Кіріспе

Хайфилд – Зимбабведегі Хараре қаласындағы африкалық текті родезиялықтарды орналастыру үшін салынған екінші ең көне тығыз қоныс. Алғашқысы – Мбаре. Хайфилд бұрынғы Хайфилдс шаруашылығының жерінде құрылған. Бұл Зимбабве үшін тарихи, мәдени және саяси маңызы бар және жергілікті сленгте Фийо деп аталады. Хайфилд – Зимбабве Африка Ұлттық Одағының туған жерлерінің бірі, сондай-ақ елдің көрнекті тұлғалары Греги Вамбе, Оливер Мтукудзи және бұрынғы Роберт Мугабе сияқты адамдардың мекені.

Қысқаша тарихы

Хайфилд 1930 жылдары Оңтүстік Родезия үкіметімен колониялық дәуірде негізінен қара жұмысшылар мен олардың отбасыларын орналастыру үшін салынған, бөлінген қалашық болды. Алғашқысы Мбаре (Ұлттық) қалашығы еді, ол жергілікті тұрғындар арасында «Хаараре» немесе «Хаарари» деп белгілі болды және осы ат Зимбабве астанасы Харареге берілді. «Хаараре» сөзі «әрқашан сақ» немесе тікелей «ешқашан ұйықтамайтын» деп аударылады, сонымен қатар бұл ат осы аймақтың Зезуру басшысы, Хараваға да берілген. Хайфилд жақын орналасқан Саузертон және Уоркинтон өнеркәсіп аймақтарында жұмыс істейтін жұмысшыларды орналастыру үшін құрылды, Мбаре сияқты, Уоркинтон, Гранитсайдта жұмыс істейтіндерге және қаланың солтүстік және батыс аймақтарындағы еуропалық үй шаруашылықтарында үй қызметкерлері ретінде жұмыс істейтіндерге де қызмет ету үшін құрылған еді. 1980 жылдан кейін басқа аймақтар жаңғыртылғанына қарамастан, Хайфилд кедей маңы болып қала берді. Оның табысты тұрғындарының көпшілігі ауданда инвестициялаудың және бизнес ашудың орнына, одан көшіп кетуді жөн көреді (басқа жоғары тығыздықты аймақтардағыдай). Бұл қала да (Зимбабведегі көптеген жоғары тығыздықты аймақтар сияқты) ауылдық жерлерден қалаға көшіп келгендер үшін басты бағыт болып табылады, олар мұнда тұруға және жұмысқа баруға ыңғайлырақ. Сондай-ақ, олар Мачиписа мен Газаландтағы үй шаруашылығы аймақтарында үйден бизнес ашуға оңай мүмкіндіктерге қызығушылық танытады. Осылайша, Хайфилдтің халқы тығыз, жұмыссыздық жоғары және әлеуметтік жағдайы нашар болып қала береді. Шағын қылмыстармен қатар, қарақшылық, зорлық-зомбылық және дене жарақаты сияқты ауыр қылмыстар да көп кездеседі.

Орналасқан жері

Ол Оңтүстік-Батыс Харареде орналасқан және Оңтүстік-Батыста Глен Нора (бұрынғы Бакстер фермасы), Оңтүстік-Шығыста Водопадтар, Солтүстік-Шығыстан Солтүстік-Батысқа дейін Уиллоувейл және Саузертонмен шектеседі. Хайфилд орталығы Ченгу бастауыш мектебінің солтүстік-шығыс бұрышымен белгіленеді. Хайфилд бұрын Хайфилдс фермасы болған жерде құрылған. Ферма үйлері қазір Ратсанана клиникасы мен муниципалдық ғимараттарға айналды, олар қазіргі Глен Нора ауданында, бұрынғы муниципалдық кешенге жақын орналасқан, жергілікті тұрғындар оны "Қысқа желілер" деп атайды.

