Кіріспе

Бейрнсдейл (жергіліктіше '/bɜːnzdɛɪl/) (Ganai: Wy yung) – Австралияның Виктория штатындағы Шығыс Гиппсленд аймағындағы қала. Бұл аймақта дәстүрлі түрде Гунаикурнай халқының Татунгалун руы қоныстанған. 2021 жылғы маусым айының мәліметтері бойынша, Бейрнсдейл қалалық аймақ халқы 15 684 адамды құрайды. Қала – Шығыс Викторияның Траралгон және Сейл қалаларымен бірге маңызды аймақтық орталығы, сонымен қатар Шығыс Гиппсленд аймағының сауда-экономикалық және Шығыс Гиппсленд округінің әкімшілік орталығы болып табылады. Бейрнсдейл алғаш рет 1868 жылғы 16 шілдеде округ деп жарияланды, ал 1990 жылғы 14 шілдеде қала мәртебесі берілді. Қала атауының шығу тегі нақты белгісіз. Бұл, мүмкін, Бернисдейл болған, ал «Бернисдейл» атауы «Бьорнның аңғары» деген сөзден шыққан, бұл Скай аралының викингтерге қатысы бар екенін көрсетеді. Аңыз бойынша, Маклеод малшыларының балаларының көптігіне қатты әсер қалдырып, осы жерді «Байрнсдейл» немесе «балалар аңғары» деп атаған. Стратегиялық басқару жоспарында айтылғандай, жыл сайын Митчелл, Тамбо және Николсон өзендерінің су жиналатын алаптарынан Гиппсленд көлдеріне шамамен 100 000 тоннаға жуық ірі тұнбалар (төменгі шөгінділерді есептемегенде) түседі деп есептеледі. Батыс су жиналатын алаптарынан (Уэллингтон көліне құятын) түсетін шөгінділердің мөлшері шығыс су жиналатын алаптарынан (Митчелл, Николсон және Тамбо өзендері) түсетін мөлшерден екі-үш есе артық. 1935 жылдан 1997 жылға дейінгі әуе суреттерін салыстыру көрсеткендей, жағалаудың басым бөлігі жылына орташа есеппен 10 см-ден аз эрозияға ұшырауда. Латроб, Томсон және Митчелл өзендерінің төменгі ағысы Гиппсленд көлдеріне құяды және кең сулы жазықтарға ие, олар көбінесе негізгі өзен арналарынан табиғи бөгеттермен бөлінеді. Митчелл өзенінің жазығы су тасқынына жиі ұшырайды, ал 1891 жылғы су тасқыны 1870 жылғы үлкен су тасқынынан кейін екінші орынды иеленді. Ең ірі су тасқыны 1893-94 жылдары болды, ол 1870 жылғы су деңгейінен 76 мм жоғары болды. Барлық су тасқындары қала халқына өмірлік қиындықтарды, инфрақұрылым мен егістіктердің жоғалуына себеп болды. 1893-94 жылдарғы су тасқыны кезінде Патрик Пиггот пен Джордж Брукстің батылдығы ерекше көзге түсті, олар адамдарды құтқаруға белсенді қатысты. Алайда, соңғы сапарында қайықтары аударылып, екеуі де өзенге ағысып кетіп, суға батып қайтыс болды. Көзі куәгер болған адам: «Соңғы сәттеріне дейін олар қорқынышты жағдайға қарсы өмірлері үшін батыл күресті» деді. Екеуі де Бейрнсдейл кітапханасындағы Механиктер залында орнатылған мәрмәр тақташада мәңгі есте қалды. Митчелл дельтасы – классикалық саусақты дельтаның (латынша digitātus, саусақ немесе бармақ) түрі және ол Игл Пойнт Блаффтағы Кинг көлінің батыс жағалауына жақын орналасқан, көлге құятын аллювийлік шөгінділерден пайда болған лайлы тілшелер түрінде көрінеді. Бұл әлемдегі классикалық саусақты дельтаның ең көрнекті мысалдарының бірі. Шекаралық жарлық Кинг көлінің бұрынғы жағалауын көрсетеді, ал толқындардың әсерінен пайда болған қиыршық тас жағажайлар мен тілшелер қалыптасқан.

Климат

Бейрнсдейлдің климаты қоңыржай, жазда ыстық, қыста салқын және ылғалды болады. Қалада тіркелген ең жоғары температура 2009 жылдың 7 ақпанында, 2009 жылғы Австралияның жазғы ыстық толқыны кезінде 46,2 градус Цельсийді құрады. Ең төменгі температура 2017 жылдың 2 шілдесінде -5,4 градусқа дейін төмендеді. Қысқы күндері Мельбурнге қарағанда сәл жылырақ болады, себебі жеңіл фён эффектісі бар. Қалада жылына 59,6 күн ашық болады, бұл Мельбурнның 48,6 күнінен көп.

