NASA-ның екінші топ астронавттары: «Жаңа Тоғыз»

Кіріспе

NASA ғарышкерлерінің 2-тобы, сондай-ақ «Келесі тоғыз» және «Жаңа тоғыз» деп те аталады, Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) таңдаған ғарышкерлердің екінші тобы болды. Олардың таңдалуы 1962 жылдың 17 қыркүйегінде жарияланды. Бұл топ «Меркурий жетілігін» күшейтті. Президент Джон Ф. Кеннеди 1961 жылдың 25 мамырында «Аполлон» жобасын жариялаған болатын, онда онжылдықтың соңына дейін адамды Айға жіберу мақсаты қойылды. Сол кезде әзірленіп жатқан екі орындық «Жеміс» және үш орындық «Аполлон» ғарыш кемелерін ұшу үшін көбірек ғарышкерлер қажет болды. «Меркурий жетілігі» орбиталық ұшудың салыстырмалы түрде оңай міндетін орындау үшін таңдалған еді, бірақ ғарышта кездесу және Айға қонудың жаңа қиындықтары жоғары инженерлік білімі бар (тоғыздың төртеуі) және сынақ ұшқышы тәжірибесі бар үміткерлерді таңдауға әкелді. Тоғыз ғарышкер: Нил Армстронг, Фрэнк Борман, Пит Конрад, Джим Ловелл, Джеймс Макдивитт, Эллиот Си, Том Стаффорд, Эд Уайт және Джон Янг. «Келесі тоғыз» – азаматтық сынақ ұшқыштарын қамтитын алғашқы ғарышкерлер тобы болды: Си «General Electric» үшін, ал Армстронг NASA үшін X-15 зымырандық ұшағымен ұшқан. Тоғыздың алтауы Айға ұшты (Ловелл мен Янг екі рет), ал Армстронг, Конрад және Янг оның бетіне бас қойды. Тоғыздың жетісіне Конгресс ғарыш медалі табысталды. 2024 жылдың сәуір айының мәліметі бойынша, топтың соңғы тірі мүшесі – Ловелл.

Өмірбаян

1957 жылы 4 қазанда Кеңес Одағының "Спутник-1" спутнигін ұшыруы, "салқын соғыс" кезеңінде АҚШ-пен "ғарыш жарысы" деп аталатын технологиялық және идеологиялық бәсекелестікті бастады. Америкалық технологияның артта қалғанын көрсету американдық қоғамды терең қызықтырды. "Спутник" дағдарысына жауап ретінде, Американың ғарыш бағдарламасын бақылау үшін Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) жаңа азаматтық мекеме ретінде құрылды. Вирджиния штатының Хэмптон қаласындағы NASA Лэнгли зерттеу орталығының Ғарыш жұмыс тобы (STG) "Меркурий" жобасы деп аталған американдық пилотты ғарышқа ұшу жобасын жасады. 1959 жылы 9 сәуірде "Түпкілікті жеті" немесе "Меркурий жеті" деп танылған алғашқы астронавттардың іріктелуі жарияланды. 1961 жылға қарай, әлі ғарышқа адамды жібермегенімен, STG "Меркурий" жобасы бастапқы қиындықтарды жеңіп, АҚШ ғарыш технологиялары бойынша Кеңес Одағынан озысқанына сенімді болды. STG "Меркурий" ғарыш кемесінің екі адамдық жаңаруын, "Меркурий Mark II" жобасын қарастыра бастады. Бірақ 1961 жылы 12 сәуірде Кеңес Одағы "Восток-1" спутнигін ұшырып, ғарышкер Юрий Гагарин Жер төңірегінде айналған алғашқы адам болғанда бұл сенімге соққы болды. Осыған жауап ретінде президент Джон Кеннеди 1961 жылы 25 мамырда одан да амбициялы мақсатты жариялады: онжылдық соңына дейін адамды Айға жіберу. Айға адамды қондыру жобасының аты – "Аполлон" жобасы. STG басшысы Роберт Р. Гилрут 1961 жылы 7 желтоқсанда екі адамдық "Меркурий II" ғарыш кемесінің концепциясын ресми түрде жариялады, ал 1962 жылы 3 қаңтарда оған ресми түрде "Project Gemini" деген ат берілді. 1962 жылы 18 сәуірде NASA "Меркурий" жобасындағы астронавттарға көмектесетін және "Gemini" миссияларына қатысатын жаңа астронавттар тобына өтініш қабылдайтынын ресми түрде хабарлады. Олар "Аполлон" жобасының миссияларын басқаруға дайын болуы күтілді. "Меркурий жеті" астронавттарын іріктеу процесі құпия өткеннен өзгеше, бұл іріктеу кеңінен жарияланды; талаптар әуе компанияларына, мемлекеттік мекемелерге және Эксперименталды сынақ ұшқыштары қоғамына хабарланды.

