасы «Уапанго» композиторы ретінде танылады. АҚШ-та осы композитор туралы ғылыми зерттеулер бүгінде де аз қамтылған. Өз елінде жоғары бағаланғанына қарамастан, Монкайо туралы академиялық зерттеулердің көлемі шектеулі, олар негізінен бағдарламалық жазбалармен, журналдардағы, газеттер мен ғылыми мақалалармен, сондай-ақ музыкалық сөздіктер мен энциклопедиялардағы қысқа абзацтармен ғана шектелген. Монкайоның мексика музыкасына қосқан ең бағалы үлесі – композиция саласында болғанымен, ол он жылдық дирижерлік мансабында (1944–1954 жж.) ұлттық мәдениет сахнасында да маңызды рөл атқарды. Оркестр дирижері ретінде оның жарқын мансабы қиын мәдени орта, саяси жағдайлар мен ерте қайтыс болуына байланысты тоқталды. Торрес Чибрастың сөзіне сүйенсек, Хосе Пабло Монкайоның оркестр дирижері ретіндегі мансабы мексикалық және шетелдік ғалымдар тарапынан толыққанды зерттелмеген тақырып. Мексиканың музыкатанушысы және жетекші музыка сыншысы Хосе Антонио Алкарас былай бағалайды:

Мексикалық ұлтшылдық, зерттеу мақсатында хронологиялық шекараларын анықтауға болатын, 1928 жылдан басталатын – Мексика симфониялық оркестрі құрылған жыл – және үш онжылдықтан кейін, 1958 жылы 1912 жылы туған композитор Хосе Пабло Монкайоның қайтысымен аяқталатын кезеңді қамтиды. Монкайоның өлімі Мексика революциясының идеалдарының жойылуынан туындаған ұлттық қозғалыстың құлдырауымен бірге келді. Йоланда Морено Ривас мынадай қорытынды жасады:

1958 жылы Монкайоның қайтысы мексикалық ұлтшыл композиторлар мектебінің аяқталғанын нақтылады. Оның ізбасарлары болмаған туындылары мексиканизм тақырыбының қарапайым қолданылуын артта қалдырғандай, оның өлімі үш онжылдықтан астам уақыт бойы Мексикадағы музыкалық шығармашылыққа басымдық берген композициялық стильдің дәуірін аяқтады. Ал алпысыншы жылдардың басында ғана мексикалық фрескадан түпкілікті бас тарту, эпикалық үнді жою және композицияда жаңа құрылымдық факторларды іздеу туралы айтуға болады. Монкайоның ең танымал туындысы – оның әсем оркестрлік фантазиясы «Уапанго» (1941), бірақ оның шығармаларында, олардың аз танымал болғанына қарамастан, жоғары сапалы көптеген басқа да туындылар бар. Олардың ішінде флейта мен скрипкалық квартет үшін «Аматзинац» (1935); оның «Симфониясы» (1944); «Синфониетта» (1945); екі гобой мен скрипкалық оркестр үшін «Сервантеске арналған құрмет» (1947); оның операсы «Кордованың қара нәсілді әйелі» (1948); «Уақытша жер» (1949); фортепианоға арналған «Жасыл қабырғалар» (1951); «Ормандар» (1954); және «Жер» балеті (1956) бар.

