Австралия жұмысшылар кәсіби одағы: Тарихы мен құрылымы

Кіріспе

Кәсіподақ

Австралия жұмысшыларының одағы (АЖО) – Австралияның ең ірі және ең көне кәсіподақтарының бірі. Оның тамыры 1880-ші жылдардың соңында мал шаруашылығы және кен өнеркәсібі салаларында құрылған одақтарға жетеді және қазіргі таңда шамамен 80 000 мүшесі бар. АЖО тарихы бойы Австралия кәсіподақ қозғалысына және Австралияның Еңбек партиясына зор әсер етіп келді. АЖО Австралияның Еңбек партиясының оң қанат фракциясындағы ең беделді кәсіподақтардың бірі.

Құрылымы

АВУ – мемлекеттік бөлімшелерден құралған ұлттық кәсіподақ. Әрбір АВУ мүшесі алты географиялық бөлімнің біріне жатады. Төрт жыл сайын АВУ мүшелері бөлімше және ұлттық лауазымдарға өкілдерді сайлайды: Ұлттық президент, Ұлттық хатшы және Ұлттық хатшының көмекшісі. Олар сондай-ақ Ұлттық атқару комитеті мен Бөлімше атқару комитетін сайлайды, олар кәсіподақтың директорлар кеңесінің рөлін атқарады. АВУ ережелері Fair Work Australia-да тіркелген, ал ішкі сайлаулар Австралия сайлау комиссиясымен жүргізіледі. АВУ Австралияның Еңбек партиясымен, Австралияның кәсіподақтар кеңесімен, Халықаралық металл жұмысшылары федерациясымен, Халықаралық азық-түлік жұмысшылары одағымен және Халықаралық көлік жұмысшылары федерациясымен байланыста. Қазіргі АВУ Ұлттық президенті – Марина Уильямс, ал Ұлттық хатшы – Дэниел Уолтон.

