Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын баласына сиыр шешегі вакцинасы салынды, Корольдік Африка компаниясының генерал-капитаны.
English child given cowpox vaccine
the Captain General of the Royal African Company
Джеймс Фиппс (1788 – 1853) Эдвард Дженнер жасаған эксперименталды сиыр шешегі вакцинасын алған алғашқы адам болды. Дженнер, сиыр шешегі деп аталатын жеңіл инфекциямен ауырған сүт шаруаларының ақ шешегінен қорғалғандығы туралы жергілікті сенімді білген және 17 мамыр 1796 жылы 8 жасар Джеймс Фиппстің үстінде өз теориясын сәтті сынап көрді.
James Phipps (1788 – 1853) was the first person given the experimental cowpox vaccine by Edward Jenner. Jenner knew of a local belief that dairy workers who had contracted a relatively mild infection called cowpox were immune to smallpox, and successfully tested his theory on the 8 years old James Phipps on 17 May 1796.
Ерте өмір және шаянға қарсы вакцинация
Фиппс Глостерширдегі Беркли округінде, Дженнердің бағбаны ретінде жұмыс істейтін кедей, жерсіз шаруа отбасында дүниеге келді. Ол 4 жасында Берклидегі Сент-Мэри шіркеуінде крещение рәсімінен өтті. 1796 жылдың 14 мамырында Дженнер оны таңдап алды, "сиыр қысырлығымен егу мақсатында шамамен сегіз жасар, сау бала" іздеді. Дженнер Сара Нельмес (жарияланбаған қолжазбада Дженнер оны Люси Нельмес деп атайды) атты сауыншы қыздың қолындағы сиыр қысырлығынан сұйықтық алып, Фиппстің қолының терісіне екі кішкентай кесік арқылы екті. Дженнер былай деп жазды: "Жетінші күні ол қолтық астында дискомфорт сезінді, ал тоғызыншы күні сәл суық тиді, тәбеті бітті және жеңіл бас ауруы болды. Осы күні бойы ол айқын түрде денсаулығы нашарлап, түнде мазасыздықпен өткізді, бірақ келесі күні толық жазылып кетті". Шамамен алты аптадан кейін Дженнер балаға талма егуді тапсырды, ол ешқандай әсер етпеді, содан кейін ол енді талмадан толық қорғалған деген қорытынды жасады. Фиппс кейіннен 20-дан астам рет талмаға қарсы егілді, бірақ ешқашан ауруға шалдықпады. Фиппс жиі қате түрде сиыр қысырлығымен егу арқылы талмаға қарсы вакцинацияланған алғашқы адам ретінде көрсетіледі: оған дейін басқа адамдар да осы процедурадан өткен. 1791 жылы Холштейн герцогтігіндегі (қазіргі Германия) Киль қаласынан Питер Плетт үш баланы екті, ал Дорсеттегі Йеминстердегі Бенджамин Джести 1774 жылы үш отбасы мүшесіне осы процедураны жасады. Дегенмен, Дженнер 1798 жылы жарияланған "Зерттеуі" атты еңбегінде Фиппстің вакцинациялануын сипаттап, Сара Нельместің қолынан алынған материалдың суретін қосты. Вакцинаның қолдан қолға берілу арқылы сақталуын көрсеткен вакциналар сериясымен және қолайлы материалды таңдау туралы ақпаратпен бірге Дженнердің зерттеуі вакцинация туралы алғашқы жарияланған есеп болды.
Phipps was born in Berkeley parish in Gloucestershire to a poor landless labourer working as Jenner's gardener. He was baptised in St Mary's parish church, Berkeley, when he was 4. On 14 May 1796 he was selected by Jenner, who took "a healthy boy, about eight years old for the purpose of inoculation for the Cow Pox". Jenner took some fluid from the cowpox vesicles on the hand of a milkmaid named Sarah Nelmes (in an unpublished manuscript Jenner refers to her as Lucy Nelmes), and inoculated Phipps by two small cuts in the skin of the boy's arm. Jenner wrote: On the seventh day he complained of uneasiness in the axilla and on the ninth he became a little chilly, lost his appetite, and had a slight headache. During the whole of this day he was perceptibly indisposed, and spent the night with some degree of restlessness, but on the day following he was perfectly well. About six weeks later Jenner inoculated the boy with smallpox which had no effect, and concluded that he now had complete protection against smallpox. Phipps was subsequently inoculated with smallpox more than twenty times without succumbing to the disease. Phipps is often cited incorrectly as the first person to be vaccinated against smallpox by inoculation with cowpox: other people had undergone the procedure before him. In 1791, Peter Plett from Kiel in the Duchy of Holstein (now Germany) inoculated three children, and Benjamin Jesty of Yetminster in Dorset performed the procedure on three family members in 1774. However, Jenner included his description of the vaccination of Phipps and an illustration of the hand of Sarah Nelmes from which the material was taken in his Inquiry published in 1798. Together with a series of vaccinations which showed that the vaccine could be maintained by arm to arm transfer, and information about selection of suitable material, Jenner's Inquiry was the first published account of vaccination.
Кейінгі өмірі
Кейіннен Фиппстің өмірінде Дженнер оған, әйеліне және екі баласына Берклидегі үйді тегін пайдалануға берді, ол үй 1968 мен 1982 жылдар аралығында Эдвард Дженнер мұражайына айналды. 1853 жылы Фиппс Берклидегі Сент-Мэри шіркеуінде жерленді, ол сол шіркеуде крещениеден өткен еді. Дженнер де осы шіркеуге жерленді.
Later in Phipps's life, Jenner gave him, his wife, and his two children a free lease on a cottage in Berkeley, which went on to house the Edward Jenner Museum between 1968 and 1982. In 1853 Phipps was buried in St Mary's church in Berkeley, where he had been baptised. Jenner was also buried in this church.