Кіріспе
Зимбабве әуе офицері (1955–2020)
Перренс Шири (туған Бигбой Самсон Чикерема; 11 қаңтар 1955 – 29 шілде 2020) – зейнеткер Зимбабве әуе офицері және үкімет шенеунігі. Ол 2017 жылдың 1 желтоқсанынан бастап, 2020 жылдың 29 шілдесінде қайтыс болғанға дейін Зимбабве кабинетінде Жер, ауыл шаруашылығы және ауылдық жаңадан қоныстандыру министрі қызметін атқарды. Ол Зимбабве әуе күштерінің қолбасшысы және Зимбабве үкіметін күнделікті бақылайтын Бірлескен операциялар бас штабының мүшесі болды. Перренс Шири – бұрынғы президент Роберт Мугабенің туысы. Ол өзін "Қара Иса" деп атаған, себебі BBC Panorama құжаттық фильміндегі "Сұрғылдың құны" деген анонимді мәлімдемеге сәйкес, ол "Иса Мәсіх сияқты сіздің өміріңізді шеше алатын. Ол емдеуге, өлгендерді тірілтуге және басқа да нәрселерге қабілетті болды. Сондықтан ол өзін солай санады, себебі сіздің өмір сүруіңізді немесе өмірден кетуіңізді айта алатын". 2017 жылдың 30 қарашасында Шири президент Эммерсон Мнангагва тарапынан Ауыл шаруашылығы министрі болып тағайындалды. 18 желтоқсанда ол зейнеткерлікке шыққаннан кейін әуе маршалынан әуе бас маршалына дейін шенді жоғарылатты.
Әскери қызмет
1983 жылдан 1984 жылға дейін Ширидің басшылығындағы Зимбабвенің Бесінші бригадасы Матабелеленд аймағындағы қорқыныш пен зорлық-зомбылыққа жауапты болды. Осы қырғын кезінде мыңдаған бейбіт азаматтар қаза тауып, мыңдаған адам түрлі азаптарға ұшырады. Осыған қарамастан, 1986 жылы Шириге Лондондағы Корольдік қорғаныс колледжінде оқуға мүмкіндік берілді. 1992 жылы Шири Зимбабве Әуе күштерінің бас қолбасшысы болып тағайындалды, бұл қызметке дейін Әуе маршалы Жосиа Тунгамираи басшылық еткен. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Шири соғыс ардагерлерінің фермаларды басып алуын ұйымдастырғаны хабарланды. 2002 жылы азық-түлік тапшылығына жауап ретінде Мугабе Шириді Оңтүстік Африкаға жүгері сатып алу үшін жіберді. Бұл жоба Ливия басшысы полковник Каддафиден түскен 17 миллион фунт стерлингтік несиемен қолдау көрсетілді. 2008 жылы Мутаре қаласынан шыққан зимбабвелік заңгерлер мен оппозициялық саясаткерлер Шири Зимбабве шығысындағы алмаз кендеріндегі заңсыз жұмыс істейтіндерге қарсы әскери шабуылдарды басқарғанын мәлімдеді.
2008 жылғы сайлау
2008 жылғы Зимбабве президент сайлауы алдында Шири, Зимбабве қорғаныс басшыларымен бірге баспасөз мәслихатын өткізіп, ел бойынша тәртіп сақтау үшін қорғаныс және қауіпсіздік күштері жөнелтілгенін мәлімдеді. Демократиялық өзгеріс қозғалысына бағытталған сөзінде қорғаныс басшылары, сайлауда жеңіске жеткенім деп өзін жариялау қылмыстық әрекет болады деді. Мұндай мәлімдемені тек Зимбабве сайлау комиссиясы ғана жасауы тиіс екенін олар атап көрсетті.
Шириге қарсы санкциялар
2002 жылы Еуропалық Одақ Шири авиация маршалын ЕО-ға кіргізбеуге тыйым салды, ал 6 наурыз 2003 жылы Джордж Буш Ширидің АҚШ-тағы барлық мүлкін тоқтатып қоюға бұйрық берді. Осы қастандық әрекеті Ширидің 2008 жылы заңсыз алмаз кеншілеріне жасаған шабуылдарына немесе 1980 жылдардағы Матабелеленд аймалындағы рөліне жауап ретінде жасалған болуы мүмкін деген болжам бар. 2013 жылдың қазан айында Ширидің 21 жастағы ұлы Титус Таквудзва Чикерема қайтыс болды.
2017 жылғы төңкеріс және министрлікке тағайындалу
Шири 2017 жылы Зимбабведе Мугабе биліктен алынған төңкерісті ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды. 2017 жылдың 30 қарашасында Шири президент Эммерсон Мнангагва тарапынан Ауыл шаруашылығы министрі болып тағайындалды. 18 желтоқсанда ол зейнеткерлікке шыққаннан кейін әуе маршалынан әуе бас маршалына дейін шенді жоғарылатты.
Өлім
Шири 2020 жылдың 29 шілдесінде, күні бұрын ауруханаға түскеннен кейін қайтыс болды. Ол 65 жаста болған. Жергілікті жаңалықтар көздері оның өлімінің себебін Зимбабведе COVID-19 пандемиясы кезінде COVID-19 салдарынан туындаған асқынулармен байланыстырды. Мнангагва Шириді "ұзақ жылдардан бергі дос және әріптес" және "шынайы патриот" деп атады.