Тарих

AWU бірқатар бұрынғы кәсіподақтардан өсті, ең бастысы – 1886 жылы Виктория штатының Кресвик қаласында Уильям Спенс, Александр Пойнтон (OBE, Австралия Өкілдер палатасының алғашқы мүшесі), оның ағасы Чарльз Пойнтон және Дэвид Темпл құрған Австралиялық қой шаруашылығы одағы. Бұл одақ 1887 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Бурке және Вагга қалаларындағы қой шаруашылығы одақтарымен бірігіп, Австралияның біріккен қой шаруашылығы одағын құрды. 1894 жылы бұл одақ 1891 жылы құрылған Жалпы жұмысшылар одағымен бірігіп, Австралия жұмысшылар одағын құрды. 1887 жылы құрылған Квинсленд қой шаруашылығы одағы мен Квинсленд жұмысшылар одағы 1981 жылы бірігіп, Квинслендтің біріккен жұмысшылар одағын құрды. 1904 жылы AWUQ AWU-мен біріктіріліп, 34 000 мүшеден тұратын одақ құрды. Кейіннен AWU мал шаруашылығы, кен өнеркәсібі және ағаш өңдеу салаларындағы бірқатар басқа одақтарды, атап айтқанда 1913 жылы Квинслендтің біріккен жұмысшылар қауымдастығын және 1917 жылы Австралияның Федерацияланған кеншілер қауымдастығын сіңіріп алды. Бұл салалар 19 ғасырда Австралияның байлығының негізгі көзі болғандықтан, AWU көп ұзамай Австралияның ең ірі және ең күшті одағына айналды. 1891 жылғы үлкен қой шаруашылығы ереуілінің және 1890 жылғы теңізшілер ереуілінің жеңілісі AWU-ны тікелей әрекеттен бас тартуға мәжбүр етті, содан бері ол Австралиядағы кәсіподақ қозғалысындағы салмақты күшке айналды. Ол Дүниежүзілік өнеркәсіптік жұмысшылар, Австралия Коммунистік партиясы, Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі Джек Ланг және Австралия еңбек қозғалысындағы басқа да радикалды күштерге қарсы тұрды. Көп жылдар бойы коммунистерге AWU-ға мүше болуға тыйым салынды. 1930 жылдары Коммунистік партия бәсекелес Мал шаруашылығы жұмысшыларының өнеркәсіптік одағын құрды, бірақ ол AWU-ның мүшелеріне деген беделін бұзуға сәттілік таба алмады. AWU-ның Солтүстік территориялық бөлімшесі 1912–1918 жылдардағы Дарвин көтерілісі деп танылған Австралиядағы соңғы жұмысшы көтерілісінің маңызды күші болды. 1890 жылдардағы ереуілдерден кейін кәсіподақтар Австралияның еңбек партиясын құрғанда, AWU партияда, әсіресе Квинсленд пен Батыс Австралияда және шамалы дәрежеде басқа штаттарда маңызды ықпалға ие болды. Эдвард Грейндлер, Том Догерти және Жаңа Оңтүстік Уэльс AWU хатшысы Чарли Оливер сияқты AWU басшылары еңбекші штаттық үкіметтерге үлкен әсер етті. Еңбек партиясы Квинслендте 1915 жылдан 1929 жылға дейін және 1932 жылдан 1957 жылға дейін үкіметте болды, ал AWU Уильям Форган Смит және Нед Хэнлон сияқты ұзақ жылдар бойы премьер-министрлік қызмет атқарғандар арқылы маңызды саяси ықпалға ие болды. 1901 жылы Австралия колонияларының бірігуі Австралия арбитраж жүйесінің құрылуына әкелді. AWU еңбек дауларын ереуілдерге жүгінбестен шешу механизмі ретінде арбитраждың жақтаушысы болды. AWU келісімге келген Мал шаруашылығы саласы бойынша еңбек ақысы – Ұлттық келісім және арбитраж соты берген алғашқы федералды еңбек ақысы. AWU штаттық еңбек жүйелерінде тіркеуін сақтап, көптеген штаттық еңбек ақысына қатысуды жалғастыруда. Австралияның еңбек қатынастары жүйесі федерациядан бері соттың және оның мұрагерлерінің – Татуласу және арбитраж комиссиясының және Австралияның еңбек қатынастары комиссиясының үстемдігінде болды, AWU және оның мүшелері осы жүйенің негізгі иеленушілерінің бірі болды. AWU кәсіподақ қозғалысында арбитраждың белсенді жақтаушысы болып қала береді. AWU көптеген жылдар бойы Австралия кәсіподақ кеңесіне мүше болмады, арбитраж жүйесімен тәуелсіз қарым-қатынасын сақтағанды жөн көрді. Жұмыспен қамтудың мал шаруашылығы салаларынан қалалық өндіріс және қызмет көрсету салаларына ауысуы AWU-ның саяси ықпалы мен күшін әлсіретті, өйткені мал шаруашылығы аймақтары жұмыспен қамту көрсеткіштері бойынша маңыздылығын жоғалтты. Бұл ауытқу AWU-ның және жұмысшылардың ықпалына ие болған көптеген ауылдық сайлау округтерінің консервативті саяси күштерге, әсіресе Ұлттық партияға өтуіне әкелді. 1957 жылы Квинслендтің Еңбек партиясындағы жарылыс, нәтижесінде еңбек партиясы 32 жыл бойы оппозицияда болды, AWU-ны оның ең үлкен ықпал ету аймағынан айырды, бірақ ол ұзақ жылдар бойы (1941–1965 және 1976–1988) Жаңа Оңтүстік Уэльс еңбек үкіметтерінде ықпалды болды. 1993 жылы AWU Өндірістік өндіріс және инженерлік қызметкерлер федерациясымен (өзінде Австралияның Федерацияланған теміршілер қауымдастығы мен Австралиялық инженерлер қоғамының бірігуі) бірігіп, AWU FIMEE біріктірілген одағын құрды. 1995 жылы кәсіподақ Австралия жұмысшылар одағы деген атауға қайта оралды. Соңғы жылдары AWU мүшелерінің азайып бара жатқан дәстүрлі базасынан тыс санын көбейтуге тырысуда. Бүгінде ол металлургия, авиация, мұнай және газ, кен өнеркәсібі, құрылыс, азық-түлік өңдеу және бөлшек сауда салаларындағы жұмысшыларды, сондай-ақ мал шаруашылығы және кен өнеркәсібіндегі дәстүрлі базасын ұсынады. Жаңа салаларға кеңейту AWU-ны басқа кәсіподақтармен, әсіресе Ұлттық жұмысшылар одағы және Құрылыс, орман шаруашылығы, кен өнеркәсібі және энергетика одағымен қақтығысқа түсірді. Көп жылдар бойы AWU екі газет шығарды: Жаңа Оңтүстік Уэльстегі «The Australian Worker» және Брисбендегі 1890 жылы құрылған «The Worker». 1916 жылдан 1943 жылға дейін Генри Буттың редакторлығымен олар Австралиядағы ең беделді кәсіподақ газеттерінің бірі болды. Екі газет 1974 жылы біріктірілді, ал бүгінде «The Australian Worker» Австралия Consolidated Press компаниясымен бірлесіп журнал түрінде шығарылады. 2017 жылдың 24 қазанында Австралия Федералдық полициясы Сидней және Мельбурндегі кәсіподақ кеңселерiн тінту жүргізді. Тінтулер Тіркелген ұйымдар комиссиясының (ROC) тапсырысымен жүргізілді.

