Кәсіби Го ойыншысы

Кіріспе

Go ойынының кәсіби ойыншысы

Go кәсіби ойыншысы – Go ойынының кәсіби ойыншысы. Ірі Go ұйымдарының бірі арқылы кәсіби диплом алу үшін қажетті ең төменгі стандарт өте жоғары. Бәсекелестік тым күшті, ал чемпион ойыншыларға берілетін жүлделер өте жомарт. Мысалы, Хонинбо турнирінің бас жүлдесі шамамен 350 000 долларға жетеді. Кәсіби ойыншылардың көп бөлігі Қытай, Жапония, Оңтүстік Корея және Тайваньнан шыққан. Бұл себебі, жақында ғана Қытайда (China Qiyuan), Жапонияда (Nihon Ki in, Kansai Ki in), Оңтүстік Кореяда (Korea Baduk Association (Hanguk Gi Won)) және Тайваньда (Taiwan Chi Yuan Culture Foundation) кәсіби Go ұйымдары құрылған болатын. 2012 жылы АҚШ-та AGA кәсіби жүйесі, ал 2014 жылы Еуропада EGF кәсіби жүйесі құрылды. Кәсіби рейтингтер әуесқойлық рейтингтерден (әдетте 30 кюдан 7 данға дейін) бөлек есептеледі. Кәсіби рейтингтер 1 даннан 9 данға дейін (кейде 1p-ден 9p-ге дейін жазылады) ауқымда болады. Бұрын, 1 дан кәсіби ойыншының деңгейі шамамен (Еуропалық) 7 дан әуесқой ойыншының деңгейімен тең болатын. Алайда, 1990 жылдардың соңынан бері кәсіби мамандыққа қол жеткізу үшін бәсекелестік күшейгендіктен (әсіресе Қытай мен Кореяда), жаңа 1 дан кәсіби ойыншылар бұрынғылардан әлдеқайда күшті болып келеді. Сонымен қатар, Батыс елдерінен келген кәсіби Go ойыншылары Шығыс Азияның кәсіби қауымдастықтарында, атап айтқанда Румыния, Австрия, Германия, Ресей, Венгрия, Австралия, Финляндия және Америка Құрама Штаттарында бақ сынап жатыр.

Кәсіби деңгейге жету

Кәсіби дан рейтингтері әдетте Жапонияда, Қытайда, Оңтүстік Кореяда немесе Тайваньда кәсіби Го қауымдастықтарының бірі арқылы беріледі. Кәсіби біліктілікке қол жеткізу әр елде әртүрлі: Қытайда кейбір әуесқойларға әуесқойлар турнирлеріндегі жетістіктеріне байланысты 1p бағасы сынақ ретінде беріледі. Жапонияда студент-кәсіпқойлар инсей деп аталады және біліктілік алу үшін ішкі инсей жарыстарында ойнауы керек; көбінесе олар жасөспірімдер болып табылады және Года мансапты жалғастыру немесе университетке бару мүмкіндіктерін ескере отырып шешім қабылдауы керек. Инсейлер көбінесе әуесқойлар жарыстарына қатыспайды, бірақ ең үздік әуесқойлардың кейбіреуі бұрынғы инсейлер болып табылады. Оңтүстік Кореяда жыл сайын 80 үміткерден тұратын қатаң лига жүйесінің жеңімпаздарынан төрт әуесқой кәсіпқойға айналады. Кәсіби жүйеге енгеннен кейін, мансапты көтеру ойын нәтижелеріне негізделген. Еуропадағы ең күшті ойыншылар біліктілік турниріне қатысуға құқық алады немесе шақырылады, ал ең жақсы бір немесе екі ойыншыға 1 дан кәсіби дәрежесі беріледі. 2014 жылдан бері жеті мұндай турнир өткізілді, нәтижесінде тоғыз ойыншыға кәсіби мәртебе берілді. Кәсіби ойыншылар турнирлерде басқа кәсіпқойларды жеңіп, халықаралық турнирлерде өнер көрсетіп, жүлделер жеңіп «төменгі дан ұпайлары» мен «жоғарғы дан ұпайлары» деп аталатын ұпайларды жинау арқылы мансапты көтере алады. Көптеген кәсіби ойыншылар бала кезінен бастап Гоны қанағаттанумен ойнайды және көбінесе жасөспірім шағында кәсіби мәртебеге жетеді. Сумире Накамура және Чо Чикун сияқты кейбір сирек жағдайларда студенттер одан да ертерек кәсіби мәртебеге қол жеткізеді. Бірінші дан кәсіби (1p) ретінде біліктілік алу үшін ойын тәжірибесі мен зерттеулердің терең қоры керек. Жергілікті жағдайларда кәсіби ойыншылар бір-бірімен тығыз байланыста болады, жақсы форманы, тэсуджиді, өмір мен өлімді, фусеки мен жосеки үлгілерін түсінеді. Алайда, жаһандық жағдайларда олардың позициялық бағалаулары көбінесе өзгеше болады – жосекидің жаһандық әсері мен өзара әрекеттесуі, сондай-ақ ашылу және орта ойын кезеңдерінде тақтаның әртүрлі бөліктерінің маңыздылығындағы айырмашылықтар.