Хайфилд аймақтары

Хайфилд бірнеше аймаққа бөлінеді, негізгі аймақтары – Ескі Хайфилд және Жаңа Хайфилд. Жаңа Хайфилд 1956 жылы құрылды және құрамына Замбия астанасы Лусака кіреді, бұл оның халқының көп бөлігі Замбия және Малавиден келгенін көрсетеді; Египет, Иерусалим және Ханаан – Киелі кітаптағы жерлердің аттарымен аталады; Инженерлік; Черима (Қараңғы аймақ) бұрын электр желісіне қосылмаған; Зороро (демалыс орны); және Батыс үшбұрышы – Глен Нора және Глен Вьюмен шекаралас жатқан, шынымен үшбұрыш тәрізді аймақ. Хайфилдтің ең жаңа аймағы – Парадайс (1996), ол оңтүстік жағында орналасқан және Лусакамен шектеседі; ол Хайфилдті жақын орналасқан Глен Нора қалашығымен байланыстырады, ал бір бөлігі Глен Нора ауданында орналасқан. Ескі Хайфилд 1930 жылдары құрылды және 3 ерекше аймақты қамтиды: 2 фунт, 5 фунт, 12 фунт және Стендтер. Хайфилдтің ең әулетті аймақтары – Ескі Хайфилдтің екі аймағы: Стендтер және 5 фунт. Стендтер осылай аталған, себебі алғаш сатылған кезде бұл аймақ дала болған және тұрғындар өздері қалаған үйлерді салуға мүмкіндік алған; бұл Highfield-тің басқа аймақтарынан өзгеше, онда үкімет жергілікті тұрғындар үшін төмен бағада қарапайым үйлер салып, оларды тиісті бағамен сатқан. Тарихи тұрғыдан алғанда, мұндағы аулалар өте кең, ал үйлер – осы жерге қоныстанған қара нәсілді родезиялықтардың байлығын көрсететін, сәнді және әсемдікке толы. Африкалық аймақтардан тыс жерде мүлік сатып ала алмайтын қара родезиялықтар, тіпті оларға қаржы жеткілікті болса да, табиғи түрде сонда қоныстанды. Мұнда мүлігі болған белгілі зимбабвийліктердің қатарында музыкант Инносент Утсивеготаның отбасы, Мваера отбасы, Тауенгва отбасы және Роберт Мугабе бар. 5 фунт аймағы осылай аталған, өйткені бұл жердегі үйлер алғаш сатылған кезде 5 родезиялық фунттан сатылды, ал басқа аймақтардағы үйлердің бағасы 2 фунтты құрады. 2 фунт аймағы басқа екеуімен салыстырғанда салыстырмалы түрде кембағал.

Саяси тарих

Хайфилд Зимбабве Африка Ұлттық Одағының және оның тікелей мұрагері ZANU PF-тің туған жері болды. 1960 жылдары осы маңдағы елді мекенде Оңтүстік Родезияның ең беделді қара нәсілшілдері тұрды. Олардың ішінде ZANU-дың бірінші президенті, пастор Ндабанинги Ситхоле, ZAPU президенті Джошуа Нкомо, Джордж Няндоро, Энок Думбуджена, Герберт Читепо, Зимбабве президенті Роберт Мугабе, Морис Ньягумбо, Леопольд Такавира, Эммерсон Дамбудзо Мнангагва, Майкл Мауэма және тағы басқалар бар еді. ZANU-дың бірінші вице-президенті Такавира бұрын Хайфилдтегі Чипэмбере бастауыш мектебінің директоры болған. Роберт Мугабенің үйі әлі де Ескі Хайфилдте тұр, ол Родезия Буш соғысы кезінде болған оқиғадан қалған оқ тесіктерімен толы. Мугабе Ескі Хайфилдтің тұрақты мүшесі болып қалып, әрқашан өзінің бұрынғы тұрғын үйінен жаяу арақашықтықта орналасқан Мхофу бастауыш мектебінде дауыс берді. Хайфилд маңындағы елді мекен Родезия билігі үшін қауіпті бүлік ошағы саналды және қауіпсіздік қоршауымен қоршалған. Тұрғындар міндетті түрде жеке куәліктерін алып жүруге тиіс болды, әйтпесе ұсталып, тергеуге алынар еді. 1979 жылы партизандар Уоркингтондағы жанармай қоймаларына шабуыл жасады, ал операция Хайфилдтен басталды. Роберт Мугабе және оның ZANU партиясы Родезияның 1980 жылғы сайлауы кезінде Хайфилдтегі Зимбабве алаңында өзінің «жұлдызды митингісін» өткізді. Осы жерде ол ZANU-дың аудандар мен ұяшықтарға қалай ұйымдастырылғаны және алдағы сайлауда үлкен көпшілік дауысымен жеңіске жететініне сенімді екенін айтқан танымал сөзін айтты. Зимбабве алаңында 5 футбол алаңы, крикет алаңы, теннис және баскетбол корттары бар. Алаңның көп бөлігін Ескі Хайфилд аймағы қоршап тұр, ал оның іргесінде Такашинга крикет алаңы (Энди Флоуэр мен Татенда Тайбудың үй алаңы), Зимбабве залы, Хайфилд кітапханасы, балалар бағы, Англикан шіркеуі және Чипэмбере бастауыш мектебінің филиалы орналасқан. Алаңнан Гванзура футбол стадионына бір тас лақтырудай ғана қашықтықта. 2007 жылдың 11 наурызында Зимбабве қауіпсіздік күштері Зимбабве алаңында оппозициялық партия мүшелерімен және шіркеу өкілдерімен «бейбіт жиын» кезінде қақтығысқа түсті, мақсаты – «Зимбабвеге демократияны қайтару». Хайфилд пен Зимбабве алаңы Зимбабведе саяси өзгерістердің бастамасы болып қалуда. Бұл оқиғалар Демократиялық өзгерістер қозғалысының мүшесі Гифт Тандаренің қазасына әкелді. Отбасына Харареде оны жерлеуге рұқсат берілмеді, себебі үкімет МДК жақтастарының кек алуынан қорқыды. Гифт Тандаре өз ауылында жерленді. 2007 жылдың қараша айында Мугабе Зимбабве алаңында «Миллиондық шеру» деп аталатын митинг өткізді. Хайфилд елдегі ең жақсы әлеуметтік инфрақұрылымдарға ие, онда 11 мемлекеттік бастауыш мектеп және 6 жоғары мектеп бар. Оның басқа да жеке мектептері мен колледждері бар, олар негізінен орта білім беру және мектептен кейінгі курстарды ұсынады, ең көп таралғандары – компьютерлік сауаттылық, хатшылық, тігін және дизайн.

