Кіріспе

Booz Allen Hamilton Holding Corporation (бейресми Booz Allen) – американдық басқару және консалтингтік IT фирмасы, Booz Allen Hamilton Inc. компаниясының бас компаниясы. АҚШ үкіметі мен әскери құрылымдарына қызмет көрсететін, барлау саласында маманданған компания. Штаб-пәтері Вирджиния штатының Маклин қаласында, Үлкен Вашингтон аймағында орналасқан, әлемнің түкпір-түкпірінде тағы 80 кеңсесі бар. Компанияның негізгі қызметі – мемлекеттік және жеке сектордағы ұйымдарға, сондай-ақ коммерциялық емес ұйымдарға консалтингтік, талдау және инженерлік қызметтер ұсыну.

Басталуы

Боз Аллен компаниясы 1914 жылы Иллинойс штатының Эванстон қаласында, Норт-Уэстерн университетінің түлегі Эдвин Г. Боз Бизнес зерттеу қызметін құрғанда пайда болды. Бұл қызмет Боуздың компаниялар өз ұйымдарынан тыс сарапшы, бейтарап кеңес алу мүмкіндігіне ие болса, одан да сәтті болатыны туралы теориясына негізделген. Боздың қызметі Goodyear Tire & Rubber Company, Чикаго қаласындағы Union Stockyards and Transit Company және Canadian Pacific Railway сияқты көптеген клиенттерді қызықтырды. Келесі үш онжылдық ішінде компания бірнеше атаулар мен бизнес-модельдерді өзгертті, соңында 1936 жылы олардың серіктестігінің құрметіне аталған Booz, Fry, Allen & Hamilton есімін қабылдады. 1942 жылы Джордж А. Фрай кеткенге дейін компанияның атауы тағы да өзгеріліп, Booz Allen Hamilton болып бекітілді.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Жалпы, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде компанияның клиенттер тобы өзгерді, көптеген шарттар мемлекеттік мекемелерден және Қарулы Күштердің түрлі салаларынан түсті. 1962 жылы серіктестік таратылып, компания жеке корпорация ретінде тіркелді. 1998 жылы Booz Allen Hamilton IRS үшін 100 000 қызметкерін салық төлеушілердің нақты санаттарына бағытталған бөлімшелерге қайта құру стратегиясын жасады.

21 ғасыр

Блумберг оны «әлемдегі ең табысты тыңшы ұйым» деп атады. 2002 жылғы Information Week мақаласына сәйкес, Booz Allen компаниясының штаттарында «мыңнан астам бұрынғы барлау офицері» жұмыс істеген. 2008 жылы Booz Allen компаниясының коммерциялық тармағы Booz & Company компаниясын құру үшін бөлінді. 2013 жылы Booz & Company компаниясын PwC сатып алып, Strategy& деп қайта аттады. Осыдан кейін Booz Allen қайтадан коммерциялық нарыққа енді. 2010 жылы Booz Allen компаниясы 14 000 000 акцияны акциясы 17 доллардан бастапқы IPO арқылы ашық саудаға шығарды. 2012 жылы Booz Allen ARINC компаниясының қорғаныс жүйелерін жобалау және қолдау бөлімін сатып алып, штат тізіміне шамамен 1000 жаңа қызметкер қосты. 2014 жылы Booz Allen Epidemico компаниясын сатып алды. 2015 жылы Booz Allen Charleston, S. C. технологиялық фирмасы SPARC-тың бағдарламалық жасақтаманы дамыту бөлімін сатып алды. 2017 жылы Booz Allen eGov Holdings компаниясын сатып алды. 2018 жылы SEC Booz Allen және Attain компанияларына SEC-тің АТ-қызметтерін сатып алу тәсілін жаңғырту бойынша 2,5 миллиард долларлық келісімшарт берді. 2020 жылдың ақпан айында компания 113 миллион долларлық 10 жылдық келісімшартты ұтып алып, SEC-тің киберқауіпсіздік қызметтерін ұсынудағы жетекші провайдері атанды. 2020 қаржы жылында компанияға АҚШ-тың федералдық міндеттемелерінен 4,4 миллиард доллар бөлінді. Booz Allen Hamilton АҚШ-тың екі ірі саяси партиясының басшыларымен тығыз байланыста болғаны және оларға қайырымдылық жасағаны, сондай-ақ шетелдегі мемлекеттердің әскери және бақылау құрылымдарымен ұзақ мерзімді серіктестікте болғаны үшін сынға іріккен.