Professional dan rankings are normally awarded in Japan, China, South Korea or Taiwan, through one of the professional Go associations. The attainment of professional qualification differs in different countries:
In China, a few amateurs are given the 1p grade as probationers, on the basis of success in amateur tournaments. In Japan, student professionals are called insei, and have to play in internal insei competitions to qualify; mostly they are adolescents, and must decide whether to continue based on their chances of a career in Go, or go to university. Insei rarely take part in amateur events, but some of the top amateurs are ex insei. In South Korea, four amateurs become professional every year, at the top of a ferocious league system of 80 aspiring pros. Once within the professional system, promotion is based on game results. In Europe, the strongest players qualify or are invited to compete in a Qualification Tournament, with the top one or two players being awarded the rank of 1 dan professional. Seven such tournaments have taken place since 2014 with nine players having been granted professional status. Professional players can advance in rank by earning so called "low dan points" and "high dan points" for beating other professionals in tournaments, competing in international tournaments and winning titles. Most professional players begin studying Go seriously when they are children, commonly reaching professional status in their mid to late teens. Some rare students achieve professional status at a much earlier age, such as Sumire Nakamura and Cho Chikun. In order to qualify as a first dan professional (1p), one must have deep resources of game experience and study. In local positions, professionals are often on close ground with each other, understanding good shape, tesuji, life and death, fuseki and joseki patterns. However, in global positions they often differ in positional judgement—the global impact and interaction of josekis and differing importance of various parts of the board during the opening and middle game.

Кәсіби мамандар арасындағы айырмашылықтар

Кәсіби деңгейлер арасындағы күш айырмашылығы әдетте 2-3 кемшілік тасынан аспайды деп есептеледі. Сондықтан, кәсіби дан деңгейлері арасындағы айырмашылық шамамен кемшілік тасының үштен бірінен төрттен біріне сәйкес келеді. Әр елде дәреже берудің әртүрлі ережелері бар. Сондықтан, дәрежелер елден елге шамалы өзгеше болуы мүмкін. Кәсіби ойыншылардың күші де түрлі себептермен айырмашылығы болуы мүмкін, мысалы, дәреже беру күштің нақты өсуіне сай келмеуі немесе кәсіби дәрежелер (кю немесе әуесқой даннан айырмашылығы) көтерілуі мүмкін, бірақ ешқашан төмендемейді (ойыншы әлсіреген жағдайда да). Бұл кейбір қиындықтар тудырды, әсіресе халықаралық дәрежелерді анықтауға қатысты. Қазіргі уақытта 9p (ең жоғары кәсіби дәреже) дәрежесі бар жүзден астам адам бар, бірақ олардың көпшілігі енді бәсекелестікпен ойнамайды. Тағы бір ерекшелік, кейбір 9p ойыншылары тұрақты түрде титулдар ұстаса, басқалары кейбір титулдарды жеңіп алды, алғашқылары титулдар лигасына қатысты, көптеген 9p-лар жоғарыда аталғандардың ешқайсысына қол жеткізе алмады. Дәстүр бойынша, төменгі кәсіби дан ойыншыларының жоғары деңгейдегі кәсіби ойыншыларды жеңгені сирек кездеседі. Бірақ 1990 жылдардың соңынан бері бұл жағдай бірте-бірте жиілеуде. Бұл үрдіс негізінен Қытай мен Кореяда кәсіби ойыншы болу үшін бәсекелестіктің күшеюіне байланысты деп есептеледі. Нәтижесінде, жаңа 1 дан кәсіби ойыншылары бұрынғы 1 дан ойыншыларынан күштірек болып келеді. Жапонияда Отей жүйесі 2004 жылы реформаланды. Мақсаты – жылдар бойы қалыптасқан дәрежелердің инфляциясын азайту. Қазіргі жапондық жүйе түрлі өлшемдерді қолданады, мысалы, белгілі бір турнирлерде жеңіске жеткені үшін немесе белгілі бір ойындарда жеңгені үшін дәреже беру. Корея және Қытай жүйелері де соңғы жылдары осыған ұқсас өзгерістерге ұшырады. Бұл жүйелер халықаралық турнирлердің маңыздылығын арттырды, өйткені халықаралық жарыстардағы нәтижелері арқылы дәреже беруге мүмкіндік берді. Жақында осы жайтқа сын айтылып, жеке адам бір бәсеке нәтижесі арқылы бірнеше кәсіби дәрежеге көтерілуі мүмкін екендігі айтылды (мысалы, Пяо Вэньяо).