Көрнекті орындар

Қаладағы алғашқы ғимараттардың кейбіреуі, бәлкім, көрнекті сәулетші, құрылысшы және монумент жасаушы Уильям Джеймс Йейтстің ескерткіші болар. Ол мектепті, 1860 жылғы ескі Шаир залын, 1876 жылғы Веслиан шіркеуі мен пасторлық үйін, Сент-Джон шіркеуін, ескі Бейрнсдейл ауруханасын (Маккин және Росс көшелерінің қиылысында) және Механик залын салды. Бейрнсдейлдегі Сент-Мэри шіркеуінің қабырғалары мен төбесін көптеген еуропалық шіркеулердегідей фрескалар жауып тұр, онда әулиелер, үштік және тозақ, тазарту орны, жұмақ және айқышқа шегелену сахналары бейнеленген. Жыл сайын шіркеуге Австралияның және әлемнің түкпір-түкпірінен 80 000-ға жуық келуші келеді. Оның ізін басып, У. Г. Хиндли басшылыққа алды, оның басқаруымен жаңа кірпіш шіркеу салынды (әлі де Франциск және Сервис көшелерінің қиылысында орналасқан) және 1884 жылғы 24 маусымда епископ Мурхаус ашты.

Бау-бақшалар

Бейрнсдейлдің орталық бақтары Митчелл өзенінен қаланың батыс шетіне дейін созылады, арақашықтығы шамамен 200 метр. Негізгі бақ бөлімі орталық сауда ауданы арқылы өтеді және гүлдейтін біржылдық және көпжылдық өсімдіктер, көптеген жетілген жапырақты және мәңгі жасыл ағаштар, соғыс ескерткіштері және қалпына келтірілген тарихи топ ротондасы бар. Ротонда 1910 жылы салынған, 1993 жылы қазіргі күйіне келтірілді. 1943 жылы бақтардың шығыс шетінде ауданның жүз жылдық мерейтойына арналған ескерткіш орнатылып, бұл бөлімге «Жүз жылдық бақ» деп аталды. 1920 жылдары зираттың көріксіздігі жиі сынға түсірілді. Осы кезде зиратты кеңес басшысынан алып, түрлі дін өкілдерінің қамқорлығына беру ұсынылды. Бұл қабылданбады. 1990 жылы зиратты басқару қоғамдық сенімге тапсырылды. Осы ескерткіш 1800 жылдары осы аймақта зират болғандығын көрсететін жалғыз дәлел болып саналады. Кейін, 1990 жылы Салезиан қоғамының Бейрнсдейлге келуімен, Иоанн Босконың салезиандық дәстүрлері қабылданып, дамытылды. Қазіргі уақытта Bairnsdale Cabs қала ішінде такси қызметін ұсынады. Автобус қызметін Gillicks Bus Lines, Dysons (V/Line мердігері) және Goodalls Bus Lines, сондай-ақ Бейрнсдейл және айналасындағы басқа да автобус компаниялары қамтамасыз етеді. Қаладағы маңызды демалыс және көлік инфрақұрылымының бірі – Шығыс Гиппсленд теміржол трассасы, ол Хоуитт паркіне іргелес Шығыс Бейрнсдейлге кіреберісінен басталады. Трасса асфальттан тұрады және Николсонға дейін созылады, содан кейін қатты негізді қиыршықтан жасалған, берік беткейлі трассаға айналады. Ұзындығы шамамен [мәлімет жоқ] болатын көп мақсатты трасса жүгіруге, жаяу серуендеуге, велосипед тебуге және атпен жүруге мүмкіндік береді, өйткені ол бұрынғы теміржол желісінің бағытын Орбостқа дейін жалғастырады. Бейрнсдейл бөлігі салыстырмалы түрде түзу, ұзын және жазық, екі кішкентай