Білім

Хайфилдтегі ең танымал орта мектеп – Хайфилд 1-ші орта мектебі. Ол 1963 жылы құрылған, және сол кезде ол академиялық қара нәсілді элитаның эксклюзивті мектебі болған. Оқушылардың көп бөлігі жергілікті 11 бастауыш мектептен келеді, бірақ ол Глен Нора және Глен Вью аудандарының да оқушыларын қабылдайды. Ол 1-сыныптан 6-сыныпқа дейін (A Level) орта білім береді. Академиялық тұрғыдан алғанда, ол орташа мектеп болып қала береді, O Level емтиханының нәтижелері ұлттық орташа деңгейге сәйкес келеді. A Level емтиханында нәтижелері жақсырақ, өту көрсеткіші 90% -дан жоғары. Дегенмен, оның түлектерінің азазы ғана елдің ең жақсы университеттеріне – Хараредегі Зимбабве университетіне (UZ) және Булавайодағы Ұлттық ғылым және технология университетіне (NUST) түсуге жеткілікті балдар жинап алады. Басқа орта мектептер: Мукай (Лусака), Квайедза (Батыс үшбұрышы), Хайфилд 2 (Мысыр), АЭК (Газаланд) және Хайфилд қауымдастығы/Мхуриимве (Ескі Хайфилд). Хайфилд қауымдастығы/Мхуриимве Зимбабве тәуелсіздік алғанға дейін, Хайфилд 1-ге орын алмаған оқушыларға арналған мектеп ретінде салынған. Бұл Роберт Мугабе сияқты ұлттық көшбасшылардың, сол кездегі Хараредегі ең кемқес "қара аудандардың" біріне білім жеткізу үшін жасаған күш-жігері болды. Мугабе, кәсібі бойынша мұғалім, осы мектепте мұғалім болып жұмыс істеген. Бұл мектеп Хайфилдте әлі де төмен бағаланады және ұлттық орташа көрсеткіштен төмен нәтижелер көрсетеді. Сондықтан, осы мектептегі оқушылардың көп бөлігі Хайфилдтен емес.

