Кіріспе

Шаян түрлері

Speciesbox
| name = Pontastacus leptodactylus
| image = Astacus leptodactylus Blausteinsee 05. jpg
| status = LC
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| genus = Pontastacus
| species = leptodactylus
| authority = (Eschscholtz, 1823)
| synonyms = *Astacus leptodactylus Eschscholtz, 1823
Astacus angulosus Rathke, 1837
Astacus leptodactylus boreoorientalis Birstein & Vinogradov, 1934
Astacus (Pontastacus) leptodactylus leptodactylus natio intermedius Karaman, 1963
Astacus (Pontastacus) leptodactylus leptodactylus natio caeareensis Pretzmann, 1973
| synonyms ref = Дунай шаяны, Галиция шаяны немесе тар қысқыш шаяны – шығыс Еуропа мен Батыс Азиядағы тұщы және тұзды суларда, негізінен Қара теңіз-Каспий аймағында, сондай-ақ Қара теңіз, Дунай, Днепр, Дон және Волга өзендерінің бассейндерінде, Түркиядағы су жүйелерінде табиғи ортасы бар, экономикалық маңызы бар шаянның салыстырмалы түрлері. Ол 1700 жылдардан бастап Батыс Ресейде салынған каналдар арқылы, ал 1900 жылдардан бастап адамдар тұтынуы үшін көптеген аймақтарға таратылу арқылы туған жерінен тысқары кеңінен тарады. Бүгінде ол Еуропаның көп бөлігінде кеңінен таралған.

Экология

Pontastacus leptodactylus көбінесе жайбарақат, әсіресе үлкен қысқыштары бар еркектері, және көлдер, лагуналар мен каналдар сияқты тыныш, тұщы және тұзды суларды, сондай-ақ өзендердегі ағын суларды ұнатады. IUCN Қызыл тізімінде түрдің қауіпсіздік деңгейі «Ең аз алаңдатушы» деп тізімделген.