Кіріспе
Сампсон класының эсминшісі
USS Уилкс (DD 67) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен эсминші. Ол Комодор Чарльз Уилкс (1798–1877) атымен аталған екінші кеме болды. Кейіннен ол АҚШ Жағалау күзетінің құрамында (CG 25) қызмет етті.
Құрылыс және іске қосу
Вилкс 1915 жылдың 11 наурызында Филадельфияда «Уильям Крамп және ұлдары» кеме және қозғалтқыш құрылыс компаниясында салынды, 1916 жылдың 18 мамырында суға түсірілді, оның демеушісі Мисс Кэрри МакИвер Вилкс болды; және 1916 жылдың 10 қарашасында қолданысқа берілді.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Уилкс Американың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы алдындағы қысты алдымен Филадельфия әскери-теңіз базасында, содан кейін Ньюпорттағы торпедалық станцияда өткізді. Ол осы операциялардан Германияның шексіз су асты қайық соғысын жариялауына байланысты туған дағдарыстың ең жоғары нүктесінде оралды, 1917 жылдың 7 наурызында Норфолкке жетті. Бір айдан кейін, 6 сәуірде, АҚШ Орталық державаларға қарсы соғысқа қосылды. Сәуірдің соңында, "Уилкс" француз крейсері "Амираль Обэді" Норфолктан Нью-Йоркке сүйемелдеді. 15 маусымда ол Еуропаға бағытталған алғашқы американдық әскерлік конвойының қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, Нью-Йорктан шықты. 26 маусымда ол конвойді Сент-Назерге жеткізіп, содан кейін Англияның Портсмут қаласына бет бұрды, онда Тәуелсіздік күнін тойлады. Одан кейін ол өзінің тұрақты еуропалық базасына, Куинстаунға (Ирландия), 6-сы күні жетті. "Уилкс" Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде Куинстаун базасынан жұмыс істеді. Көбінесе ол су асты қайықтарына қарсы патрульдеу және Англияға бағытталған конвойларды сапардың соңғы кезеңінде сүйемелдеумен айналысты. Алайда, кейде ол Францияның Брест және Сент-Назер порттарына конвойлерді жеткізуге шақырылды. Оның міндеттері күнделікті болғанымен, қиындыққа толы болды. Ол Атлант мұхитының дауылды суларында көптеген шаршатар күндерді өткізді, тек бірнеше сағат немесе ең көп дегенде бір-екі күн портта жабдықтау үшін тоқтады. Ол неміс су асты қайықтарымен тікелей соғысқа қатыспағанымен, 1917 жылдың 25 шілдесінде торпедаланған британдық сауда кемесі "СС Пурлидің" 23 құтқарылған мүшесін құтқарып, олардың салдарына куә болды. Ол 1918 жылғы Рождестводан кейін, жаулық әрекеттер тоқтатылғаннан кейін бір айдан астам уақыт бойы патрульдік және сүйемелдеу міндеттерін жалғастырды. 26 желтоқсанда ол Куинстауннан шығып, үйіне қайтты. 1919 жылдың 7 қаңтарында Нью-Йоркке жетті. Нью-Йоркке оралғаннан кейін "Уилкс" дереу күрделі жөндеу жұмыстарын бастады, ол 1 мамырға дейін жалғасты. Содан кейін эсминец соғыстан кейінгі ең маңызды миссиясына кірісті – бірінші трансатланттық ұшу үшін пикеттік кеме ретіндегі міндет. Миссияға жоспарланған төрт Curtiss (NC) ұшақ қайығының тек біреуі ғана ұшуды аяқтады. NC 4 17 мамырда Хортаға (Азор аралдары), 20-сы күні Понта-Дельгадаға жетті және 27-сі күні Португалияның Лиссабон қаласына ұшып кетті. "Уилкс" Азор аралдары мен Еуропа материгі арасындағы 14 эсминецтің төртінші кемесі болып, ұшудың екінші кезеңінде пикеттік кеме ретінде қызмет етті. NC 4 сол күні өзінің мақсатына жетті, және "Уилкс" оқиғадағы өзінің үлесін аяқтады. NC 4 30 және 31 мамырда Лиссабондан Англияның Плимут қаласына дейінгі үшінші және соңғы кезеңін аяқтағанда, "Уилкс" бағытын үйге бұрды. Эсминец 4 маусымда Нью-Йорк портына қайта кірді және Атлант жағалауында бейбіт уақыттағы операцияларды қайта бастады. Келесі 34 ай бойы ол көктемде, жазда және күзде шығыс жағалаудың суларында жүзіп өтті. Әр күздің соңында ол Куба, Кариб теңізі және Мексика шығанағындағы флоттық маневрлерге қатысу үшін оңтүстікке қарай бет бұрды. Осы кезеңде ол үш түрлі портта орналасқан: Ньюпорт (РИ), Нью-Йорк (Нью-Йорк) және Чарльстон (Оңтүстік Каролина). 1922 жылдың 12 сәуірінде "Уилкс" Филадельфия әскери-теңіз базасына кірді, онда ол 1922 жылдың 5 маусымында қызметтен шығарылды. АҚШ жағалау күзеті "Уилкс" төрт жылдан астам уақыт Филадельфияда белсенді емес күйде болды. 1926 жылдың жазында ол АҚШ-та алкогольді ішімдіктерді тыюға қарсы күреске қосымша кемелерге мұқтаж болған жағалау күзетшілеріне тапсырылды. Ол 1926 жылдың 23 тамызында Нью-Лондон қаласында (Коннектикут штаты) жағалау күзетінің эсминшісі болып тағайындалды. Келесі сегіз жыл бойы ол Жаңа Англиядан Флоридаға дейінгі шығыс жағалауын патрульдеді. 1934 жылы "Құрғақ заңды" жою алкоголь контрабандасын және "Рум патрулін" тоқтатты. "Уилкс" 1934 жылдың 15 наурызында Филадельфиядағы соңғы жағалау күзетінің патрулін аяқтады. 29 наурызда ол әскери қызметтен шығарылып, Әскери-теңіз күштеріне қайтарылды. 1934 жылдың 5 шілдесінде оның аты Әскери-теңіз күштерінің тізімінен өшірілді. Ол 1934 жылдың 22 тамызында Лондон келісімінің шарттарына сәйкес теңіз қарулануын шектеу мақсатында металлға сатылды.