The launch of the Sputnik 1 satellite by the Soviet Union on October 4, 1957, started a Cold War technological and ideological competition with the United States known as the Space Race. The demonstration of American technological inferiority came as a profound shock to the American public. In response to the Sputnik crisis, a new civilian agency, the National Aeronautics and Space Administration (NASA), was created to oversee an American space program. The Space Task Group (STG) at the NASA Langley Research Center in Hampton, Virginia, created an American crewed spaceflight project called Project Mercury. The selection of the first astronauts, known as the "Original Seven" or "Mercury Seven", was announced on April 9, 1959. By 1961, although it was yet to launch a person into space, the STG was confident that Project Mercury had overcome its initial setbacks, and that the United States had overtaken the Soviet Union as the most advanced nation in space technology. The STG began considering Mercury Mark II, a two person successor to the Mercury spacecraft. This confidence was shattered on April 12, 1961, when the Soviet Union launched Vostok 1, and cosmonaut Yuri Gagarin became the first person to orbit the Earth. In response, President John F. Kennedy announced a far more ambitious goal on May 25, 1961: to put a man on the Moon by the end of the decade. The effort to land a man on the Moon already had a name: Project Apollo. The two person Mercury II spacecraft concept was formally announced by the STG head, Robert R. Gilruth, on December 7, 1961, and on January 3, 1962, it was officially named Project Gemini. On April 18, 1962, NASA formally announced that it was accepting applications for a new group of astronauts who would assist the Mercury astronauts with Project Mercury, and join them in flying Project Gemini missions. It was anticipated that they might go on to command Project Apollo missions. Unlike the selection process for the Mercury Seven, which was carried out in secret, this selection was widely advertised; public announcements and the minimum standards were communicated to aircraft companies, government agencies and the Society of Experimental Test Pilots.

Таңдау процесі

АҚШ Әскери-теңіз күштері (USN) және АҚШ Теңіз жаяу әскерлері (USMC) іріктеу шарттарына сай келген барлық үміткерлердің тізімін ұсынды, бірақ АҚШ Әуе күштері (USAF) дербес іріктеу жүргізіп, тек он бір үміткердің есімдерін берді. 1962 жылғы мамыр айында Әуе күштері оларды NASA іріктеу кезеңінде қалай сөйлеуге және мінез-құлық танытуға үйрететін қысқаша оқу курсынан өткізді. Үміткерлер бұл курсты «әдеп үйі» деп атады. Генерал Кертис Лемей оларға былай деді:

