Кіріспе

Американдық бейсболшы (1888–1956)
жоғары лига бейсболының ойыншысы

Карл Фредерик Рудольф Меркл (кейде Фредерик Чарльз Меркл деп те жазылады; 1907-1926 жылдары жоғары лига бейсболында бірінші базадағы американдық ойыншы болған. Ұзақ мансабы болғанымен, ол жасөспірім кезінде жаңадан келген ойыншы ретінде жасаған даулы қатесімен есімдеріне ілігіп қалды.

Мансап

Висконсин штатының Уотертаун қаласында швейцариялық иммигрант Эрнст Меркл мен неміс-американдық Амали Тильман Мерклдің отбасында дүниеге келген ол Огайо штатының Толедо қаласында өсті. Меркл өзінің алғашқы Бас лига матчын 18 жасында, 1907 жылы Нью-Йорк Гиантс командасымен ойнады. Ол сол кезде Ұлттық лиганың ең жас ойыншысы болды және 1908 жылы өзінің әйгілі «бонер» қатесі кезінде көбінесе қосалқы ойыншы ретінде пайдаланылды. Меркл 1910 жылы Гиантс командасының тұрақты бірінші бассманы болды және 1911 жылдан 1913 жылға дейін үш рет подряд жеңіске жетті. Ол 1916 жылдың тамызында Бруклин Робинс командасына ауыстырылды және сол жылы төртінші Әлем сериясінде ойнады. 1917 жылдың сәуір айында Робинс Мерклді Чикаго Кабс командасына сатты, оған қарсы ол 1908 жылы әйгілі қатесін жасаған еді, және ол 1920 жылға дейін тұрақты бірінші бассман ретінде ойнады. 1918 жылы Кабс командасында Меркл сегіз жылдың ішінде бесінші Әлем сериясіне қатысты, бірақ ешқашан чемпиондыққа ие болған жоқ. 1921 жылдан 1925 жылға дейін Меркл Халықаралық лигада Рочестер командасының тұрақты бірінші бассманы болды. Ол 1925 жылдың ортасында Бас лигаға қайта оралды, Нью-Йорк Янкис командасымен сатып алынды, бірақ сол жылы Янкис командасымен тек жеті ойынға, ал 1926 жылы бір ойынға қатысты. 1927 жылы Халықаралық лигада Рединг командасының ойыншы-бапкері ретінде бір жыл ойнағаннан кейін Меркл зейнеткерлікке шықты. Фред Меркл 1953 жылы Халықаралық лиганың Даңқ залына енгізілді.

"Қоңыр"

1908 жылғы 23 қыркүйекте Нью-Йорк "Гигантс" командасы үшін "Чикаго Кабс" командасына қарсы өткен ойында, 19 жасында (Ұлттық лиганың ең жас ойыншысы) Меркл "Мерклдің қатесі" деп белгілі болған қателік жасады және "Ақылсыздан" деген лақап атқа ие болды. 9-шы иннингтің соңында Меркл екі ауттан кейін соққыға шықты, есеп 1:1 тең еді. Осы кезде Муз Маккормик бірінші базада тұрды. Меркл жеке соққы жасады, ал Маккормик үшінші базаға жетті. Келесі соққыны алған Аль Бридвелл де жеке соққы жасады. Маккормик үй базасына қарай жүгіріп, жеңіс голын соқты деп есептелді. Ойын аяқталды деп ойлаған көрермендер алаңға шапқырап, қуанды. Ал Меркл екінші базаға тиместен, "Гигантс" командасының клуб үйіне жүгірді. "Кабс" командасының екінші базасының ойыншысы Джонни Эверс мұны байқап, допты алып, екінші базаға тигеннен кейін, судья Хэнк О'Дэйге шақырды, ол кейін "Кабс" командасын басқарды. Меркл базаға тимегендіктен, судья оны күшпен ойынға шақырды, яғни Маккормиктің голы есепке алынбады. Осылайша, ойынның нәтижесі жоққа шығарылды, "Гигантс" командасының жеңісі күшін жойды және ойындың есебі тең қалды. Алаңдағы мыңдаған жанкүйерлердің болуы (сондай-ақ, үлкен электр шамдары түнгі ойындарды мүмкін еткенге дейін күннен-күнге арта түскен қараңғылық) ойынды қайта бастауға кедергі келтірді, нәтижесінде ойын тең деп жарияланды. "Гигантс" және "Кабс" командалары маусымды бірінші орын үшін тең аяқтады және 8 қазан күні "Поло Граундс" стадионында қайта кездесу өткізді. "Кабс" командасы бұл ойынды 4:2 есебімен жеңіп, Ұлттық лиганың туын иеленді.