көпірден өтеді, Филипс Лейн және Моррисон жолымен қиылысады, содан кейін 1920 жылы Мельбурн мен Эден арасындағы тас жолдың барлық бөлігін басқаруға алған Кент жолдар кеңесінің шешімімен осы атау берілген Принц тас жолымен қиылысады. Ол 1940 жылдары соғыс кезеңінде құрылды. Осы кезеңде Бенгворден жолындағы әуежай жақын орналасқан Шығыс Сале әскери-әуе базасының кеңейтілген бөлігі ретінде пайдаланылды және 3000 адамға үй болды. Құрылыстың негізгі мақсаты Бас бұғазы мен Тасман теңізінде барлау миссияларын жүргізу және навигациялық жаттығулар өткізу болды. 53 ұшақ апатқа ұшырап, теңізде жоғалып кетті, 71 ұшқыш қаза тауып, ал басқалары жарақат алды. Барлығы 1997 офицер және ұшқыш, 117 WAAAF мүшесі және қосымша 285 оқушы болды. Бұған қоса, 1942 жылдың желтоқсан айында Буна аймағындағы жердегі әскерлерге азық-түлік жеткізуге көмектесу үшін Жаңа Гвинеяға жіберілген 12 Хадсон экипажы мен жердегі қызметкерлер де болды. Екі Хадсон жоғалып, төрт адам қаза тауып, тағы төрт адам ауыр жарақат алды. Соғыс аяқталғанға дейін Бейрнсдейлде апаттар немесе жоғалған ұшақтар салдарынан 87 адам қайтыс болды. 1935 жылы жоғарғы деңгейде бес электрлі күшейткіш сорғысы бар тағы бір сорғы үйі салынды. 1950 жылдары шеберхана қосылды. Сорғы станциясы 1980 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін Гленаладейлдегі жаңа Вудглен сақтау бассейні аяқталды. Бүгінде мұнара Бейрнсдейлдің көрікті жерлерінің бірі болып табылады. 1955 жылы 32000 фунт стерлинг сомасында Вест-Бейрнсдейлдің бөліктеріне су желісін кеңейту үшін жаңа магистральдық және сорғы қондырғыларына жұмыс басталды, ал 1958 жылы қолданыстағы магистральдық және құбырларды цемент қабығымен жаңарту жұмыстары басталды. Бұл қондырғы күніне 20 мегалитрге дейін суды өңдей алады және еріген ауаның сүзгілеу/фильтрациялау процесін қолданады, бұл DAFF су өңдеу процесі ретінде кеңінен танымал. Bairnsdale Advertiser-дің ерекшелігі – 1880 жылдардан бері оны бір отбасы басқарып келеді. Футбол 1890 жылдары ресми жарыстарға айналды, алғашқы футбол алаңы Лакхнауда құрылды. Дегенмен, ойын дәстүрлі түрде Бейрнсдейлдегі Main Hotel алдында ойналды, көрермендер ойынды көру үшін верандалардың, шатырлардың және балкондардың үстіне шығып тұратын. 1885 жылдың мамыр айында командаға «Қызыл аяқтар» деген ат берген көк және ақ түсті футболкадан, көк шорттан, қызыл шұлықтан, қызыл шапкадан және қызыл белбеуден тұратын форма қабылданды. Бұл команда Латроб аңғарындағы футбол лигасында ойнайды. Викторияның аймақтық лигалары Викториядағы футболдың сегізінші деңгейі және ұлттық деңгейде тоғызыншы деңгейі болып табылады. Клубтың үй алаңы – Хоуитт паркі, Шығыс Бейрнсдейл. Басқа клуб, Бейрнсдейл футбол клубы, ойынның өзгертілген түрі – футзалға баса назар аударады.

