Кіріспе
Зимбабве ұйымы Ұлттық конституциялық ассамблея – әлеуметтік демократиялық және панафрикалық саяси партия. Ол бастапқыда 1997 жылы жеке Зимбабве азаматтары мен азаматтық ұйымдарының, оның ішінде еңбек қозғалыстары, студенттік және жастар топтары, әйелдер ұйымдары, шіркеулер, кәсіпкерлік топтары және адам құқықтары ұйымдарының біріккен тобы ретінде құрылған үкіметтік емес ұйым болды. Ұйымның алғашқы төрағасы Морган Цвангирайи болды, ол сол кезде Зимбабве кәсіподақтар конгресінің бас хатшысы қызметін атқарды. Қазіргі кезде ұйымды төрағасы Лавмор Мадхуку басқарады. Бұл ұйым тарихи тұрғыдан Демократиялық өзгерістер қозғалысымен тығыз байланыста болды, бірақ 2013 жылы МДК-Т және ЗАНУ-ПФ арасындағы Ұлттық бірлік үкіметі жазған конституцияны қабылдамағаннан кейін жеке саяси партияға айналды.
The National Constitutional Assembly is a social democratic and pan Africanist political party. It was originally a non governmental organisation formed in 1997 as a grouping of individual Zimbabwean citizens and civic organisations including, labour movements, student and youth groups, women groups, churches, business groups and human rights organisations, the founding Chairperson being Morgan Tsvangirayi who was then the Secretary General of the Zimbabwe Congress Of Trade Unions(ZCTU)
It is currently led by chairperson Lovemore Madhuku. The organisation has historically been closely allied to the Movement for Democratic Change, but in 2013, became a political party of its own after rejecting the constitution written by the Government of National unity between MDC T and ZANU PF.
Тарих
Ұлттық Конституциялық Ассамблея (ҰҚА) 1997 жылы құрылып, 1998 жылы Зимбабве университетінде Зимбабве азаматтары мен азаматтық ұйымдарының бастамасымен ресми түрде іске қосылды. Олардың арасында кәсіподақтар, оппозициялық партиялар, студенттік ұйымдар, әйелдер ұйымдары, бейресми сектор өкілдері және діни ұйымдар болды. ҰҚА 1990-шы жылдардағы халықтың көтерілісінен шабыттанды және қазіргі конституцияны саяси, әлеуметтік және экономикалық мақсаттарға жету үшін маңызды құрал ретінде қарастырды. ҰҚА конституцияны президентке тым көп билік беруі және британдық отаршылдық әкімшілігінің туындысы болуы себепті мәселелі деп санады, сондай-ақ оның бірнеше баптары белгілі бір мерзімге ғана қолданылуы тиіс болғандықтан, мерзімі өткен еді.
ҰКП ұйым ретінде
ҰҚК-ның мақсаты – Зимбабведе құқықтық негіздегі, барлық топтарды қамтитын конституция құру процесін іске қосуға көмектесу; Зимбабведе адам құқықтары мәдениетін қалыптастыру, қорғау және дамыту, заң үстемдігіне құрмет көрсетуді нығайту; адам құқықтарын іске асыру, енгізу және қорғау. ҰҚК халық арасында құқықтық мәселелер жөнінде, соның ішінде құқықтық негіздегі, барлық топтарды қамтитын конституцияның қажеттілігі туралы үгіт жүргізеді, пікір-таластар ұйымдастырады, жиналыстар, семинарлар мен талқылаулар өткізеді, қоғамдық мәлімдемелер жасайды, Зимбабведегі құқықтық, саяси және әлеуметтік жағдайды бақылайды, адам құқықтарымен байланысты, әсіресе Зимбабведегі әйелдердің жағдайы туралы есептер жариялайды және жергілікті және халықаралық деңгейде байланыс орнатады. ҰҚК сондай-ақ демонстрациялар мен азаматтық білім беру жұмыстарын ұйымдастырады. ҰҚК-ның үгіттері мен басқа да іс-шаралары Зимбабве халқының конституциялық мәселелер туралы хабардарлығын арттырған сияқты. ҰҚК-ның бес бөлімі бар: Конгресс (заң шығарушы тармақ), Жылдық консультативтік ассамблея (атқарушы тармақ), Ұлттық жұмыс тобы, Аймақ және сайлау округі. Жылдық консультативтік ассамблея – ҰҚК-ның жоғары басқару органы. ҰҚК 2006 жылы өзінің бастапқы құрылымын өзгертті, бұрынғы жылдық жалпы жиналысты (ЖЖЖ) негізгі шешім қабылдау органы ретінде пайдаланудан Конгресске көшті. Конгресс 5 жыл сайын шақырылады және ҰҚК-ның әртүрлі сайлау округтерінен, төрағалардан, хатшылардан, жастардан, әйелдерден және комитет мүшелерінен өкілдер құрайды. ҰҚК-ның жұмыс тобы атқару комитетіне немесе кеңеске ұқсас, жылдық консультативтік ассамблеялар негізінде конгресс отырыстары арасында шешім қабылдау процесімен айналысады. ҰҚК-ның институционалдық мүшелері – саяси партиялар, әйелдер, жастар және студенттер ұйымдары сияқты басқа ұйымдардан тұрады. ҰҚК-ның көптеген жеке мүшелері де бар. Жақында мүшелік жарнаны табыс көзі ретінде қарастыру ұсынылды, әдетте мүше болу үшін тіркеу нысанын толтыру жеткілікті болды. Ұйымның қолдаушыларының саны 500 000-ға жетеді деп есептеледі, бірақ бұл көрсеткішке МДК құрылымдары да кіреді, себебі ұлттық мүшелік дерекқоры жоқ.