Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Клондау түрі
Form of cloning
Ядролық көшіру – клондаудың бір түрі. Бұл процесте жарылмаған жұмыртқадан (ооциттен) ДНК алынып, клондалатын ДНК-ны қамтитын ядро енгізіледі. Сирек жағдайларда, жаңадан құрылған жасуша қалыпты бөлінеді, жаңа ДНК-ны көшіріп, плюрипотентті күйде қалады. Клондалған жасушалар аналық сүтқоректінің жатырына егу арқылы сирек жағдайларда толық дамыған клонды организмге айналады. Осылайша Долли қойы және көптеген басқа да түрлер клондалды. Сиырларды әдетте ең көп сүт беретін малдарды іріктеу үшін клондайды. 2018 жылдың 24 қаңтарында осы техниканы қолданып алғаш рет екі маймыл клоны жасалғаны туралы хабарланды. Дегенмен, техниканың тиімділігі төмен болғандықтан, кейбір зерттеушілер, атап айтқанда Долли қойын жасаған Иан Вилмут, оны қолданудан бас тартты.
Nuclear transfer is a form of cloning. The step involves removing the DNA from an oocyte (unfertilised egg), and injecting the nucleus which contains the DNA to be cloned. In rare instances, the newly constructed cell will divide normally, replicating the new DNA while remaining in a pluripotent state. If the cloned cells are placed in the uterus of a female mammal, a cloned organism develops to term in rare instances. This is how Dolly the Sheep and many other species were cloned. Cows are commonly cloned to select those that have the best milk production. On 24 January 2018, two monkey clones were reported to have been created with the technique for the first time. Despite this, the low efficiency of the technique has prompted some researchers, notably Ian Wilmut, creator of Dolly the cloned sheep, to abandon it.
Құралдар мен реагенттер
Ядролық көшіру – клондау технологиясын дамытудағы маңызды кедергі болып табылатын күрделі процесс. Бұл процедурада микроскоп, жұмыртқа жасушасын орнында ұстап тұруға арналған сорғыш піпетка (шағын вакуум) және вакуум арқылы жасуша ядросын алуға қабілетті микропипетка (шаштай жіңішке ине) пайдаланылады. Кейбір түрлер үшін, мысалы егеуқұйрық үшін, жұмыртқа жасушасының сыртқы қабаттарын тесіп өту үшін бұрғы қолданылады. Клондау тиімділігін арттыру үшін әртүрлі химиялық реагенттер қолданылады. Микротубула ингибиторлары, мысалы нокодазол, ядролық мембранасы еріп кететін М фазасында жұмыртқа жасушасын тоқтату үшін қолданылады. Жұмыртқа жасушасын белсендіру үшін де химиялық заттар қолданылады. Оларды қолданғанда мембрана толығымен еріп кетеді.
Nuclear transfer is a delicate process that is a major hurdle in the development of cloning technology. Materials used in this procedure are a microscope, a holding pipette (small vacuum) to keep the oocyte in place, and a micropipette (hair thin needle) capable of extracting the nucleus of a cell using a vacuum. For some species, such as mouse, a drill is used to pierce the outer layers of the oocyte. Various chemical reagents are used to increase cloning efficiency. Microtubule inhibitors, such as nocodazole, are used to arrest the oocyte in M phase, during which its nuclear membrane is dissolved. Chemicals are also used to stimulate oocyte activation. When applied the membrane is completely dissolved.
Соматикалық жасуша ядросының көшірілуі
Соматикалық жасуша ядролық трансфері (СЖЯТ) – бұл ооциттің (жұмыртқа жасушасының) ядросын алып тастап, оны соматикалық (дене) жасушаның ядросымен (мысалы, тері, жүрек немесе жүйке жасушасы) ауыстыру процесі. Екі жасуша бірігіп, жұмыртқа жасушасындағы факторлар соматикалық ядроны көпүрлі (пларипотентті) жағдайға қайта бағдарлайды. Бұл жасушаның генетикалық ақпараты донорлық соматикалық жасушамен толық сәйкес келеді. Осы жасушаны бөлінуге ынталандырғаннан кейін, қалыпты жағдайда эмбрион дамиды. 5-6 күннен кейін одан шешуші жасушаларды (мұртты жасушаларды) алып, зерттеулер үшін пайдалануға болады.
Somatic Cell Nuclear Transfer (SCNT) is the process by which the nucleus of an oocyte (egg cell) is removed and is replaced with the nucleus of a somatic (body) cell (examples include skin, heart, or nerve cell). The two entities fuse to become one and factors in the oocyte cause the somatic nucleus to reprogram to a pluripotent state. The cell contains genetic information identical to the donated somatic cell. After stimulating this cell to begin dividing, in the proper conditions an embryo will develop. Stem cells can be extracted 5–6 days later and used for research.
Қайта бағдарламалау
Геномдық қайта бағдарламалау – ядролық көшірудің негізгі биологиялық процесі. Қазірге дейін анықталмаған, жұмыртқа жасушаларында болатын қайта бағдарламалау факторлары жетілген, маманданып дамыған жасушаны бұрынғы, ажыратылмаған эмбрионалдық күйге қайта орналастыратын тізбектей оқиғаларды іске қоса алады. Осы факторлардың басым бөлігі ядродағы ақуыздар деп саналады.
Genomic reprogramming is the key biological process behind nuclear transfer. Currently unidentified reprogramming factors present in oocytes are capable of initiating a cascade of events that can reset the mature, specialized cell back to an undifferentiated, embryonic state. These factors are thought to be mainly proteins of the nucleus.