1962 жылдың 1 маусымына дейін барлығы 253 өтініш келіп түсті. Нил Армстронг өтінішін соңғы мерзімнен бір апта кейін тапсырды, бірақ Ғарыш тапсырмалар тобының орынбасары Уолтер К. Уильямс Армстронгты ғарыш бағдарламасына қабылдағысы келді, сондықтан ол іріктеу комиссиясының хатшысы Ричард Дейге өтінішті келіп түскен кезде тізімге қосуды тапсырды. НАСА Ұшу зерттеу орталығының директоры Пол Бикл, яғни Армстронгтың тікелей басшысы, оның жұмысына көңілі толмағандықтан Армстронгты астронавтқа ұсынудан бас тартты. Үш адамнан тұратын іріктеу комиссиясы «Меркурий жетілігі» ғарышкерлері Алан Шепард пен Дик Слейтоннан, сондай-ақ НАСА сынақ ұшқышы Уоррен Дж. Норттан құралды, бірақ Уильямс кейбір отырыстарда қатысты. Олар үміткерлердің тізімін 32 финалистке дейін қысқартты, олардың арасынан бес-он жаңа астронавтты таңдауды жоспарлады. Әуе күштерінен ұсынылған он бір үміткердің тоғызы финалист ретінде таңдалды, ал бас тартылғандардың бірі Джо Энгл 1966 жылы НАСА-ның 5-ші тобымен бірге таңдалды. Қалғандарының 13-і Теңіз күштерінен, 4-і Теңіз жаяу әскерінен, ал 6-ы азаматтық қызметкерлер еді. Төрт үміткер «Меркурий жетілігі» іріктеу кезеңінде финалист болған: Пит Конрад, Джим Ловелл, Джон Митчелл және Роберт Соллидей. Ловеллдің қанындағы билирубин деңгейі жоғары болғандықтан «Меркурий жетілігіне» іріктеуден өтпеді. Финалистер медициналық тексеруден өту үшін Сан-Антониодағы Брукс әуе базасына жіберілді. Бұл жердегі сынақтар «Меркурий жетілігін» іріктеу үшін қолданылған сынақтармен ұқсас болды. Бір үміткердің бойы тым биік екені анықталды. Тағы төртеуі құлақ, мұрын және тамақ ауруларына байланысты іріктеуден шығарылды. Қалған 27 үміткер Хьюстон қаласының жанындағы Эллингтон әуе базасына жіберілді, онда Адамды ғарышқа алып жүретін ғарыш кемесі орталығы (MSC) құрылып жатқан еді. Оларды іріктеу комиссиясы жеке-жеке сұраққа алды. Тоғыз үміткер таңдалды, олардың есімдері Гилрутке мақұлдауға жіберілді. Слейтон 14 қыркүйекте олардың әрқайсысына телефон арқылы хабарлады. Таңдалған тоғыз үміткер Нил Армстронг, Фрэнк Борман, Пит Конрад, Джим Ловелл, Джеймс Макдивитт, Эллиот Си, Том Стаффорд, Эд Уайт және Джон Янг болды. Олар 15 қыркүйекте Хьюстонға келді. Бұқаралық ақпарат құралдарына хабар беруден сақтану үшін барлығы Хьюстондағы «Райс» қонақ үйіне бас менеджері Макс Пек атынан тіркелді. 17 қыркүйекте бұқаралық ақпарат құралдары Хьюстон университетінің 1800 орындық Каллен аудиториясына ресми жариялау үшін жиналды, бірақ бұл шара үш жыл бұрын «Меркурий жетілігін» жариялаудан қарапайым болды. «Меркурий жетілігі» іріктеуінен өтпегендер сияқты, көптеген бас тартылған финалистер де өмірінде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Үшеуі жоғары әскери шендерге ие болды: Уильям Э. Рэмси Теңіз күштерінде вице-адмирал, Уильям Х. Фитч Теңіз жаяу әскерлерінде генерал-лейтенант, ал Кеннет Вейр Теңіз жаяу әскерлерінде генерал-майор атанды. Төрт үміткер кейінгі іріктеулерде НАСА астронавттары болды: 1963 жылы Алан Бин, Майкл Коллинз және Ричард Гордон, ал 1966 жылы Джек Свигерт. Фрэнсис Г. Нойбек Адамды орбиталық зертхана бағдарламасы үшін астронавт ретінде таңдалды, бірақ ешқашан ғарышқа ұшпады.