Сұрау салынған таңдалған көздер

Агея, Франсиско (ред.). 1949 ж. 21 Años de la Orquesta Sinfónica de México (Мексика симфониялық оркестрінің жиырма бір жылы). Мексика қаласы: La Imprenta del Nuevo Mundo. Агея, Франсиско. 1941 ж. "Huapango". Маусымдық бағдарламаға жазбалар. Мексика қаласы: Orquesta Sinfónica de México. Агея, Франсиско. 1943 ж. "Huapango". Маусымдық бағдарламаға жазбалар. Мексика қаласы: Orquesta Sinfónica de México. Агея, Франсиско. 1944 ж. El Concurso de composiciones mexicanas (Мексика композициялары байқауы). Маусымдық бағдарламаға жазбалар. Мексика қаласы: Orquesta Sinfónica de México, 1944 ж. Агея, Франсиско. 1945 ж. "Sinfonietta". Маусымдық бағдарламаға жазбалар. Мексика қаласы: Orquesta Sinfónica de México, 1945 ж. Агея, Франсиско. 1947 ж. "Tres piezas para orquesta" (Оркестр үшін үш шығарма). Орындау бағдарламасына жазылған ескертулер № 5. Мексика қаласы: Orquesta Sinfónica de México. Алкарас, Хосе Антонио. 1975 ж. La obra de José Pablo Moncayo. Cuadernos de música, nueva serie 2. Мексика: UNAM/Difusión Cultural, Departamento de Música. Алкарас, Хосе Антонио. 1980 ж. Tierra de Temporal/Moncayo. Дискінің мұқабасына жазбалар. Peerless/Forlane MS7010 3 (1980). 33 айналымдық пластинка. Алкарас, Хосе Антонио. 1991 ж. Reflexiones sobre el nacionalismo musical mexicano (Мексика музыкалық ұлтшылдығы туралы ойлар). Мексика қаласы: Editorial Patria. Алкарас, Хосе Антонио. 1998 ж. En la más honda música de selva (Жуңғардың ең терең музыкасында). Мексика қаласы: Consejo Nacional para la Cultura y las Artes, 1998 ж. Алкарас, Хосе Антонио. 1998б. Армандо Торрес Чибрастың сұхбаты, 24 шілде, Мексика. 8 мм NTSC бейнекассетасы. Армандо Торрес Чибрастың диссертациялық мұрағаты, Мексика қаласы. Алкарас, Хосе Антонио. 1998в. "Moncayo: A Festival Internacional Cervantino's book for Children" (Монкайо: Балаларға арналған Халықаралық Сервантино фестивалі кітабы). Proceso, 13 қыркүйек, 62. Альварес Коралл, Хуан. 1993 ж. Compositores mexicanos (Мексика композиторлары). Мексика қаласы: Edamex, 1993 ж. Авторсыз. 1935 ж. "Concierto de un grupo de cuatro jóvenes compositores" (Төрт жас композитордың концерті). Өнер көрсету бағдарламасы. Teatro de Orientación, Мексика қаласы (25 қараша). Авторсыз. 1936а. "Concierto del Grupo de los Cuatro" (Төрттік топтың концерті). Өнер көрсету бағдарламасы. Palacio de Bellas Artes конференциялар залы, Мексика қаласы (31 наурыз). Авторсыз. 1936б. "Concierto del Grupo de los Cuatro dedicado a las escuelas de arte para los trabajadores" (Жұмысшыларға арналған өнер мектептеріне арналған Төрттік топтың концерті). Өнер көрсету бағдарламасы. Мексика қаласы (17 маусым). Авторсыз. 1936в. "Concierto del Grupo de los Cuatro" (Төрттік топтың концерті). Өнер көрсету бағдарламасы. Palacio de Bellas Artes конференциялар залы, Мексика қаласы (15 қазан). Авторсыз. 1936г. "Conciertos de la Sociedad Musical Renovación" (Renovación музыкалық қоғамының концерттері). Өнер көрсету бағдарламасы, Мексика қаласы (22 тамыз). Авторсыз. 1947а. "Conciertos de los lunes: Programa a cargo de J. P. Moncayo" (Дүйсенбілік концерттер: J. P. Moncayo бағдарламасы). Nuestra Música 8 (2 жыл, қазан): 210. Авторсыз. 