Зерттеу және жарияланымдар

Боз Аллен бірнеше бизнес тұжырымдамаларын жасағандығымен ерекшеленеді. 1957 жылы Сэм Джонсон, S. C. Johnson & Son компаниясының негізін қалаушының шөбересі және Booz Allen компаниясының Конрад Джонс «Жаңа өнімдерді қалай ұйымдастыруға болады» деген еңбегін жариялады, онда өнімнің өмірлік циклын басқару теориялары талқыланды. 1958 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің арнайы жобалар кеңсесі директорының орынбасары Гордон Пехрсон және Booz Allen Hamilton компаниясының Билл Покок бағдарламаны бағалау және шолу техникасын (PERT) әзірледі. 1982 жылы Booz Allen компаниясының Кейт Оливер «жеткізу тізбегін басқару» терминін енгізді. 2013 жылы Booz Allen компаниясының Марк Герман, Стефани Ривера, Стивен Миллс және Майкл Ким «Дерек ғылымы саласындағы нұсқаулық» атты еңбегін жариялады. 2015 жылы оның екінші басылымы жарық көрді. 2017 жылы Booz Allen компаниясының Джош Салливан мен Анжела Зутаверн «Математикалық корпорация» атты кітабын жариялады.

SWIFT

2006 жылы 29-бап жұмыс тобының (Еуропалық комиссияның консультативтік тобы) өтініші бойынша Америка азаматтық бостандықтары одағы (ACLU) және Privacy International (PI) АҚШ үкіметінің SWIFT бақылау бағдарламасын және ондағы Booz Allen-нің рөлін зерттеді. ACLU және PI тергеу соңында меморандум ұсынды, онда мемлекеттік келісімшарт меркегерінің (осы жағдайда Booz Allen) мемлекеттік бағдарламаны тексеруші ретінде әрекет етуінің этикалық және заңдық жағына күмән туды, әсіресе бұл меркегер басқа келісімшарттар бойынша сол агенттіктермен тығыз байланыста болғанда. Негізгі мәселе мүдделердің қақтығысына мүмкіндік бар екендігі болды. Бұдан өзге, Booz Allen компаниясы Еуропалық комиссия заңсыз деп таба алатын бағдарламаға (SWIFT-тің электрондық бақылауы) қатысқан болуы мүмкін деген ой білдірілді.