The AWU grew from a number of earlier unions, notably the Australasian Shearers' Union, founded by William Spence, Alexander Poynton (OBE, an inaugural member of the Australian House of Representatives), brother Charles Poynton, and David Temple in Creswick, Victoria in 1886. This union joined with shearers' unions in Bourke and Wagga in New South Wales to form the Amalgamated Shearers Union of Australasia in 1887. In 1894 this union amalgamated with the General Labourers Union, which had formed in 1891, to form the Australian Workers' Union. The Queensland Shearers Union, formed in 1887, and the Queensland Workers Union merged in 1891 to form the Amalgamated Workers Union of Queensland. In 1904 the AWUQ amalgamated with the AWU, to form a union with a combined membership of 34,000. The AWU later absorbed a number of other unions in the pastoral, mining and timber industries notably the Amalgamated Workers Association of Queensland in 1913, and the Federated Mining Employees Association of Australia in 1917. Since these industries were the principal sources of Australia's wealth in the 19th century, the AWU soon became Australia's largest and most powerful union. The defeat of the great 1891 shearers' strike and the 1890 Maritime strike led the AWU to reject direct action, and it has been a force for moderation in the Australian union movement ever since. It was a firm opponent of the Industrial Workers of the World, the Communist Party of Australia, NSW Premier Jack Lang and other radical forces in the Australian labour movement. For many years Communists were banned from AWU membership. In the 1930s the Communist Party launched a rival Pastoral Workers Industrial Union, but this failed to break the AWU's grip on its membership. The Northern Territory branch of the AWU was a central faction in the most recent worker's rebellion in Australia, the Darwin Rebellion in 1912–1918. When the trade unions formed the Australian Labor Party following the defeat of the 1890s strikes, the AWU became a powerful influence in the party, particularly in Queensland and Western Australia, and to a lesser extent in the other states. Labor state governments were heavily influenced by AWU leaders such as Edward Grayndler, Tom Dougherty and NSW AWU Secretary Charlie Oliver. Labor was in government in Queensland from 1915 to 1929 and from 1932 to 1957, and the AWU was able to exert considerable political influence through long serving premiers such as William Forgan Smith and Ned Hanlon. The federation of the Australian colonies in 1901 led to the establishment of the Australian Arbitration system. The AWU strongly supported arbitration as a mechanism of resolving industrial disputes without resorting to strike action. The Pastoral Industry Award, negotiated by the AWU, was the first federal award granted by the Commonwealth Court of Conciliation and Arbitration. The AWU maintained its registration under state industrial systems and continues to participate in many state awards. During the years since federation that the Australian industrial relations system has been dominated by the Court and its successors, the Conciliation and Arbitration Commission and the Australian Industrial Relations Commission, the AWU and its members were among that system's principal beneficiaries. The AWU remains a strong advocate of arbitration in the union movement. The AWU was not affiliated with the Australian Council of Trade Unions for many years, preferring to maintain its independent relationship with the arbitration system. With the shift in employment from the pastoral industries to the urban manufacturing and service sectors, the AWU's political influence and power declined as the pastoral areas became less significant in terms of employee numbers. This shift led to many rural electorate areas that were influenced by the AWU and workers falling to the conservative side of politics and in particular the National Party. The split in the Queensland ALP in 1957, which resulted in Labor being in opposition for 32 years, deprived the AWU of its greatest area of influence, although it remained influential in the long serving (1941–65 and 1976–88) New South Wales Labor governments. In 1993 the AWU amalgamated with the Federation of Industrial Manufacturing and Engineering Employees (itself an amalgamation of the Federated Ironworkers' Association of Australia and the Australasian Society of Engineers) to form the AWU FIMEE Amalgamated Union. In 1995 the union reverted to using the name Australian Workers' Union. In recent years the AWU has sought to modernise and to broaden its membership beyond its declining traditional base. Today it represents workers in the metals, aviation, oil and gas, mining, construction, food processing and retail industries, as well as its traditional base in the pastoral and mining areas. Its expansion into new areas has brought the AWU into conflict with some other unions, particularly the National Union of Workers and the Construction, Forestry, Mining and Energy Union. For many years the AWU published two newspapers, The Australian Worker in New South Wales and The Worker (founded in 1890) in Brisbane. Under the editorship of Henry Boote from 1916 to 1943 they were among the most influential union newspapers in Australia. The two papers were merged in 1974 and today The Australian Worker is published in a magazine format in association with Australian Consolidated Press. On 24 October 2017 the unions offices in Sydney and Melbourne were raided by the Australian Federal Police. The raids were on behalf of the Registered Organisations Commission (ROC).