1947б. "La Orquesta Sinfónica de México: Vigésima temporada" (Мексика симфониялық оркестрі: жиырмасыншы маусым). Nuestra Música 7 (2 жыл, шілде): 164-168. Авторсыз. 1947в. "La Orquesta Sinfónica de México en su XX temporada" (Мексика симфониялық оркестрінің XX маусымы). Nuestra Música 8 (2 жыл, қазан): 220-223. Арец, Изабел (ред.). 1984 ж. América Latina en su música (Латын Америкасының музыкасында). 4-ші басылым. Мексика қаласы: Siglo Veintiuno Editores/ЮНЕСКО. Барсе, Рамон. 1992 ж. "José Pablo Moncayo". Ritmo, № 631 (сәуір): 44-45. Баль и Гей, Хесус, Карлос Чавес, Блас Галиндо, Родольфо Халфтер, Хосе Пабло Монкайо, Адольфо Салазар және Луис Санди. 1946 ж. "Actividades del grupo: Conciertos de los lunes" (Топтың қызметі: Дүйсенбілік концерттер). Nuestra Música 1 (1 жыл): 37-38. Бакиро Фостер, Геронимо. 1961 ж. "Biografías de músicos mexicanos: José Pablo Moncayo" (Мексика музыканттарының өмірбаяндары: Хосе Пабло Монкайо). Carnet Musical 14, 197:328-330. Бакиро Фостер, Геронимо. 1964 ж. Historia de la música en México (Мексикадағы музыка тарихы). Мексика қаласы: Departamento de Música/INBA/SEP. Баррос Серра, Хосе. 1935 ж. "Grupo de los Cuatro: Crítica musical" (Төрттік топ: Музыкалық сын). El Universal (27 қараша). Бехаге, Жерар. 1979 ж. Music in Latin America: An Introduction. Энглвуд Клиффс, Н.Ж.: Prentice Hall, 1979 ж. Кармона, Глория. 1989 ж. Epistolario selecto de Carlos Chávez (Карлос Чавестің таңдамалы хаттары). Мексика қаласы: Fondo de Cultura Económica. Карредано, Консуэло. 1994 ж. Ediciones Mexicanas de Música: Historia y catálogo (Музыканың мексикалық басылымдары: тарих және каталог). Мексика қаласы: "Carlos Chávez" музыкалық зерттеу, құжаттама және ақпарат ұлттық орталығы. Контрерас Сото, Эдуардо. 1988 ж. "Alrededor del huapango: Notas sueltas sobre una obra conocida" (Huapango төңірегінде: белгілі бір шығарма туралы бос жазбалар). Heterofonía 20, № 98-99:16-27. Контрерас Сото, Эдуардо. 1993 ж. Eduardo Hernández Moncada: Ensayo biográfico, catálogo de obras y antología de textos (Эдуардо Эрнандес Монкада: Биографиялық эссе, шығармалар каталогы және мәтіндер антологиясы). Мексика қаласы: "Carlos Chávez" музыкалық зерттеу, құжаттама және ақпарат ұлттық орталығы. Контрерас Сото, Эдуардо. 2000 ж. Silvestre Revueltas: Baile, duelo y son. Мексика: Consejo Nacional para la Cultura y las Artes, Dirección General de Publicaciones, Instituto Nacional de Bellas Artes. Копланд, Аарон. 1968 ж. "Composers from Mexico". In Copland, The New Music: 1900–1960, қайта қаралып, кеңейтілген басылым, Нью-Йорк: W. W. Norton. Дальхаус, Карл (ред.). 1975 ж. Riemann Musik Lexikon: Ergänzungsband, Personenteil L–Z (Риман музыкалық сөздігі: қосымша, адамдар L–Z). Майнц және Нью-Йорк: B. Schott's Söhne. Дэниелс, Дэвид. 1996 ж. Orchestral Music: A Handbook, екінші басылым. Ланхам, Мд. және Лондон: The Scarecrow Press. Доминго, Пласидо. 1985 ж. Mis primeros cuarenta años (Менің алғашқы қырық жылым). Мексика қаласы: Editorial Planeta. Эйзенберг, Абель. 1990 ж. Entre violas y violines: Crónica crítica de un músico mexicano (Виолалар мен скрипкалар арасында: мексикалық музыканттың сындық шежіресі). Мексика қаласы: Edamex. Галиндо Димас, Блас. 1948 ж. "Compositores de mi generación" (Менің буынымның композиторлары). Nuestra música 3, № 10 (сәуір):73-81. Pauta: Cuadernos de teoría y crítica musical 9, № 35 (шілде-қыркүйек 1990): 52-57 қайта басылды. Фишер, Мигель, Марта Фурман Шлейфер және Джон М. Фурман. 