Ішкі қауіпсіздік

2007 жылғы 28 маусымда The Washington Post газетінде АҚШ-тың Ішкі қауіпсіздік департаменті мен Booz Allen компаниясы арасындағы келісімшарт 2 миллион доллардан 70 миллион долларға дейін өскені жазылған. Бұл өсім екі тендерсіз келісімшарт арқылы жүзеге асты, олардың бірі DHS-тің заңдық кеңсесі келісімшартты қараудан өткен соң жалғастыруға кеңес бермегеннен кейін жасалған. Үкіметтік есеп беру кеңсесінің (GAO) бұл келісімшарт туралы баяндамасында ол жақсы жоспарланбаған және құнды жұмыстың аяқталуын қамтамасыз етуге ешқандай шара қарастырылмаған деп сипатталған. Департаменттің бас сатып алу офицері Элейн Дьюк Booz Allen келісімшартындағы мәселелерді мойындады, бірақ олар шешілгенін мәлімдеді. Ол 2005 жылы екінші тендерсіз келісімшарт беру туралы шешімді, конкурс өткізілгенге дейін маңызды барлау операциясын жүргізу үшін қажет деп қорғады. Anonymous тобы, "АнтиСек" операциясы аясында, Booz Allen серверлеріне шабуыл жасап, АҚШ әскерінің электрондық поштасын және қорғалмаған парольдерін ұрлады. Бұл ақпарат пен деректер базасының толық көшірмесі The Pirate Bay платформасында ортақ қолданысқа орналастырылды. Anonymous 90 000 электрондық хат жарияланғанын мәлімдегенмен, Associated Press тек 67 000 бірегей электрондық хатты санады, оның ішінде 53 000-ы әскери мекенжайлар еді. Қалғандары білім беру мекемелері мен қорғаныс мердігерлеріне тиесілі болды. Anonymous сонымен қатар Booz Allen-нің 4 гигабайт көлеміндегі бастапқы кодты қолға алып, оны жойғанын хабарлады. Топтың мәлімдемесінде: "Біз олардың желісінде ешқандай қауіпсіздік шарасы жоқ серверге ендік". Anonymous Booz Allen-ді HBGary Federal компаниясымен бірлесіп, әлеуметтік желіні манипуляциялау жобасын жасауда айыптады. Сондай-ақ Anonymous Booz Allen-ді АҚШ федералды үкіметінің барлау және бақылау бағдарламаларына қатысуда және International Business Times-тың Кукил Бораның сөзінше, "мүмкін заңсыз қызметтерде" айыптады. Сол жылдың тамызында аналитиктермен телефон арқылы өткен конференцияда компания төрағасы және бас директоры Ралф Шрэйдер "жағдайды қалпына келтіру және шабуылмен тікелей байланысты басқа да іс-шаралардың" "біздің қаржылық нәтижелерімізге елеулі әсер ететінін" күтпегенін мәлімдеді.

PRISM медиасынан шыққан ақпарат

2013 жылдың маусым айында Эдвард Сноуден – сол кезде Booz Allen компаниясының қызметкері, Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің (NSA) жобаларына шарт бойынша жұмыс істеген – PRISM бағдарламасын қоса алғанда, құпия жаппай бақылау және деректерді жинау бағдарламалары туралы ақпаратты жариялады. Бұл жарияланған ақпараттар NSA тарихындағы ең ірі бұзушылықтардың қатарына жатқызылады және әлемдік деңгейде үлкен алаңдаушылық тудырды. Booz Allen компаниясы Сноуденнің PRISM бағдарламасының бар екендігін жариялағанын "оқшаулаушылық" және "біздің компанияның кодексі мен негізгі құндылықтарының ауыр бұзушылығы" деп бағалады. Компания Сноуденді жұмыстан босатып, ол үш айдан кем уақыт жұмыс істегенін мәлімдеді. Нарық сарапшылары бұл оқиғаны "ұятты" деп санады, бірақ коммерциялық зиян келтіруі екіталай екенін айтты. Booz Allen компаниясы ақпараттың жария болуын тергеу үшін билік органдарымен және клиенттермен бірлесіп жұмыс істейтінін мәлімдеді. CNN/Money тілшісі Чарльз Райлидің сөзінше, Booz Allen компаниясы "Сноуденнен өзін алшақтауға тырысып бағуда". Reuters агенттігінің мәліметінше, "мәселені жақсы білетін" дереккөз Booz Allen компаниясының жұмысқа қабылдау бөлімі Сноуденнің резюмесіндегі біліміне қатысты белгілі бір қайшылықтарды анықтаған, себебі кейбір мәліметтер "нақты тексерілмеген", бірақ оны жұмысқа алуға шешім қабылдаған. Reuters бұл қайшылықтарды тудырған фактор немесе Сноуден осы мәселені қалай шешкені белгісіз екенін хабарлады. 2013 жылдың 10 шілдесінде АҚШ Әуе күштері Booz Allen компаниясын Сноуден ісіне қатысты қандай да бір құқықбұзушылықтардан ақтатты.