Ақ Австралия саясатын қолдау

Мельбурн сауда үйі 1859 жылы ашылды, ал келесі қырық жылда барлық қалаларда және көптеген аймақтық қалаларда сауда үйлері мен еңбекшілер кеңестері құрылды. 1880 жылдары кәсіподақтар жүн қырқушылар, шахтерлер және портовый жұмысшылар (кемежайшылар) арасында қалыптасты, бірақ көп ұзамай дерлік барлық жұмысшы мамандықтарын қамтыды. Жұмыс күшінің жетіспеуі нәтижесінде білікті жұмысшы табының табыстылығы артып, жалақылары жоғарылады. Олардың кәсіподақтары сегіз сағаттық жұмыс күні мен Еуропада көріп бармаған басқа да жеңілдіктерді талап етіп, алды. Австралия «жұмысшының жұмағы» ретінде танымал болды. Кейбір жұмыс берушілер қытай жұмыс күшін импорттау арқылы кәсіподақтардың ықпалын әлсіретуге тырысты. Бұл, барлық колониялардың қытай және басқа азиялық елдерден келген иммигранттарды шектеуіне алып келді. Осылайша «Ақ Австралия» саясатының негізі қаланды. Орталықтандырылған еңбек арбитражы, әсіресе алғашқы өнеркәсіптерге мемлекеттік қолдау және «Ақ Австралия» қағидаларына негізделген «Австралиялық келісім» 20 ғасырдың екінші жартысында біртіндеп жойылғанға дейін ұзақ жылдар бойы сақталды. 1870 жылдары Квинслендтегі қант өнеркәсібінің өркендеуі тропиктік аймақта жұмыс істеуге дайын жұмысшыларды іздеуге себеп болды. Осы кезеңде мыңдаған «канака» (Тынық мұхит аралдарының тұрғындары) Австралияға келісімшарт бойынша жұмыс істеу үшін әкелінді. Ақ емес жұмыс күшін арзан бағаға пайдалануға бағытталған осы және басқа да тәжірибелер «қара құс» деп аталды, бұл плантацияларда, әсіресе Квинсленд (Австралия) және Фиджидегі қант плантацияларында жұмыс істеу үшін алдау және ұрлау арқылы адамдарды тартуды білдіреді. 1870 және 1880 жылдары өсіп келе жатқан кәсіподақ қозғалысы шетелдік жұмыс күшіне қарсы наразылықтарды ұйымдастырды. Олардың пікірінше, азиялықтар мен қытайлықтар ақ нәсілді еркектерден жұмыс орындарын тартып алып, «қанағаттандырмас» жалақыға жұмыс істейді, еңбек жағдайларын нашарлатады және кәсіподаққа қосылудан бас тартады. Бұл аргументтерге қарсылық көбінесе ауылдық жерлердегі бай жер иелерінен туды. 1901 жылы өткен бірінші жалпыұлттық парламент сайлауынан кейін билікке келген Бартон үкіметі, Австралия Еңбек партиясының қолдауымен құрылды. Еңбек партиясының қолдауы ақ емес иммиграцияны шектеуге байланысты болды, бұл сол кездегі Австралия жұмысшылар одағының және басқа да еңбек ұйымдарының көзқарасын көрсетеді, олардың қолдауымен Еңбек партиясы құрылған еді.

Melbourne Trades Hall was opened in 1859 with Trades and Labour Councils and Trades Halls opening in all cities and most regional towns in the following forty years. During the 1880s Trade unions developed among shearers, miners, and stevedores (wharf workers), but soon spread to cover almost all blue collar jobs. Shortages of labour led to high wages for a prosperous skilled working class, whose unions demanded and got an eight hour day and other benefits unheard of in Europe. Australia gained a reputation as "the working man's paradise." Some employers tried to undercut the unions by importing Chinese labour. This produced a reaction which led to all the colonies restricting Chinese and other Asian immigration. This was the foundation of the White Australia Policy. The "Australian compact", based around centralised industrial arbitration, a degree of government assistance particularly for primary industries, and White Australia, was to continue for many years before gradually dissolving in the second half of the 20th century. The growth of the sugar industry in Queensland in the 1870s led to searching for labourers prepared to work in a tropical environment. During this time, thousands of "Kanakas" (Pacific Islanders) were brought into Australia as indentured workers. This and related practices of bringing in non white labour to be cheaply employed was commonly termed "blackbirding" and refers to the recruitment of people through trickery and kidnappings to work on plantations, particularly the sugar cane plantations of Queensland (Australia) and Fiji. In the 1870s and 1880s, the growing trade union movement began a series of protests against foreign labour. Their arguments were that Asians and Chinese took jobs away from white men, worked for "substandard" wages, lowered working conditions and refused unionisation. Objections to these arguments came largely from wealthy land owners in rural areas.</blockquote>

The Barton government which came to power following the first elections to the Commonwealth parliament in 1901 was formed by the Protectionist Party with the support of the Australian Labor Party. The support of the Labor Party was contingent upon restricting non white immigration, reflecting the attitudes of the Australian Workers Union and other labour organisations at the time, upon whose support the Labor Party was founded.