1996 ж. Latin American Classical Composers: A Biographical Dictionary. Ланхам, Мд.: Scarecrow Press. Гарсия Морилло, Роберто. 1960 ж. Carlos Chávez: Vida y obra (Карлос Чавес: Өмір және шығарма). Мексика қаласы және Буэнос-Айрес: Fondo de Cultura Económica. Эррера де ла Фуэнте, Луис. 1998 ж. La música no viaja sola (Музыка жалғыз саяхаттамайды). Мексика қаласы: Fondo de Cultura Económica. Кахан, Саломон. 1935 ж. "Una hora experimental: Crónica del primer concierto del Grupo de los Cuatro" (Эксперименттік сағат: Төрттік топтың алғашқы концертінің шолуы). El Universal Gráfico (29 қараша). Миранда Перес, Рикардо. 1990 ж. "Muros Verdes and the Creation of a New Musical Space". Latin American Music Review / Revista de Música Latinoamericana 11, № 2 (күз): 281-85. Мальстрём, Дэн. 1974 ж. "Introduction to Twentieth Century Mexican Music". Диссертация, Уппсала: Уппсала университеті, Музыка институты. Испан тіліне аудармасы Хуан Хосе Утрилла жасаған, Introducción a la música mexicana del siglo XX. Мексика қаласы: Fondo de Cultura Económica, 1977 ж. Мартинес, Хосе Луис. Los caciques culturales (Мәдени басшылар). Letras Libres 7 (шілде 1999): 28-29. Майер Серра, Отто. 1947 ж. Música y músicos de Latinoamérica (Латын Америкасының музыкасы және музыканттары). Мексика қаласы: Editorial Atlante. Майер Серра, Отто. 1941 ж. Panorama de la música mexicana (Мексика музыкасының панорамасы). Мексика қаласы: Fondo de Cultura Económica/ El Colegio de México. Мичака, Педро. 1931 ж. El nac...

Agea, Francisco (ed). 1949. 21 Años de la Orquesta Sinfónica de México (Twenty One Years of the Mexican Symphony Orchestra). Mexico City: La Imprenta del Nuevo Mundo. Agea, Francisco. 1941. "Huapango". Notes to the Season Program. Mexico City: Orquesta Sinfónica de México. Agea, Francisco. 1943. "Huapango". Notes to the Season Program. Mexico City: Orquesta Sinfónica de México. Agea, Francisco. 1944. El Concurso de composiciones mexicanas (The Mexican Compositions Contest). Notes to the Season Program. México City: Orquesta Sinfónica de México, 1944. Agea, Francisco. 1945. "Sinfonietta". Notes to the Season Program. México City: Orquesta Sinfónica de México, 1945. Agea, Francisco. 1947. "Tres piezas para orquesta" (Three Pieces for Orchestra). Notes to the Performance Program No. 5. Mexico City: Orquesta Sinfónica de México. Alcaraz, José Antonio. 1975. La obra de José Pablo Moncayo. Cuadernos de música, nueva serie 2. México: UNAM/Difusión Cultural, Departamento de Música. Alcaraz, José Antonio. 1980. Tierra de Temporal/Moncayo. Notes to the cover record. Peerless/Forlane MS7010 3 (1980). 33 record. Alcaraz, José Antonio. 1991. Reflexiones sobre el nacionalismo musical mexicano (Thoughts about the Mexican Musical Nationalism). Mexico City: Editorial Patria. Alcaraz, José Antonio. 1998a. En la más honda música de selva(In the Deepest Music of Jungle). Mexico City: Consejo Nacional para la Cultura y las Artes, 1998. Alcaraz, José Antonio. 1998b. Interview by Armando Torres Chibrás, 24 July, Mexico. Videocassette 8mm NTSC. Armando Torres Chibrás's dissertation archives, Mexico City. Alcaraz, José Antonio. 