Столбовой аралы: географиясы, тарихы және табиғаты
Stolbovoy Island
Столбовой о-в: география, история (архипелаг Новосибирских островов, Лаптево море). Открыт Я.Санниковым, посещался русскими мореплавателями, метеостанция СССР.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Столбовой аралы (Столбовой остров) – Лаптев теңізінің шығыс бөлігіндегі Жаңа Сібір архипелагының оңтүстік-батыс жағасындағы ұзын, тар арал. Ол Сібір жағалауынан 184 км және Котельный аралынан 100 км оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Осылайша, ол Жаңа Сібір аралдар тобынан шалғай орналасқан, бірақ Жаңа Сібір аралдарының Ляхов аралдары кіші тобына жатады.
Stolbovoy Island (Столбовой остров) is a long and narrow island off the southwest side of the New Siberian archipelago in the eastern part of the Laptev Sea. It is located 184 km away from the Siberian coast and 100 km southwest of Kotelny Island, being thus quite detached from the New Siberian island group, although it belongs to the Lyakhov Islands subgroup of the New Siberian Islands.
Тарих
Орыс дәстүріне сәйкес 1690 жылы бояр Максим Мухоплев аралға сапар шегіп, бұрын болған орыс теңізшілерінің қабірлері мен бірнеше кресттерді тапты. Столбовой аралын алғаш рет 1800 жылы Яков Санников картаға түсірген. КСРО тұсында аралдың солтүстік-батыс жағалауында метеорологиялық станция орналасқан. 2012 жылы дәл сол жерге ГЛОНАСС (Global Navigation Satellite System) автоматты мониторингтік құрылғысы орнатылды. Қазіргі таңда арал Ресей Федерациясының Саха Республикасының әкімшілік құрамына кіреді.
According to Russian tradition in 1690 the Boyar Maxim Mukhoplev visited the island and found a number of crosses, the tombs of Russian seafarers who had previously been there. Stolbovoy was first charted by Yakov Sannikov in 1800. There was a meteorological station located on the north west coast of the island at the time of the USSR. In 2012 an automatic GLONASS (Global Navigation Satellite System) monitoring facility was installed in the same spot. Presently the island belongs to the Sakha Republic administrative division of the Russian Federation.
География және климат
Столбовой аралының ауданы шамамен 170 км². Оның ұзындығы 47 км, ал ең үлкен ені 10 км. Аралдың ең солтүстік нүктесі ресейлік саяхатшы Эдуард Толлдың құрметіне Толл мүйісі деп аталды. Аралдың солтүстік-шығысында 5 км ұзындықтағы көл бар. Ол теңізден тар тілше бөліп тұр. 13 км ұзындықтағы Столбовой өзені аралдың орталық бөлігінен солтүстікке қарай ағып өтеді. Столбовой аралының ең биік нүктесі 222 метрді құрайды. Аралда 15–70 м биіктіктегі тасты жартастар бар, жағажайға қарай төмендейтін жер бедерінде конус тәрізді үйінділерге ұқсас тас құрылымдары басым. Аймақтың климаты өте қатал, ұзақ және суық қыстарға толы, сондықтан Столбовой аралының төңірегіндегі Лаптев теңізінің суы жылдың көп бөлігінде мұзбен жабылады.
Stolbovoy Island's area is approximately 170 km2. Its length is 47 km and its maximum width is 10 km. The northernmost point of the island was named Cape Toll, in honor of Russian explorer Eduard Toll. There is a 5 km long lake in the northeast of the island. It is separated from the sea by a narrow spit. There is a 13 km long river, the Stolbovoy River, running northwards across the central part of the island. The highest point of Stolbovoy Island is 222 meters. The island has 15–70 m high rocky cliffs, the lower relief down to the beach being dominated by conical mound like stony structures. The climate in the area is exceptionally severe, with prolonged, bitter winters, so that the waters of the Laptev Sea around Stolbovoy Island are covered by ice most of the year.
Геология
Столбов аралы - жозғы Юра кезеңінен бастап ерте Бор кезеңі аралығында жиналған, тектоникалық деформацияға ұшыраған шөгінді тау жыныстарынан құралған. Теңіз пелециподтарының қазба қалдықтарын қамтитын бұл турбидиттер, ірі зерлі және ритмикалық түрде кезектесетін құмтас, сазтас және аргиллит қабаттарынан тұрады. Бұл тау жыныстары синклинальді құрылымға бүгілген, иірімдік жарылымдармен тілген және шағын кварц диорит дикелерімен кесілген.
Tectonically deformed sedimentary rocks that accumulated during Late Jurassic to Early Cretaceous periods comprise Stolbovoy Island. These turbidites, which contain the fossils of marine pelecypods, consist of beds of sandstone coarsely and rhythmically interbedded with beds of siltstone and argillite. These rocks have been folded into a synclinal structure, thrust faulted, and intruded by small quartz diorite dikes.
Өсімдіктер
Криптогамдық шөптер дерлік құнарсыз Столбов аралын жабады. Барлық өсімдік жамылғысы құрғақтан ылғалға дейін құнарсыз ландшафттардан тұрады, олардың арасында сирек кездесетін шөптер, лишайлар, мүктер және бауырлы есімдіктер өседі. Қамыс, аласа бұталар және құрылыс топырақты батпақтар әдетте кездеспейді. Бұл өсімдіктер сирек (2-40%) және төмен өсетін өсімдік жамылғысын құрайды. Өсімдіктер көбінесе ірі ұсақ түйіршікті, көбінесе әктасты шөгінділерде өседі.
Cryptogam herb covers practically barren Stolbovoy Island. All vegetation consists of dry to wet barren
landscapes with scattered, herbs, lichens, mosses, and liverworts. Sedges,
dwarf shrubs, and peaty mires are normally absent. These plants form a sparse (2 40%) and low growing plant cover. The plants often grow in coarse grained, often calcareous sediments