Кіріспе

АҚШ-тың Миссисипи штатының вице-губернаторы – Миссисипи штатының губернаторынан кейінгі екінші жоғары дәрежелі сайланған атқарушы лауазым иесі. Вице-губернатор лауазымы Миссисипи штаты 1817 жылы штат мәртебесін алғанда құрылған, 19 ғасырдың бірінші жартысында бірнеше онжылдыққа жойылған, кейін ғасырдың соңында қайта орнатылды. Вице-губернатор төрт жылдық мерзімге сайланады, қатарынан екі мерзімге ғана сайлануға шектеу қойылған. Қазіргі вице-губернатор – республикашыл Делберт Хоземан, ол 2020 жылдан бері осы лауазымды иеленуде. Вице-губернатор конституция бойынша Миссисипи штатының Сенатының төрағасы болып табылады. Осы ретте, ол мәжіліс жүргізу қағидаларын сақтау мәселелерін шешеді, қабылданған барлық заңдарға қол қояды және дауыс тең болған жағдайда шешуші дауыс бере алады. Сенат регламентіне сәйкес, ол Сенат комитеттерінің құрамын анықтауға және заң жобаларын оларға жіберуге құқылы. Вице-губернаторлар осы өкілеттікті заңнамалық процеске кеңінен әсер ету үшін пайдаланған. Губернатор лауазымында уақытша немесе тұрақты бос орын туған жағдайда, вице-губернатор губернатордың міндеттерін атқарушы ретінде оның өкілеттіктерін иеленеді.

Тарих

Миссисипи штатының вице-губернаторы лауазымы 1817 жылғы штат конституциясымен құрылды, және сол кезде ол және губернатор штат бойынша халық сайлаған жалғыз лауазымдар болды, екеуі де екі жылдық мерзімге тағайындалды. Алғашқы вице-губернатор Дункан Стюарт болды, ол 1817 жылдың 7 қазанында қызметке кірісті. 1832 жылғы конституцияда бұл лауазым жойылды және оның орнына Сенаттың өз мүшелері таңдаған Президенті келді. 1869 жылғы конституцияда ол қайта енгізіліп, Сенат төрағалығының міндеттерін өзіне алды, лауазым иесі төрт жылдық мерзімге тағайындалды. 1870-ші жылдардың басындағы қайта құру кезеңінде Александр Келсо Дэвис елдегі алғашқы афроамерикандық вице-губернаторлардың бірі болды. Эвелин Гэнди, 1976 жылдан 1980 жылға дейін вице-губернатор қызметін атқарған, штат және Оңтүстік Америка Құрама Штаттарында бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел болды. Брэд Дай 1980 жылдан 1992 жылға дейін үш мерзімге лауазымда болды және штаттың ең ұзақ қызмет еткен вице-губернаторы атанды. Бұрынғы лауазым иелерінен өзгеше, ол Миссисипи Сенатындағы тағайындау құқығын өзінің саяси мақсаттарын ілгерілету үшін одақтастарын стратегиялық түрде комитеттерге орналастыру үшін пайдаланды. 1986 жылдың қаңтарында екі штат сенаторы вице-губернаторға қарсы сотқа шағымданып, оның заң шығару өкілеттіктерінің заңдылығын күдік тудырды, олардың мемлекеттік конституциядағы билік бөлінісін бұзғанын мәлімдеді. Бұл іс Миссисипи Жоғарғы Сотына дейін жетті, ол 1987 жылы Сенаттың лауазымды тұлғаға маңызды заң шығару өкілеттіктерін өз қалауынша беруге құқылы екенін шешті. Бір судья бұл шешімге қарсы дауыс берді, вице-губернаторды "құдіретті заң шығарушы, жоғары сенатор, барлық Сенатты дерлік бақылауға жеткілікті заң шығару билігімен қамтамасыз етілген" деп мәлімдеді.

Сайлау

Миссисипи штатының заң шығарушы органындағы орындар мен басқа жеті штаттық сайланатын лауазымдар сияқты, Миссисипи штатының вице-губернаторы да АҚШ президенттік сайлау жылына дейінгі қараша айында әр төрт жыл сайын халықтың дауысымен сайланады. Вице-губернатор губернатордан тәуелсіз сайланады және кандидаттардың осы лауазымға қойылатын талаптары губернатор лауазымына қойылатын талаптармен бірдей. Олардың қызмет мерзімі төрт жылды құрайды және олар қатарынан екі мерзімге ғана сайлана алады, бірақ үзіліспен сайлану мерзіміне шектеу жоқ.

Билік, міндеттер және құрылым

Саяси ғалымдар Миссисипи штатының вице-губернаторын елдегі ең ықпалды лауазым иелерінің бірі деп сипаттайды. Миссисипи Жоғарғы Соты осы жағдайды Миссисипидегі билік бөлінісінің жалпы қағидасынан туындайтын ерекшелік деп санайды. Олар конституциялық түрде Сенаттың төрағасы болып табылады, ал Сенат өз ережелері арқылы вице-губернаторға комитеттердің құрамын анықтау және заң жобаларын оларға жіберу өкілеттігін береді. Тарихи тұрғыдан алғанда, вице-губернатор Сенат комитеттерінің құрамын, оның мүшесі болып табылатын Регламенттік комитетінен басқа, барлығын анықтаған. Миссисипи Сенатында еңбек стажына қарай бағалау жүйесі болмағандықтан, вице-губернаторлар жеке саяси бағыттарына сәйкес комитеттерді тағайындауда еркіндікке ие. Сенатта төрағалық етуші ретінде олар процедуралық мәселелерді шешеді, қабылданған барлық заң жобаларына қол қояды және Бірлескен заң шығарушы бюджет комитетінде қызмет етуге құқылы. Олар сонымен қатар Миссисипи штатының Білім беру кеңесінің екі мүшесін тағайындауға өкілетті. Миссисипи штатының қазіргі губернаторы қайтыс болғанда, денсаулығына қатысты шектеулер болғанда немесе штаттан кеткен жағдайда, вице-губернатор губернатордың міндетін уақытша атқарушы ретінде оның өкілеттіктерін иеленеді. Губернатордың міндетін уақытша атқарушы ретінде вице-губернатор губернатормен бірдей жалақы алады. Олар Миссисипи штатының Капитолий ғимаратының үшінші қабатында кеңсе ұстайды.

Вице-губернаторлар (1817-1832)

Сурет. Орынбасар Губернатор Мерзімі Партиясы Көзі Дункан Стюарт 1817–1820 Джеймс Паттон 1820–1822 Дэвид Диксон 1822–1824 Джерард К. Брэндон 1824–1826*Абрам М. Скотт 1828–1832 Демократ Фонтан Уинстон 1832–1832

Сенат төрағалары (1833-1869)

Сурет Сенат ПрезидентіМерзіміПартиялық қатысыДереккөзЧарльз Линч1833–1834ДемократП. Бриско1834–1836W. Ван Норман1836–1837Александр Г. МакНатт1837–1838ДемократA. L. Bingaman1838–1840George B. Augustus1840–1842Jesse Speight1842–1843A. Фокс1843–1844Jesse Speight1844–1846George T. Swann1846–1848Dabney Lipscomb1848–1850John Isaac Guion1850–1851ДемократJames Whitfield1852–1854ДемократJohn J. Pettus1854–1858ДемократJames Drane1858–1865John M. Simonton1865–1869