1998c. "Moncayo: Un libro del FIC para niños" (Moncayo: A Festival Internacional Cervantino's book for Children). Proceso, 13 September, 62. Alvarez Coral, Juan. 1993. Compositores mexicanos (Mexican Composers). Mexico City: Edamex, 1993. Anonymous. 1935. "Concierto de un grupo de cuatro jóvenes compositores" (Concert of a group of Four Young Composers). Performance Program. Teatro de Orientación, Mexico City (25 November). Anonymous. 1936a. "Concierto del Grupo de los Cuatro" (Performance of the Group of Four). Performance Program. Sala de Conferencias de Palacio de Bellas Artes, Mexico City (31 March). Anonymous. 1936b. "Concierto del Grupo de los Cuatro dedicado a las escuelas de arte para los trabajadores" (Performance of the Group of Four dedicated to the Arts Schools for the Workers). Performance Program. Mexico City (17 June). Anonymous. 1936c. "Concierto del Grupo de los Cuatro" (Performance of the Group of Four). Performance Program. Sala de Conferencias de Palacio de Bellas Artes, Mexico City (15 October). Anonymous. 1936d. "Conciertos de la Sociedad Musical Renovación" (Concerts of the Renovation Musical Society). Performance program, Mexico City (22 August). Anonymous. 1947a. "Conciertos de los lunes: Programa a cargo de J. P. Moncayo"(Monday Concerts: Programa in Charge of J. P. Moncayo). Nuestra Música 8 (Año 2, October): 210. Anonymous. 1947b. "La Orquesta Sinfónica de México: Vigésima temporada" (The Symphony Orchestra of Mexico: Twentieth Season). Nuestra Música 7 (Año 2, July): 164 168. Anonymous. 1947c. "La Orquesta Sinfónica de México en su XX temporada" (The Symphony Orchestra of Mexico in its Twentieth Season). Nuestra Música 8 (Año 2, October): 220 223. Aretz, Isabel (ed.) 1984. América Latina en su música (Latin America in its music). 4th ed. Mexico City: Siglo Veintiuno Editores/UNESCO. Barce, Ramón. 1992. "José Pablo Moncayo." Ritmo, no. 631 (April): 44–45. Bal y Gay, Jesús, Carlos Chávez, Blas Galindo, Rodolfo Halfter, José Pablo Moncayo, Adolfo Salazar and Luis Sandi. 1946. "Actividades del grupo: Conciertos de los lunes" (Activities of the Group: Monday Concerts). Nuestra Música 1 (Año 1): 37 38. Baqueiro Foster, Gerónimo. 1961. "Biografías de músicos mexicanos: José Pablo Moncayo" (Biographies of Mexican Musicians: José Pablo Moncayo). Carnet Musical 14 197:328 30. Baqueiro Foster, Gerónimo. 1964. Historia de la música en México (History of Music in Mexico). Mexico City: Departamento de Música/INBA/SEP. Barros Serra, José. 1935. "Grupo de los Cuatro: Crítica musical" (Group of Four: Music Review). El Universal (27 November). Behague, Gerard. 1979. Music in Latin America: An Introduction. Englewood Cliffs, N. J.: Prentice Hall, 1979. Carmona, Gloria. 1989. Epistolario selecto de Carlos Chávez (Selected Epistolary of Carlos Chávez). Mexico City: Fondo de Cultura Económica. Carredano, Consuelo. 1994. Ediciones Mexicanas de Música: Historia y catálogo (Mexican editions of Music: History and Catalogue). Mexico City: Centro Nacional de Investigación, Documentación e Información Musical "Carlos Chávez". Contreras Soto, Eduardo. 