Түрлі есептер

Эверс ойын добын шынымен алды ма, жоқ па, туралы әртүрлі пікірлер бар. Кейбір нұсқаларда ол дұрыс допты алу үшін алаңға қашқан. Басқа нұсқаларда ол допты айқайлап сұраған, оны Cubs командасының қанатынан оған жіберген. Тағы бір нұсқада Giants командасының ойыншысы Джо МакГиннити болып жатқан жағдайды көріп, ойын добын трибунаға лақтырып жіберген; демек, Эверске жеткен немесе жіберілген доп мүлдем басқа доп болған. The New York Times газетінің баяндамасына сәйкес, Cubs командасының бас жаттықтырушысы және бірінші базадағы Фрэнк Ченс "жағдайды түсініп", екінші базаны қорғап тұрған кезде оған доп лақтыруды бұйырған. Сол кезде базаға тиместен алаңнан қашу жиі кездесетін, себебі ойынды жеңуге мүмкіндік беретін күшпен ойнау ережесі кеңінен танымал емес еді. Алайда, ойынның ресми ережелерін жақсы білетін Эверс осыған ұқсас ойынды бірнеше апта бұрын Питтсбургте де жасауға тырысқан, сол кезде де төреші Хэнк О'Дэй болған. Сол кезде О'Дэй жүгірушінің екінші базаға тигенін көрмегендіктен, Эверстің шағымын қабылдамаған, бірақ Нью-Йорк ойынында осы мүмкіндікке назар салған. Осы оқиғадан кейін бұл ереже баршаға белгілі болды.

Салдары

Гиганттар командасының бас жаттықтырушысы Джон МакГроу лига кеңсесіне қатысты ашуға келді, өйткені оның командасы жеңістен (және чемпиондықтан) айырылды деп ойлады, бірақ ол Мерклді қатесі үшін ешқашан кінәламады. Cubs командасы 1908 жылғы Әлем сериясінде жеңіске жетті. Содан кейін команда 108 жылдық чемпиондық құрғақшылығынан өтті, соңында 2016 жылы Әлем сериясін жеңді. Оқиғаға қатты ренжіген Меркл 1926 жылы ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін бейсболдан жаңылды. 1950 жылы Гиганттар командасының ветеран ойыншыларының кездесуіне келгенде, ол тұрған жерде шапалақтарға ие болды. Фред Меркл өзінің туған қаласы Уотертаунда еске алынады. Вашингтон паркіндегі қаланың басты мектебінің бейсбол алаңы Фред Меркл алаңы деп аталды. Сонымен қатар, 2010 жылдың 22 шілдесінде паркте оның құрметіне қара тақта орнатылды. Уотертаундағы тағы бір тақта Октагон үйінің аумағында орналасқан. Чикагодағы Меркл бары мен грилі Фред Мерклдің құрметіне аталды.

Отбасылық өмір

Меркл мен оның әйелі Этель Синтия Браунсон Меркл 1914 жылдан 1956 жылы қайтыс болғанға дейін ұзақ некеде тұрды. Мерклдердің Марджори, Жаннет және Марианна деген үш қызы болды. Оның шөбере інісі – компьютер ғалымы Ральф Меркл.

Басқа спорт түрлері

1906 жылы Меркл Толедо атлетикалық қауымдастығы үшін футболшы ретінде өнер көрсетті. Сол маусымда команда Кантон Булдогс командасынан 31:0 есебімен жеңілді.

Өлім

Меркл 67 жасында Дейтона-Бичте қайтыс болды және Бельвью Седар-Хилл естелік бақшасына жерленді. Фредтің алдындағысы сияқты, Этель де 1976 жылдың желтоқсан айында Флорида штатының Дейтона-Бич қаласында қайтыс болды.