Басқа спорт түрлері

Бейрнсдейлде жылқы жарыстары клубы бар, ол жылына шамамен сегіз жарыс өткізеді, оның ішінде Бейрнсдейл кубогы әдетте қаңтар айының бірінші жексенбісінде ұйымдастырылады. Қаланың Шығыс Гиппстленд хоккей қауымдастығында екі далалық хоккей клубы бар. Бейрнсдейл хоккей клубы WORLD алаңдарында, ал Нагл хоккей клубы қаладан батысқа қарай орналасқан Нагл колледжінде орналасқан. Гольфшылар Бейрнсдейл гольф клубында (Пейнсвилл жолында, Игл Пойнтта) немесе Гуз Гулли гольф алаңында (Балфорс жолында) ойнай алады. Гиппсленд көлдері мен Тоқсан Мильдік жағажайға жақын орналасқандығымен қатар, Митчелл, Николсон және Тамбо өзендеріне де оңай қол жеткізіледі; сондықтан Бейрнсдейл демалыспен балық аулауды жақсы көретіндер үшін танымал орынға айналды және үнемі жақсы уловтар туралы хабарлар түседі. Балық аулауға қажетті жабдықтар мен лицензияларды Бейрнсдейлде оңай алуға болады. Бейрнсдейлде сондай-ақ Бейрнсдейл су және демалыс орталығы (BARC) орналасқан, ол елдік Викториядағы ең ірі жабық спорт кешені болып табылады және 2 жүзу бассейні, 3 баскетбол алаңы, бірнеше жаттығу залдары және Фордж театры бар. Бейрнсдейлде орналасқан Riviera триатлон клубы жыл бойы іс-шаралар ұйымдастырады, оның ішінде қазан және наурыз айлары аралығында BARC-те сәрсенбі күндері өткізілетін танымал "мини триатлон" жарыстары бар. Бейрнсдейл велоспор клубы жыл бойы демалыс күндері Гиппсленд көлдері мен Ұлы Бөлу жотасының етегіндегі көркем жерлерді аралап жол жарыстарын өткізеді. Клубта екі мәрте Олимпиада чемпионы және тау велосипедінен әлем кубогының жеңімпазы Дэниел Макконнел сияқты талантты спортшылар тәрбиеленді. Гиппсленд тау велосипед клубы аймақта көптеген іс-шаралар өткізеді. Бейрнсдейл тау велосипедімен айналысу үшін өте қолайлы орын. Тейлор тауындағы төмен түсу және жаяу жүру жолдары солтүстікке қарай 10 минуттық, Колкхун паркі шығысқа қарай 15 минут, ал Нуа-Нуа тауына дейін 35 минуттық сапар қана керек.

Коммерциялық

2011 жылғы халық санағы бойынша, Бейрнсдейлде (қалалық орталықтар мен елді мекендерде) жұмыс істейтін адамдардың 6,0% мектеп білімі саласында еңбек еткен. Жұмыспен қамтудың басқа да маңызды салалары: тұрғын үйлерде күтім көрсету қызметі – 5,4%, нан өнімдерін өндіру – 4,3%, кафелер, мейрамханалар мен тамақ жеткізу қызметі – 4,0% және супермаркеттер мен азық-түлік дүкендері – 2,5%. Бөлшек сауда, білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтерден басқа, ауыл шаруашылығында жұмыс орындарының саны шектеулі. Технология және коммуникация секторы аймақта маңызды рөл атқармайды. Гудман консервілеу зауыты 1920 жылдардың соңында жабылатынға дейін көп жылдар бойы жұмыс істеді. Зауытпен байланысты, 1921 жылы Перси Дальсен, В. П. Хит және А. Палмер басқарған қап жасау шеберханасы болды. Бұл шеберхана Бейрнсдейлдегі Далмахой көшесінде орналасып, шамамен 25 адамды жұмысқа алды. Зауытта 30 кВт қуаттылықтағы электрмотормен жұмыс істейтін төрт ара жұмыс істеді және күніне шамамен 1500 қап өндірілді. Гудман және компания 1934 жылы мал және аукцион агенттері ретінде жұмыс істеді. 1996 жылы Батыс Австралияның Бюсселтон қаласында құрылған Auswest Timbers Pty Ltd компаниясы бүкіл Австралияға және әлемнің көптеген елдеріне, соның ішінде Ұлыбритания, Жаңа Зеландия, Қытай, Гонконг, Оңтүстік Африка, Индонезия, Корея, Нидерланды, Канада және АҚШ-қа ағаш таратады. Англикан, Пятидесятниктер, Пресвитериан, Біріккен шіркеу және Жетінші күнді адвентистер. 2021 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша, Бейрнсдейлдегі (қалалық орталықтар мен елді мекендердегі) дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: дінсіздер – 46,2%, католиктер – 15,6%, англикандықтар – 13,2%, Біріккен шіркеу – 3,8% және жауабы көрсетілмегендер – 8,7%. Жалпы алғанда, 2016 жылы халықтың 43,9% дінді мойындаса, 47,0% дінсіз екенін айтты, ал Шығыс Гиппсленд аймағында бұл көрсеткіштер тиісінше 42,2% және 48,2% болды. Аса белсенді тыйым салушы, уағызшы және арақ ішпейтін Теннисон Смит 1920 жылдың ақпан айында Бейрнсдейлге келіп, Әйелдердің Христиандық Сабырлылық Одағының жергілікті бөлімшесін құрғанда көптеген жақтастар тапты. Бірақ, олардың жиналыстарын бұзып, Теннисон Аделаида үйіне (171 Main Street) қайтып келе жатқанда оған тас лақтырған зорлық-зомбылыққа ұшырағандықтан, бұл қозғалыс сәтсіз аяқталды. Олар терезелерді сындырып, ғимаратқа кіруге тырысты.