1988. "Alrededor del huapango: Notas sueltas sobre una obra conocida" (Around the Huapango: Loose Notes About a Known Work). Heterofonía 20, no.98–99:16–27. Contreras Soto, Eduardo. 1993. Eduardo Hernández Moncada: Ensayo biográfico, catálogo de obras y antología de textos (Eduardo Hérnandez Moncada: Biographical Essay, Works Catalog and Text Anthology). Mexico City: Centro Nacional de Investigación, Documentación e Información Musical "Carlos Chávez." Contreras Soto, Eduardo. 2000. Silvestre Revueltas: Baile, duelo y son. [México]: Consejo Nacional para la Cultura y las Artes, Dirección General de Publicaciones, Instituto Nacional de Bellas Artes. Copland, Aaron. 1968. "Composers from Mexico." In Copland, The New Music: 1900–1960, revised and enlarged edition, New York: W. W. Norton
Dahlhaus, Carl (ed.). 1975. Riemann Musik Lexikon: Ergänzungsband, Personenteil L–Z (Riemann's Music Lexicon: Supplement, People L–Z). Mainz and New York: B. Schott's Söhne. Daniels, David. 1996. Orchestral Music: A Handbook, second edition. Lanham, Md. & London: The Scarecrow Press. Domingo, Placido. 1985. Mis primeros cuarenta años (My First Forty Years). México City: Editorial Planeta. Eisenberg, Abel. 1990. Entre violas y violines: Crónica crítica de un músico mexicano (Among Violas and Violines: Critical Chronicle by a Mexican Musician). Mexico City: Edamex. Galindo Dimas, Blas. 1948. "Compositores de mi generación"(Composers from my Generation). Nuestra música 3, no. 10 (April):73 81. Reprinted in Pauta: Cuadernos de teoría y crítica musical 9, no. 35 (July–September 1990): 52 57. Ficher, Miguel, Martha Furman Schleifer, and John M. Furman. 1996. Latin American Classical Composers: A Biographical Dictionary. Lanham, Md. : Scarecrow Press. García Morillo, Roberto. 1960. Carlos Chávez: Vida y obra (Carlos Chávez: Life and Work). Mexico City and Buenos Aires: Fondo de Cultura Económica. Herrera de la Fuente, Luis. 1998. La música no viaja sola (Music does not travel alone). Mexico City: Fondo de Cultura Económica. Kahan, Salomón. 1935. "Una hora experimental: Crónica del primer concierto del Grupo de los Cuatro" (An Experimental Hour: Review of the First Performance of the Group of Four). El Universal Gráfico (29 November). Miranda Pérez, Ricardo. 1990. "Muros Verdes and the Creation of a New Musical Space." Latin American Music Review / Revista de Música Latinoamericana 11, No. 2 (Autumn): 281–85. Malström, Dan. 1974. "Introduction to Twentieth Century Mexican Music". Dissertation, Uppsala: Uppsala University, the Institute of Musicology. Spanish translation by Juan Jose Utrilla, as Introducción a la música mexicana del siglo XX. Mexico City: Fondo de Cultura Económica, 1977. Martinez, José Luis. Los caciques culturales (The Cultural Chieftains). Letras Libres 7 (July 1999): 28 29. Mayer Serra, Otto. 1947. Música y músicos de Latinoamérica (Music and Musicians from Latin America). Mexico City: Editorial Atlante. Mayer Serra, Otto. 1941. Panorama de la música mexicana (Panorama of Mexican Music). Mexico City: Fondo de Cultura Económica/ El Colegio de México. Michaca, Pedro. 1931. El nacionalismo musical mexicano (The Mexican Nationalism in Music). Mexico City: Universidad Nacional Autónoma de México. Moncada García, Francisco. 