Ыңғайлылықтар

Негізгі сауда орталығы – Мачиписа сауда орталығы, ол көрнекті қара бизнесменнің (Пол Мачиписа) есімімен аталыпты; оның атымен дүкен Мбаре Мусика автобус терминалында әлі де кездеседі. Осы орталықтағы барлық ірі бизнесмендер тәуелсіздік күресіне қаржылық қолдау көрсеткен. Олардың ішінде Мачиписа, Мваэра, Макомва, Джордж Тавенгва – Мушандирапамве қонақ үйінің иесі және тағы басқалар бар. Мушандирапамве қонақ үйі тәуелсіздік алған кезде Зану әскерлерінің уақытша тұрағы болды, ал Пол Танги Мхова Мкондо – Sharaude Taxi Services компаниясының иесі болған (Sharaude Taxi Services ұлтшылдар мен бостандық күрескерлерін қалаға және одан тасымалдау және логистикалық қолдау көрсетуде маңызды рөл атқарды). Мачиписа 1980 жылға дейін қара нәсілді адамдардың қозғалысы шектелгендіктен, өзін-өзі қамтамасыз ететін сауда орталығының қажеттілігі туып, дамып, көрнекті сауда орталығына айналды. Мачиписа сауда орталығы – көптеген банктер орналасқан, жақсы қалыптасқан сауда орталығы. Хайфилдтегі ең заманауи сауда орталығы – Хай Глен сауда орталығы, ол Хайфилдтің солтүстік-батыс жағында, Глен Нора және Глен Вью елді мекендерімен шектесетін жерде орналасқан. Бірақ, өзінің сәні мен жылтырлығына қарамастан, Хай Глен көптеген сатып алушыларды тарта алмады, себебі ол көптеген тұрғын аудандардан қашық орналасқан. Дегенмен, ол жақын маңдағы Муфакозедегі Маримба паркі ауданынан келетін, орталыққа көлікпен баруға мүмкіндігі бар, жақсы жағдайлы сатып алушыларды тартады. Хайфилдте жергілікті премьер-лига футбол матчтары өтетін Гванзура стадионы орналасқан. Гванзура – CAPS United, Blue Line Ace және Black Aces командаларының үй стадионы. Энди Флауэр мен Татенда Тайбу Хайфилд Такашинга крикет клубының мүшелері болды. Стюарт Мацикенири мен Хамильтон Масакадза әлі де осы командада ойнайды. Хайфилд кітапханасы – еліміздегі ең жақсы жабдықталған кітапханалардың бірі, онда балалар бөлімдері, бастауыш және орта білім бөлімдері, сондай-ақ колледж бөлімі жақсы дамыған. Оны 1993 жылы қытайлықтар салған, ал президент Роберт Мугабе Зимбабве залындағы ескі кітапхананың орнына ашқан. Зимбабве залы әлі де қоғамдық және жеке шаралардың орталығы болып табылады, онда «Мисс Хайфилд», «Мисс Хайфилд мектептері» және «Мисс Зим зал» конкурстары тұрақты түрде өткізіледі. Бұл Ямайкадан келген дэнсхолл музыкасы мен мәдениетінің маңызды орталығы. Мұнда дэнсхолл және рагга музыкасы жарыстары жиі өтеді, оған Silverstone, Stereo One, Small Axe, Sweet Ebony және African Exodus Batanai сияқты топтар тұрақты қатысады. Зимбабве залында спорт залы, оқу орталығы және баспа орталығы да бар. Highfield теннис клубы, нетбол клубы және волейбол командалары осы орталықта орналасқан. Бос уақытты өткізуге арналған орындарға жұртшылыққа ашық жүзу бассейні, Зимбабве алаңындағы теннис және баскетбол корттары, сондай-ақ Зимбабве залы кіреді.

Шіркеулер

Хайфилд әртүрлі конфессиялардың көптеген шіркеулерімен де танымал; оларға Седмінші күндік адвентистер (SDA), Рим католик шіркеулері (St Mark's, St Paul's, St Mary's – Engineering, Old Highfield және басқалары), Англикан (Old Highfield және басқалары), Зимбабведегі Реформаланған шіркеу (Canaan), Голланд Реформаланған шіркеуі (Canaan), Зимбабведегі Методист шіркеуі (Жохан Уэсли, Лусака және басқалары), Біріккен Методист шіркеуі (Old Highfield және басқалары), Пентикост шіркеуі (Мысыр және басқалары), Zaoga, FOG, Лютеран (Old Highfield және басқалары), Құтқару армиясы (Old Highfield және басқалары), Апостолдық Сенім шіркеуі (Sengwayo) Vhangeri (Лусака және Zororo), Баптист (Canaan және басқалары), Maranatha, Пресвитериан (Old Highfield), Johanne Masowe, Mai Chaza, E P Mwazha басқаратын Африкалық Апостолдық шіркеу, Седмінші күндік адвентистер (Батыс үшбұрышы және басқалары), Жаһова куәгерлері, Mapositori/Апостолдар (100-ден астам түрлі секталар), AFM және басқалары кіреді. Шіркеулердің толық тізімін алу үшін Зимбабве шіркеулер кеңесіне жүгінуге болады.