Кіріспе
Нью-Йорк қалалық метро станциясы Манхэттендегі 190-шы көше станциясы (алғашқыда 190-шы көше – Оверлук террасасы) – Нью-Йорк қалалық метросының IND Сегізінші авеню желісіндегі станция, оған барлық уақытта A пойзы қызмет көрсетеді. Ол Форт-Вашингтон авенюі бойында, Манхэттеннің Вашингтон Хайтс ауданындағы Хадсон Хайтс бөлігінде, Маргарет Корбин айналымындағы Кабрини бульварымен қиылысатын жерге жақын, 190-шы көшеден солтүстікке қарай үш блоктай қашықтықта орналасқан. 190-шы көше станциясы 1932 жылы ашылды және екі рельс және екі жақ платформадан тұрады. Ол Форт-Трайон паркіне, сондай-ақ орта ғасырлық өнер мұражайы – Клойстерсқа және Ана Кабрини қасиетті орнына жақын орналасқан. Төбенің қабырғасы арқылы қосымша шығу Беннетт авенюіне жетелейді және Вашингтон Хайтстың Бродвей аңғары аймағына қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Станция Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.
The 190th Street station (originally 190th Street–Overlook Terrace) is a station on the IND Eighth Avenue Line of the New York City Subway, served by the A train at all times. It is located on Fort Washington Avenue in the Hudson Heights section of Manhattan's Washington Heights neighborhood, near the avenue's intersection with Cabrini Boulevard at Margaret Corbin Circle, about three blocks north of 190th Street. The 190th Street station opened in 1932 and has two tracks and two side platforms. It is close to Fort Tryon Park with the Cloisters medieval art museum, and the Mother Cabrini Shrine. An additional exit through the side of the hill leads to Bennett Avenue and provides access to the Broadway Valley area of Washington Heights. The station is listed on the National Register of Historic Places.
Құрылыс және ашылу
Нью-Йорк қаласының мэрі Джон Фрэнсис Хайланның 1922 жылы ұсынған Тәуелсіз метро жүйесіне (IND) арналған бастапқы жоспарлары 161 км-ден астам жаңа желілер салуды және шамамен 161 км болатын қолданыстағы желілерді қабылдауды қамтиды. Бұл желілер Interborough Rapid Transit Company (IRT) және BMT компаниялары басқаратын жер асты, жер үсті және эстакадалық желілермен бәсекелесу үшін жобаланған. 1924 жылдың 9 желтоқсанында Нью-Йорк қаласының Көлік басқармасы (НТБ) IND Сегізінші авеню желісін салуға алдын ала келісім берді. Бұл желі Манхэттендегі Инвудтан Бруклиннің орталық бөлігіне дейінгі дәлізден тұрады, көбінесе Сегізінші авенюдің астынан өтеді, сонымен қатар Төменгі Манхэттендегі Гринвич авенюімен және Алтыншы авенюмен қатар жүреді. НТБ 1928 жылдың ақпан айында жаңа желідегі станциялар тізімін жариялады, онда 190-шы көшедегі станция да болды. НТБ 1928 жылы 190-шы көше станциясын салуға кірісті. Дуал жүйенің бас архитекторы Сквайр Джей Викерс 190-шы көше станциясын жобалауға көмектесті. Ол Тәуелсіз метро жүйесінің (IND) көптеген станцияларына жауапты болды және суретші болғандықтан, станция үшін плиткалық жұмыстарды өзі орындады. Сол тамыз айында НТБ Сегізінші авеню желісінің құрылысы дерлік аяқталғанын және 116-шы көшеден 207-ші көшеге дейінгі станциялардың 99,9 пайызы бітірілгенін хабарлады. Тұтас желі 1931 жылдың қыркүйегіне дейін, турникеттерді орнатуды қоспағанда, аяқталды. Жаңа метроның іске қосылысынан бұрынғы іс-шара 1932 жылдың 8 қыркүйегінде, ресми ашылуға екі күн бұрын өтті. 190-шы көше станциясы 1932 жылдың 10 қыркүйегінде ашылды, ол қалалық IND жүйесінің бастапқы бөлігінің бір бөлігі болды – Чемберс көшесі мен 207-ші көше арасындағы Сегізінші авеню желісі. Желінің құрылысы 191,2 миллион долларға бағаланды. Бұл станцияда қызмет көрсету басталғаннан бері экспресс бағытында жүзеге асырылды. IRT Бродвей–Седьмая авеню желісі Вашингтон Хайтсқа қызмет көрсеткенімен, Форт Вашингтон авенюі арқылы жаңа метро метро қызметін оңай қолжетімді етті. Оның ашылуы станцияның оңтүстігінде тұрғын үйлердің салынуына ықпал етті. Дегенмен, федералдық қаржыландыруды қажет ететін бағдарлама толыққанды жүзеге аспады. 1951 жылы Нью-Йорк университетінің зерттеушілері ядролық шабуыл жағдайында 190-шы көше станциясының радиациядан қорғануға жеткілікті жағдай жасайтынын анықтады. Бұл нәтиже зерттеушілердің аймақтағы терең жердегі метро станцияларында ғарыштық сәулелерді сынақтан өткізуі нәтижесінде алынды. 190-шы көше станциясы бастапқы дизайнынан көп өзгермеген.