The strength differences between professional levels is usually considered to be no more than 2 3 handicap stones. Therefore, the difference between professional dan levels corresponds to about one third to one fourth of a handicap stone. Each country has different rules for promotion. Ranks may, therefore, differ somewhat from country to country. Professionals may also differ in actual strength for a number of reasons, such as promotion not keeping up with actual gains in strength, or the fact that professional ranks (unlike kyu or amateur dan) may rise, but never fall (even if the player grows weaker). This has posed some problems, esp. with regards to international rank discernment. There are currently over one hundred people who have the rank of 9p (the highest professional rank), though many of them no longer play competitively. A further distinction is that some 9p players regularly hold titles, others won some titles, some entered the title leagues, and many 9p never had the fortune to achieve any of the above. Traditionally it has been uncommon for a low professional dan to beat some of the highest pro dans. But since the late 1990s it has slowly become more common. This trend has been primarily credited to the result of increased competition to become a professional player in China and Korea. The result, that new 1 dan professionals are generally stronger than other 1 dans in the past. In Japan, the Oteai system was reformed in 2004. The goal was to help alleviate some of the rank inflation that had crept in over the years. Today's Japanese system uses various benchmarks; for example, winning certain tournaments or a certain number of games, to be promoted by a rank. The Korean and Chinese systems have also been similarly changed in the past several years. These systems have increased the importance of international tournaments by incentivising rank promotion through international placement. Recent criticism has been given to this aspect, arguing that an individual may increase many professional ranks at once through the virtue of a single competition result (such as Piao Wenyao).

Профессионал және әуесқойлық

Теориялық тұрғыдан алғанда, кәсіби дан ойыншылары әуесқой дан ойыншыларының барлық деңгейін жеңуі керек. Бірақ шындығында, ең жақсы әуесқойлар өте қабілетті екенін көрсетті. Басылымдағы пікір бойынша, мұндай ойыншылар кәсіби ойыншының кейбір түсінігіне жете алады, бірақ толыққанды білімге ие болмауы мүмкін. Қытай, Корея және Жапонияда екі бөлек рейтингтік жүйе бар: біреуі әуесқойлар үшін, екіншісі – кәсіби ойыншылар үшін (олар ойнаған әр ойынға ақы алады, жеңгені үшін сыйлық алады және оқыту сияқты басқа да іс-шаралар үшін төлем алады). Жапондық кәсіби рейтинг жүйесінде дәрежелер арасындағы айырмашылық дәстүрлі түрде кемшілік тасының үштен біріне тең деп есептелді (яғни, 3 про дан бір әуесқой данға тең). Жаңа кәсіби ойыншылардың (1 дан) күші көбінесе ең жоғары дәрежедегі әуесқойлардың күшімен салыстырылатын. Қазіргі уақытта кәсіби дәрежелер бір-біріне жақын, шамамен екі әуесқой даннан аспайды; сондықтан 1 про дан кейде 9 данға қарсы жеңіске жетеді. Сонымен қатар, ойынды жақсы түсінетін бірнеше әуесқой ойыншылар бар. Оңтүстік Кореяда бірнеше әуесқой жүйелері қолданылады, соңғы кезде ресми 7, 6 және 5 дан әуесқой дәрежелері енгізілді, олардың әрқайсысы тиісті еуропалық дәрежеден сәл күшті. 7 дан әуесқой үш ұлттық жарыста жеңіске жеткен, ал деңгейі төменгі кәсіби стандартқа жақын. Ескі гуп жүйесі басқа жүйелермен оңай салыстырылмайды. Іс жүзінде, корей клубтарында дәрежелер клубтың ең күшті әуесқой ойыншысына қатысты белгіленеді. Тайваньның Чи Юань мәдениет қоры да Жапониядағы сияқты дан жүйесін қолданады. Ол өзінің кәсіби ойыншыларын бастаушы даннан (初段) 9 данға дейін, ең жоғары дәрежеге дейін бағалайды. Дегенмен, әуесқой рейтинг жүйесін басқа ұйым жүзеге асырады, ол жарыстар арқылы әуесқой ойыншыларды сертификаттайды, ойыншыларды бастаушы даннан (初段) 6 данға дейін бағалайды, ал 7 дан – құрметті атақ. Германия мен Нидерландыда 1920 жылы Го ойынының негізін қалаушы Бруно Рюгер «сыныптар» жүйесін (нем. "Klassen") құрды. Ол Kyu/Dan жартылай дәрежелеріне қосымша 18 және 17 сыныптарды қамтыды, мұнда 17 сынып 1 дан әуесқойдан күштірек болды. 1970 жылдары бұл жүйе жапондық әуесқой рейтинг жүйесімен ауыстырылды.