1966. Pequeñas biografías de grandes músicos mexicanos (Small Biographies of Great Mexican Musicians). Mexico City: Ediciones Framong. Moreno Rivas, Yolanda. 1989. Rostros del nacionalismo en la música mexicana: Un Ensayo de Interpretación (Faces of the Mexican Nationalism: An Essay of Interpretation). Mexico City: Fondo de Cultura Económica. Moreno Rivas, Yolanda. La composición en México en el siglo XX (Composition in Mexico in the 20th century). Mexico City: Consejo Nacional Para la Cultura y Las Artes/ Cultura Contemporánea, 1994. Parker, Robert. 1983. Carlos Chávez, Mexico's Modern day Orpheus. Boston, Mass. : Twayne Publishers. Parker, Robert L. 1987. "Copland and Chávez: Brothers in Arms". American Music 5, no. 4 (Winter): 433–44. Pulido, Esperanza. 1978a. "Los nuevos directores de orquesta: 1948" (The new orchestra conductors). Heterofonía 11, no. 5 (September–October): 4. Pulido, Esperanza. 1978b. "Las orquestas sinfónicas de México: 1948" (The Mexican Symphony Orchestras: 1948). Heterofonía 11, no. 5 (September–October): 5. Pulido, Esperanza. 1978c. "La Sinfónica Nacional: México en la cultura (18 de Mayo de 1958)" (The National Symphony: Mexico in the Culture [May 18, 1958]). Heterofonía 11, no. 5 (September–October): 8. Pulido, Esperanza. 1978d. "Veinte años después" (Twenty Years After). Heterofonía 11, no. 5 (September–October): 9. Ruiz Ortiz, Xochiquetzal.1994. Blas Galindo: Biografía, antología de textos y catálogo (Blas Galindo: Biography, Texts Anthology and Catalog). Mexico City: CENIDIM. Ruiz Ortiz, Xochiquetzal, and Roberto García Bonilla. 1992. "Rastros de un rostro o historias sin historias: Entrevista con Blas Galindo". Pauta: Cuadernos de teoría y crítica musical 11, no. 41 (January–March): 51 68. Slonimsky, Nicolas. 1945. Music of Latin America. New York: Thomas Y. Crowell Company. Stevenson, Robert. 1980. José Pablo Moncayo. The New Grove Dictionary of Music and Musicians, 6th ed. Stanley Sadie, ed. New York: Macmillan. Stevenson, Robert. 1952. Music in Mexico: A Historical Survey. New York: Crowell. Tapia Colman, Simón. 1991. Música y músicos en México (Music and Musicians in México). México City: Panorama Editorial. Tello, Aurelio. 1987. Salvador Contreras: Vida y obra. Colección de estudios musicológicos 1. México, D. F.: Instituto Nacional de Bellas Artes, Centro Nacional de Investigación, Documentación e Información Musical Carlos Chávez. Torres Chibrás, Armando. 1996. Sinfonietta. Notes for the Performance Program of the University of Missouri Kansas City Chamber Orchestra, Kansas City, 26 November. Torres Chibrás, Armando Ramón. 2002. "José Pablo Moncayo, Mexican Composer and Conductor: A Survey of His Life with a Historical Perspective of His Time." DMA diss., University of Missouri, Kansas City. Ann Arbor, MI: University Microfilms International. Torres Chibrás, Armando Ramón. 2009. José Pablo Moncayo: Mexico's Musical Crest. Cologne: LAP Lambert Academic Publishing. Weinstock, Herbert 1940. Mexican Art. Notes for concerts arranged by Carlos Chávez as part of the exhibition Twenty Centuries of Mexican Art (May). New York: The Museum of Modern Art. Zepeda Moreno, José Kamuel. 2005. Vida y obra de José Pablo Moncayo. Guadalajara, Jalisco, México: Gobierno de Jalisco, Secretaría de Cultura.