Лифтінің модификациясы
1932 жылдан 1957 жылға дейін лифтілерді пайдалану үшін жаяу жүргіншілер ақы төлеуге міндетті болды. Лифтілер метро жолаушылары үшін арналған болса да, жергілікті тұрғындар Форт-Вашингтон төбесінің шамамен сегіз қабатына шығудан аулақ болу үшін метро ақысын төледі. Нью-Йорк штатының заң шығарушы органында лифттерді тарифтік бақылаудан босату туралы ұсыныстар енгізілді, бірақ олар комитетте қабылданбады. 1957 жылдың 5 қыркүйегінде Нью-Йорк қалалық көлік басқармасы (NYCTA) 181-ші және 190-шы көшелердегі лифтілерге тегін қол жеткізуге рұқсат берді. NYCTA бұл өзгерісті жергілікті сенатор Джозеф Зарецки сұрағаннан кейін келісті. Бес стансадағы қызметкерлер негізінен жөндеу және тазалау жұмыскерлері, олар алған жарақаттар салдарынан бұрынғы жұмыстарын жалғастыру қиын болды. Басқарма бұл стансалардағы барлық қызметкерлерді алып тастауды жоспарлаған, бірақ көптеген жолаушылар наразылық білдіргеннен кейін әр стансада бір адамды қалдырды. Сонымен қатар, MTA барлық лифттерді үздіріссіз жұмыс істеуін қамтамасыз етті; бұрын лифт операторы болмаса, лифт жұмыс істемейтін. Бұл өзгеріс 2004 жылдың 20 қаңтарында күшіне енді және жылына 1,15 миллион доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілді. MTA қызметкерлері де Бродвей–Седьмая авеню желісіндегі 181-ші көшедегі лифт операторының пышақталған жолаушыны құтқаруға көмектескенінен кейін, қысқартулардың нәтижесінде қылмыс деңгейінің өсуіне қатысты алаңдаған жолаушыларға қосылды. Бұл шараның мақсаты жылына 1,7 миллион доллар үнемдеу еді. Дегенмен, 2007 жылдың 7 желтоқсанында MTA аймақтың сайланған өкілдері мен тұрғындарының қарсылығына байланысты осы стансалардағы қалған лифт операторларын алып тастамайтынын мәлімдеді. 2018 жылдың қазан айында MTA тағы да бес стансадағы лифт операторларын алып тастауды ұсынды, бірақ көлік жұмыскерлерінің кәсіби одағының қарсылығынан кейін бұл шешімнен бас тартылды. 2023 жылдың маусым айында MTA лифт операторларын стансаларды тазалауға қайта тағайындауды ұсынды, бұл жергілікті саясаткерлерді операторлардың қайта тағайындалуын тоқтату үшін сотқа жүгінуге мәжбүр етті. Бұл стансаның лифттері 2020 жылдың 29 тамызында жаңа лифттерді орнату үшін жабылды, бірақ станса Беннетт даңғылына шығу арқылы ашық қалды. Лифттердің 2021 жылдың қыркүйегінде қайта ашылуы жоспарланған. Кейбір лифттер 2021 жылдың 30 қарашасында қайта ашылды, бірақ күтпеген құрылымдық мәселелерге байланысты ашылу мерзімі кейінге шегерілді.
Кіру және шығу жолдары
Станция атына қарамастан, 190-шы көшеге немесе Overlook Terrace-ке шығу жоқ. Дегенмен, станцияның кіреберісі Гудзон-Хайтс жағынан, қырдың үстінен, және Вашингтон-Хайтс саялындағы Беннетт авенюінен, қырдың астынан бар. Станциядан шығысқа қарай созылған туннель Бродвей мен 192-ші көше арасындағы Беннетт авенюіне қол жеткізуді қамтамасыз етеді, жолаушылар бұрын пандус арқылы станцияға кіре алатын, бұл плиткамен жасалған мозаикалармен расталады. Қырдың үстіндегі кіреберіс – Маргарет Корбин шеңберінің жанындағы Форт Вашингтон авенюінің соңында орналасқан бас үй. Бас үй – қара төбелі тікбұрышты тас ғимарат. Ұзын қабырғалары батыс және шығыс жақтарында орналасқан, әрқайсысы үш бөлікке бөлінген. Солтүстік жағында үш кішкентай арка бар, олардың ортаңғысында бас үйге кіретін есік орналасқан. Оңтүстік жағында станцияның лифттеріне және Форт-Трайон паркіндегі ойын алаңына төмен түсетін тас баспалдақтар орналасқан. Осы баспалдақтардың үстінде Форт-Вашингтон авенюінің жаяу жүргіншілер тротуарында шам бағанасы мен "СУБВАЙ" деген жазуы бар металл тақта орналасқан. 1957 жылдан бері лифттерді Беннетт авенюі мен Форт Вашингтон авенюі арасында ақы төлемей жүретін жаяу жүргіншілер пайдалана алады; ұқсас жағдай келесі стансадағы 181-ші көшеде, сондай-ақ IRT Broadway–Seventh Avenue Line желісіндегі 191-ші көшеде де бар. Мезонинге дейінгі лифттер әлі де лифт операторларын пайдаланады, жүйедегі осындай мүмкіндігі бар санаулы стансалардың бірі. Станция 1990 жылғы Мүгедектерге қатысты Актіге сәйкес келмейді, сондықтан оны коляскада отырған жолаушылар пайдалана алмайды, себебі тарифтік бақылау аймағынан платформаларға тек баспалдақтар арқылы өтуге болады. Сонымен қатар, Форт Вашингтон мен Беннетт авенюі арасындағы жүйеден тыс тегін өту де Актіге сәйкес емес (181-ші көшеден өзгеше), өйткені біріншісіне бірнеше сатыбақпен ғана қол жеткізуге болады, ал өтудің соңы мен Беннетт авенюінен шығу арасында тағы бір кішкентай баспалдақ бар. Төтенше жағдай туғанда пайдалануға баспалдақ бар.