In theory, professional dans should beat all levels of amateur dans. In reality, the very top amateurs have proven very able. The conventional wisdom is that such players may achieve some of the insight of a pro, though perhaps not the detailed knowledge. In China, Korea, and Japan, there are two distinct ranking sets, one for amateur players and one for professional players (who receive a fee for each game they play, bonuses for winning, and fees for other related activities such as teaching). In the Japanese professional ranking system, distinction between ranks was traditionally considered to be roughly one third of a handicap stone (making the difference 3 pro dan equal to one amateur dan). The strength of new professionals (1 dan) was usually comparable to that of the highest ranked amateurs. Currently the professional ranks are assumed to be more bunched together, covering not much more than two amateur dans; so that pro 1 dans win some games against 9 dans. There are also a number of amateur players acknowledged as having pro 6 dan understanding of the game. In South Korea, there are several amateur systems in use, with the recent introduction of official 7 , 6 and 5 dan amateur ranks, each of which is somewhat stronger than the corresponding European grade. A 7 dan amateur will have won three national events, and will be effectively of lower ranked pro standard. The older gup system does not easily match others. In practice, in Korean clubs, grades may be worked out against the resident strongest amateur. The Taiwan Chi Yuan Culture Foundation also employs a dan system similar to that in Japan. It ranks its professional players from beginner dan (初段) up to 9 dan, being the highest. However, the amateur ranking system is established by another organization which certifies amateur player through competitions, ranking player from beginner dan (初段) to 6 dan with 7 dan being honorary. In Germany and the Netherlands a "classes" system (German: "Klassen") was established by Go pioneer Bruno Rüger in 1920. It comprised a further subdivision into Kyu/Dan half grades with classes 18 and 17 = amateur 1 dan with the 17 being on the stronger side. It was replaced by the Japanese amateur ranking system in the 1970s.

Еуропалық кәсіби жүйе

Еуропалық кәсіби жүйе 2014 жылы Еуропалық Го федерациясы, "CEGO" демеушілігімен құрылды – бұл Еуропадағы го ойынын дамытуға мүдделі Қытай инвесторларының серіктестігі. Жүйенің мақсаты – "ең күшті ойыншыларға Азия кәсіби ойыншыларымен тең деңгейде бәсекелесуге мүмкіндік беру", "көбірек бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аудару, соның арқасында демеушілерді тарту" болып табылады. Жүйе іске қосылған жылы үш еуропалық қалада бірінші кәсіби біліктілік турнирі өтті. Онда Словакияның Павол Лиси және Израильдің Али Джабарин ең сәтті ойыншылар болып, алғашқы еуропалық кәсіби ойыншылар атанды. Барлық біліктілік турнирлерінің шолуы төменде келтірілген. +Кәсіби біліктілік турнирлеріЖылОрынТурнир форматыКәсіби мәртебе алған ойыншылар2014Страсбург, Амстердам және ВенаҮш кезеңдік, 6 раундтық, қос жою турнирі. 4 жеңіс тіркеген бірінші ойыншы және бір жеңіліс тіркеген келесі ойыншы кәсіби ойыншы болады. Павол Лиси және Али Джабарин.2015Пиза, Италия6 раундтық қос жою турнирі. 4 жеңіс тіркеген бірінші ойыншы және бір жеңіліс тіркеген келесі ойыншы кәсіби ойыншы болады. Матеуш Сурма және Илья Шикшин.2016Баден-Баден, Германия6 раундтық қос жою турнирі. Жалпы жеңімпаз кәсіби ойыншы атанды. Артем Качановский.2017Вена және Пардубице6 раундтық қос жою турнирі. Жалпы жеңімпаз кәсіби ойыншы атанды. Андрей Кравец.2019Страсбург6 раундтық қос жою турнирі. Жалпы жеңімпаз кәсіби ойыншы атанды. Tanguy le Calvé.2021Лександ, Швеция4 раундтық, бір жою турнирі. Жалпы жеңімпаз кәсіби ойыншы атанды. Барлық матчтар үш ойынның ең жақсысы есебінен өткізілді. Станислав Фрейлак.2023Брно, ЧехияЕкі кезеңдік, 3 раундтық, бір жою турнирі. Жалпы жеңімпаз кәсіби ойыншы атанды. Барлық матчтар үш ойынның ең жақсысы есебінен өткізілді. Ян Шимара. Еуропадағы кәсіби ойыншылар түрлі артықшылықтарға ие. Олар Еуропаның ең ірі жүлде қорына ие Grand Slam турнирі, сондай-ақ басқа да беделді Еуропалық турнирлерге автоматты түрде қатысуға мүмкіндік алады (2021 жылы жалпы жеңімпаз 10 000 евро жеңіп алды). Бұдан бөлек, 2020 жылдан бері ЭГФ ұйымдастырған кәсіби го лигаларында бақ сынауға мүмкіндік алады, бұл лигалар тек кәсіби ойыншыларға арналған және жоғары жүлде қоры ұсынады. Ірі еуропалық турнирлер кезінде кәсіби ойыншылар ойынды тікелей эфирде түсіндіру үшін төленген ақы алады.

