Кіріспе

Австралиядағы жаңбырлы ормандар

Daintree Rainforest, сондай-ақ Daintree деп те аталады, бұл Австралияның Квинсленд штатының солтүстік-шығыс жағалауындағы аймақ, Кэрнс қаласынан солтүстікке қарай жолмен шамамен орналасқан. "Daintree Rainforest" және "Daintree" терминдері ресми түрде анықталмаған, бірақ олар Дейнтри өзенінен солтүстікке Куктаунға дейін және жағалаудан батысқа қарай Ұлы бөлініс жотасына дейінгі аймаққа қатысты деп жалпы қабылданған және түсінілген. Дейнтри өзенінен оңтүстікке қарай орналасқан Моссман шатқалының танымал туристік орны көбінесе (бейресми түрде) осы анықтамаға кіріктіріледі. Шамамен гектар аумақты құрайтын Daintree, Австралиядағы тропикалық жаңбырлы ормандардың ең үлкен біртұтас аймағының бөлігі болып табылады, ол Квинслендтің ылғалды тропиктері деп аталады. Бұл аймақ, Австралияның шығыс жағалауындағы таңдамал жаңбырлы ормандармен бірге, әлемдегі ең көне жаңбырлы ормандардың бірі болып саналады. Шамамен 180 миллион жыл бұрын пайда болған бұл ежелгі, өзін-өзі қамтамасыз ететін ормандар Оңтүстік Американың Амазонкасынан (әлемдегі ең үлкен жаңбырлы орман және биологиялық әртүрлілік бойынша жетекші аймақ) шамамен 10 миллион жыл көне. Олар динозаврлар, мұз дәуірлері және ертедегі адамдардың пайда болуын және жоғалуын көрді. 2009 жылы Q150 мерекелерінің аясында Daintree Rainforest "табиғи тартымдылық" рөлі үшін Квинслендтің Q150 иконаларының бірі ретінде жарияланды.

Тарих және сипаттама

Жаңбырлы орманға атау Дэйнтри өзенінен алынған, ол өз кезегінде австралиялық геолог және фотограф Ричард Дэйнтридің (1832–1878) құрметіне аталған. Бұл – бір кездері бүкіл Австралия құрлығын жапқан алып орманның қалдығы. Бұл континенттік қозғалыстан туындаған 120 миллион жылдық климаттық өзгерістердің нәтижесінде сақталған сирек мысал, ол бастапқы орманның аумағын шығыс жағалауындағы бірнеше шектеулі аймақтарға дейін азайтты. Аймаққа Daintree ұлттық паркі, мемлекеттік орманның бір бөлігі және жеке меншіктегі жерлер, оның ішінде тұрғын үйлерден тұратын қауымдастық кіреді. Жарым аралының солтүстігіндегі жеке меншіктегі жерлердің бір бөлігі 15 миллион долларлық мемлекеттік бағдарлама аясында консервациялық мақсаттар үшін сатып алынуда, бұл бағдарламаға Cairns аймақтық, Квинсленд және Австралия үкіметтері тең үлес қосуда. 2011 жылғы мәліметтерге сәйкес, қайта сатып алуға немесе өтеуге белгіленген мүліктердің 72% қамтамасыз етілді. Бұл тропикалық жаңбырлы орманды «қайта сатып алу» аймақтарына Квинсленд парктері және жабайы табиғат қызметі сатып алған 215 жер учаскесі және жеке консервациялық ұйымдар сатып алған 13 жер учаскесі кіреді. Daintree жаңбырлы орманында 210-ға жуық өсімдік отбасынан шамамен 3000 түрлі өсімдік мекендейді, оның ішінде 900-ден астам түрлі ағаштар бар. Бір гектар жерде реалистік түрде 100-150 жеке түр өсе алады. Орман Австралиядағы бақалардың, жорғалаушылардың және сүтқоректілердің 30%-ын, континенттің көбелектері мен қошқарларының 90%-ын, елдің құс түрлерінің 7%-ын, 12 000-нан астам жәндік түрін, сондай-ақ төменгі сатыдағы жануарлар, саңырауқұлақтар, лишайлар, мүктер және микроорганизмдерді қамтиды – бәрі де Австралияның құрлық ауданының 0,12%-ын құрайтын аумақта орналасқан. Орманның бір бөлігі Daintree ұлттық паркімен қорғалады және Daintree өзенімен суға толы. Өзеннің солтүстігіндегі жолдар көгалды орманды аймақтар арқылы өтеді және осы ежелгі экожүйеге тигізетін әсерді азайту үшін жоспарланған. 2021 жылдың 29 қыркүйегінде шығыс Kuku Yalanji халқы Моссманнан Куктаунға дейінгі аумаққа, оның ішінде Daintree ұлттық паркіне ресми меншік құқығын алды, бұл дәстүрлі қамқоршылар мен Квинсленд үкіметі арасындағы тарихи келісімнің нәтижесінде болды, бұған дейін жасалған жергілікті атаулар туралы келісім де осы келісімге негіз болды.

Дайнтри - құстардың маңызды аймағы

Daintree Important Bird Area (IBA) - бұл жер учаскесі, ол Квинслендтің ылғалды тропиктерінің солтүстік бөлігімен көбінесе үндеседі. Ол Калкаджака, Нгалба Булал, Дэнтри, Маунт Виндзор және Моубрей ұлттық парктерін қамтиды немесе олармен жапсарласады. BirdLife International оны IBA ретінде анықтады, себебі ол оңтүстік казуарлардың популяциясын қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, бұл жерде жергілікті эндемикалық тісті тұмсықты және алтын бовербёрд, сүйкімді әулие құстар, Маклей, тоқылдақ, сары дақты және ақ жолақты балжегіштер, папоротниктер, Атертон скрабврендері, тау тікенділері, шовчиллер, Боуэрдің шырша құстары, монархтар, Викторияның мылтық құстары және ақшыл сары робиндер кездеседі.