Саяси үлес

2013 жылы Salon журналынан Дэвид Сирота Буз Аллен және оның бас компаниясы Карлайл тобы Демократиялық партияға және Республикалық партияға, сондай-ақ Барак Обама мен Джон Маккейн сияқты жеке саясаткерлерге маңызды саяси үлес қосатынын айтты. Сирота «қазіргі уақытта бақылау мемлекетін қорғап, Сноуден сияқты хабар берушілерді сынап жатқан көптеген саясаткерлер осы екі компаниядан үлкен сомада қаржы алған» деген қорытындыға келді, бұл Боуз Аллен мен Карлайлға қатысты, және саяси партиялар «осы компаниялардың қаржысымен қамтамасыз етілген». CNBC хабарлауынша, бұл үлес мемлекеттік келісімшарттардың үздіксіз ағынына әкелді, бұл Боуз Алленді ерекше жағдайға қойды. Компанияның маңызды мемлекеттік қызметтер атқаруына байланысты, «үкімет компанияның банкротқа ұшырауына мүмкіндік бермейді. Ол сәтсіздікке ұшырауға тым тығыз байланысқан». Сонымен қатар, Буз Алленнің Вашингтондағы ықпалы тек қаржылық көмекпен ғана шектелмейді, ол лоббистер мен саяси инсайдерлердің кең желісін қамтиды. OpenSecrets ұйымының мәліметінше, 2015-2016 жылдары Booz Allen Hamilton компаниясының 6 лоббисінің 4-і бұрын мемлекеттік қызметте болған.

Шетелдегі қызмет

Боз Аллен Біріккен Араб Әмірліктері үкіметіне осы ел үшін Ұлттық қауіпсіздік агенттігіне балама құруға көмектесті. Дэвид Сэнгер мен Николь Перлроттың сөзіне сәйкес, "бұл іске жақсы білетін бір араб шенеунігі" былай деді: «Олар барлығын үйретуде. Деректерді талдау, интернетке бақылау, түрлі цифрлық ақпаратты жинау». 2013 жылы Сэнгер мен Перлрот компанияның «әлемдік кеңдеуінен үлкен пайда көріп отырғанын» айтты. Әскери саласында Боз Аллен Сауд Арабиясының теңіз күштерін оқытуға және кеңес беруге, сондай-ақ Сауд Арабиясы армиясына логистикалық қолдау көрсетуге ондаған зейнеткер американдық әскери қызметкерлерді жұмысқа алды, бірақ Сауд Арабиясының Йеменге қарсы соғысында олардың тәжірибесі қолданылмайтынын мәлімдейді. Бұдан бөлек, компания Сауд Арабиясы үкіметімен келісімге келді, ол үкіметтік министрліктердің қорғанысын және кибер қауіпсіздігін қамтиды, ал сарапшылар осы қорғаныс шаралары диссиденттерді нысанаға алу үшін оңай пайдаланылуы мүмкін екенін айтады. Салон журналынан Дэвид Сирота Боз Алленнен және «осыған ұқсас көпұлтты бизнес-моделі бар басқа да фирмалардан» қаржы алған АҚШ саясаткерлерінің «Орта Шығыстағы бақылау мемлекеттеріне қарсы тұратын демократиялық наразылық қозғалыстарын қаралауда» мүдделі екенін мәлімдеді. Бұл келісім 2016 жылы Боз Аллен компаниясы АҚШ үкіметіне артық төлем жасағанын байқаған, бұрынғы Боз Аллен қызметкері болған және кейіннен құпия ақпарат беруші атанған адамның бастамасымен жүргізілген тергеудің нәтижесі болды. Құпия ақпарат берушінің айтуынша, Боз Аллен шетелдік үкіметтер мен корпорациялармен жасалған жұмыстың құнын төмендетіп, содан кейін АҚШ үкіметімен жасалған келісімдермен бірге АҚШ үкіметіне есептемелерді ұсынды. Ол бастапқыда әріптестерін артық төлем туралы ескерткен, бірақ оған Қорғаныс министрлігінің «өте ақымақ» немесе «ақшаны қайтарып алу үшін жеткілікті емес» екені айтылды. Содан кейін ол Боз Алленге қарсы жалған талаптар туралы заңға сәйкес сотқа шағым түсірді. Компанияға қатысты федералдық қылмыстық тергеу 2021 жылы қырықпай жабылды, ал Құнды қағаздар және биржалар комиссиясының тергеуі 2023 жылға дейін жалғасуда.