A European professional system was established by the European Go Federation in 2014, with sponsorship from "CEGO", a partnership of Chinese investors interesting in promoting the game of go in Europe. The self proclaimed aims of the system are to "give the strongest players a chance to compete on the same level as the Asian pro players", "attract more media attention and therefore also attract more sponsors." The first Pro Qualification Tournament was held in three European cities in the same year as the system's launch, and resulted in first Pavol Lisý of Slovakia and secondly Ali Jabarin of Israel emerging as the most successful players and thus the first two European professional players. A summary of all Qualification Tournaments is given below. +Professional Qualification TournamentsYearLocationTournament FormatPlayers Earning Professional Status2014Strasbourg, Amsterdam and ViennaThree stage, 6 round, double knockout tournament. First player with 4 wins and subsequent player with only one loss become professional. Pavol Lisý and Ali Jabarin.2015Pisa, Italy6 round double knockout tournament. First player with 4 wins and subsequent player with only one loss become professional. Mateusz Surma and Ilya Shikshin.2016Baden Baden, Germany6 round double knockout tournament. Overall winner becomes professional. Artem Kachanovskyi.2017Vienna and Pardubice6 round double knockout tournament. Overall winner becomes professional. Andrii Kravets.2019Strasbourg6 round double knockout tournament. Overall winner becomes professional. Tanguy le Calvé.2021Leksand, Sweden4 round, single knockout tournament. Overall winner becomes professional. All matches played as best of three. Stanisław Frejlak.2023Brno, CzechiaTwo stage, 3 round single knockout tournament. Overall winner becomes professional. All matches played as best of three. Jan Šimara. Professional players in Europe receive various benefits. They gain automatic qualification to prestigious European tournaments, including the Grand Slam that has the largest prize pool in Europe (the overall champion won €10,000 in 2021). Furthermore, they are provided with opportunities to compete in Professional Go Leagues organised by the EGF since 2020, which are reserved only to professional players and also offer high prize pools. During major European tournaments, professional players are also paid to provide live commentary of games.

EGF-тің кәсіби қатысушылары

Жеті іріктеу турнирінің нәтижесінде тоғыз еуропалық ойыншы EGF тарапынан кәсіби мәртебеге ие болды. Әр ойыншының жоғарылату туралы мәліметтері төменде берілген. +EGF кәсіби ойыншыларыОйыншыҰлтыКәсіби мәртебе алған жылыЖоғарылату тарихыИлья ШикшинОрыс20152018 жылы 2p-ге, 2019 жылы 3p-ге, 2021 жылы 4p-ге көтерілді.Артем КачановскийУкраин20162018 жылы 2p-ге көтерілді.Павол ЛисиСловак20142018 жылы 2p-ге көтерілді.Матеуш СурмаПоляк20152019 жылы 2p-ге, 2023 жылы 3p-ге көтерілді.Әли ЖабаринИзраильдік20142018 жылы 2p-ге көтерілді.Андрей КравцеУкраин2017Тангуй ле КальвеФранцуз2019Станислав ФрейлакПоляк2021Ян ШимараЧех2023