In all, 253 applications were received by the June 1, 1962, deadline. Neil Armstrong submitted his application a week after the deadline, but Walter C. Williams, the associate director of the Space Task Group, wanted Armstrong for the space program, so he had Richard Day, who acted as secretary of the selection panel, add it to the pile of applications when it arrived. Paul Bikle, the director of the NASA's Flight Research Center, and therefore Armstrong's boss, declined to recommend Armstrong for astronaut selection because he had misgivings about his performance. The three person selection panel consisted of Mercury Seven astronauts Alan Shepard and Deke Slayton, and NASA test pilot Warren J. North, although Williams sat in on some sessions. They reduced the candidates to 32 finalists, from whom they hoped to select between five and ten new astronauts. Nine of the USAF's eleven candidates were chosen as finalists, and one of those rejected, Joe Engle, was selected with NASA Astronaut Group 5 in 1966. Of the rest, thirteen were from the Navy, four were Marines, and six were civilians. Four had been finalists in the Mercury Seven selection: Pete Conrad, Jim Lovell, John Mitchell and Robert Solliday. Lovell had not been selected for the Mercury Seven due to a high bilirubin blood count. The finalists were sent to Brooks Air Force Base in San Antonio for medical examinations. The tests there were much the same as those employed to select the Mercury Seven. One candidate was found to be too tall. Another four were eliminated on the basis of ear, nose and throat examinations. The remaining 27 then went to Ellington Air Force Base near Houston, where the Manned Spacecraft Center (MSC) was being established. They were individually interviewed by the selection panel. Nine candidates were selected, and their names forwarded to Gilruth for approval. Slayton informed each of them by phone on September 14. The nine were Neil Armstrong, Frank Borman, Pete Conrad, Jim Lovell, James McDivitt, Elliot See, Tom Stafford, Ed White, and John Young. They arrived in Houston on September 15. To avoid tipping off the media, all checked into the Rice Hotel in Houston under the name of Max Peck, its general manager. On September 17, the media crowded into the 1800 seat Cullen Auditorium at the University of Houston for the official announcement, but it was a more low key event than the unveiling of the Mercury Seven three years before. As with those who had been passed over in the Mercury Seven selection, most of the rejected finalists went on to have distinguished careers. Three achieved flag rank: William E. Ramsey became a vice admiral in the Navy, William H. Fitch a lieutenant general in the Marine Corps and Kenneth Weir, a major general in the Marine Corps. Four would become NASA astronauts in later selections: Alan Bean, Michael Collins and Richard Gordon in 1963, and Jack Swigert in 1966. Francis G. Neubeck was selected as an astronaut for the Manned Orbiting Laboratory program, but never flew in space.

Демография

Меркурийлік жеті сияқты, келесі тоғыздың бәрі еркек және ақ нәсілді, барлығы үйленген, орташа есеппен екі баласы бар еді. Конрад, Ловелл және Янг Теңіз күштерінен, Борман, Макдивитт, Стаффорд және Уайт Әуе күштерінен шыққан; ал Армстронг пен Си азаматтық болған, бірақ екеуі де бұрын Теңіз күштерінде қызмет өткерген. Барлығы сынақ ұшқыштары болды, сонымен қатар Борман мен Макдивитт АҚШ Әуе-ғарыш зерттеу ұшқыштар мектебінің (ARPS) алғашқы түлектері еді. Олардың таңдалу кезіндегі орташа жасы 33 жыл мен бір айды құрады, ал 1959 жылдың сәуірінде таңдалған Меркурийлік жетінің орташа жасы 34 жыл мен он ай болған. Олардың әрқайсысының ұшу тәжірибесі орташа есеппен 2800 сағатты құрады, оның 1900 сағаты реактивтік ұшақтарда. Бұл көрсеткіш Меркурийлік жетіге қарағанда 700 сағатқа аз, бірақ реактивтік ұшақтарда 200 сағатқа артық. Олардың орташа салмағы сәл жоғары болды, ал Wechsler ересектер интеллектуалдық шкаласы бойынша орташа IQ көрсеткіші 132-ге тең болды. Барлығы ғылым бакалаврі дәрежесін алған. Үшеуі авиациялық инженерия саласындағы ғылым магистрі болды: Борман – Калифорния технология институтынан, Си – Лос-Анджелестегі Калифорния университетінен, ал Уайт – Мичиган университетінен.