Кіріспе

Американдық баскетбол жаттықтырушысы (1931–2020)

Морган Байярд Вуттен (21 сәуір 1931 – 21 қаңтар 2020) – Мэриленд штатының Хайатсвилл қаласындағы ДеМата католик орта мектебінде 46 маусым бойы баскетбол жаттықтырған американдық мектеп жаттықтырушысы. Ол «Стегс» командасын бес рет ұлттық чемпионатқа және 33 рет Вашингтон католиктік атлетикалық конференциясының (WCAC) жеңімпазы етіп шығарды. 2000 жылы ол Нейсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілген үшінші мектеп жаттықтырушысы және тек мектептерде жұмыс істеген алғашқы жаттықтырушы болды.

Ерте өмір

Вуттен 1931 жылғы 21 сәуірде Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласында дүниеге келді. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштері офицері Чарльз Томас Вуттеннің ұлы және фотограф Байард Вуттеннің немересі болды. Ол Мэриленд штатының Сильвер-Спринг қаласында өсті және Гонзага колледжінің жоғары мектебінде және Монтгомери Блэр жоғары мектебінде оқыды, оны 1950 жылы бітірді. Вуттен Монтгомери колледжіне түсті және 1951 жылы Вашингтондағы Сент-Джозеф балалар үйі мен мектебінде бейсбол, футбол және баскетболдан жаттықтырушылық қызметін бастады. 1953 жылы Мэриленд университетінің Колледж-Парк бөлімшесіне ауысты және Сент-Джон жоғары мектебінде баскетбол және футболдан жаттықтырушы болды. Ол 1956 жылы Мэриленд университетін дене шынықтыру және тарих мамандықтары бойынша бітірді.

Жаттықтырушылық мансап

1956 жылы Вуттен Мэриленд штатының Хайатсвилл қаласындағы ДеМата католик орта мектебінде тарих пәнінің мұғалімі және футбол және баскетбол командаларының жаттықтырушысы болып жұмысқа орналасты. Жұлдызды ойыншы Джон Остин басқаратын баскетбол командасы 1961 жылы тұңғыш рет конференция титулын жеңіп алды, ал 1962 жылы ел чемпионатында жеңіске жетті. 1965 жылы Вуттеннің DeMatha командасы Лью Алсиндордың Power Memorial Academy командасын ұтып, олардың 71 ойындық жеңіліссіз сериясін тоқтатқанда, бүкіл елде танымал болды. Вуттен ешқашан жеңіліске ұшырамады, оның ең нашар көрсеткіші 1957–58 маусымында тіркелді, ол кезде ДеМата 17–11 есебімен ойынды аяқтады – оның командасы кем дегенде 20 жеңіске жетпеген жалғыз маусым. Оның екі толыққанды маусымы болды: біріншісі 1977–78 жылдары (28–0), екіншісі 1990–91 жылдары (30–0). Вуттеннің оннан астам ойыншысы НБА-да ойнады, олардың ішінде Адриан Дантли және Дэнни Ферри бар. Нотр-Дам Айриштер ерлер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы Майк Брей де Вуттеннің шакирттерінің бірі болды. 2000 жылы Вуттен Нейсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енген үшінші мектеп жаттықтырушысы және тек мектеп жаттықтырушысы ретінде қабылданған алғашқы жаттықтырушы атанды. Вуттен Макдональдс All American Game ойынының негізін қалаушылардың бірі болды, ал оның жыл сайынғы үздік ойыншысы сыйлығы оның құрметіне аталды. Өзі бітірген мектебінен (альма-матерінен) шамамен 3 шақырым қашықтықта орналасқан ДеМатадағы жаттықтырушылық мансабында ол Солтүстік Каролина штаты, Джорджтаун және Американ университетінен жұмысқа шақыру алды, сондай-ақ Дьюк, Уэйк Форест және Вирджиния университеттерінен қызығушылық білдірді. Sports Illustrated журналының мәліметінше, Вуттен бұл ұсыныстарды қабылдамады, себебі ол Мэриленд штатындағы жұмысты, алайда ол орын бермеді, ол үшін ғана колледжде жұмыс істегісі келді.

Жеке өмір және отбасы

Вуттен Мэриленд штатының Университет Парк қаласында 1964 жылы үйленген әйелі Кэтимен бірге тұрды. Оның бес баласы болды: Кэти, Кэрол, Триша, Брендан және Джо. 1996 жылы Вуттен бауырдың жұмысы бұзылуынан өлімге жуықтап, дереу ауруханаға бауыр алмастыру үшін жеткізілді. Бірнеше жылдан кейін, 75 жасында, бүйректерінің бірі істен шығып, оған ұлы Джо донор болды. Вуттен 2020 жылдың 21 қаңтарында Мэриленд штатындағы үйінде 88 жасында қайтыс болды. Оның қасында әйелі Кэти және отбасы мүшелері болды. 1992 жылы Вуттен Дэйв Гилбертпен бірлесіп «Баскетболды табысты жаттықтыруға арналған нұсқаулық» атты кітап жазды. Кітаптың екінші басылымы 2003 жылы, ал үшінші басылымы 2012 жылы Джо Вуттенмен бірлесіп жарық көрді. 2017 жылы «Морган Вуттен: Баскетболдың әкесі» атты деректі фильм шықты. Фильм Вуттеннің бейсбол жаттықтырушысы болып бастап, шағын жетімдер үйіндегі бірінші орта мектеп баскетбол жаттықтырушысы және Нейсмит мемориалдық баскетбол залына енгені, сондай-ақ жеке және отбасылық өмірі туралы баяндайды. Фильмді Билл Хейз түсірді және режиссерлік жасады, онда Coach K, Рой Уильямс, Майк Брей, Джеймс Браун, Джон Файнштейн сияқты көрнекті жаттықтырушылар, ойыншылар және спорт журналистері қатысты. Вуттен 2020 жылғы «Баскетбол округі» атты деректі фильмінде ДеМата мектебінің түлектері Виктор Оладипо және Адриан Дантлимен бірге пайда болды. Вуттен фильмнің соңында еске алынған тұлғалардың бірі болды.