Герцогство Лауэнбург – округ в Шлезвиг-Гольштейне, Германия. Расположен на юге, граничит с Любеком, Мекленбургом и Нижней Саксонией. История и география региона.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
қазіргі заманғы аудан
the modern district
Герцогтум Лауенбург () — Германияның Шлезвиг-Гольштейн жерінің ең оңтүстік ауданы. Ол (батыстан бастап, сағат тілі бойынша) Стормарн ауданымен, Любек қаласымен, Мекленбург-Ворпомерн штатымен (Нордвестмекленбург және Людвигслуст-Пархим аудандары), Төменгі Саксония штатымен (Люнебург және Харбург аудандары) және Гамбург қаласымен шектеседі. Герцогтум Лауенбург ауданы бұрынғы Саксония-Лауенбург герцогтігінің құрметіне аталған.
Herzogtum Lauenburg (; ) is the southernmost Kreis, or district, officially called Kreis Herzogtum Lauenburg , of Schleswig Holstein, Germany. It is bordered by (from the west and clockwise) the district of Stormarn, the city of Lübeck, the state of Mecklenburg Vorpommern (districts of Nordwestmecklenburg and Ludwigslust Parchim), the state of Lower Saxony (districts of Lüneburg and Harburg), and the city state of Hamburg. The district of Herzogtum Lauenburg is named after the former Duchy of Saxe Lauenburg.
География
Ауданның аумағы Эльба өзенінің солтүстігіндегі бұрынғы герцогтіктің аумағының көп бөлігін қамтиды, Amt Neuhaus-тан басқа. Эльбадан тыс Саксония-Лауенбургтың барлық бұрынғы аймақтары бүгінде Төменгі Саксонияның Куксхавен (Хадлен аймағы), Харбург және Люнебург аудандарына жатады. Аудан аумағында Лауенбург/Эльба, Мелльн және Ратцебург сияқты тарихи маңызы бар қалалар орналасқан. Бұл маңыздылық Ескі Тұз Жолының (Alte Salzstraße) арқасында болды, ол ортағасырлық сауда жолдарының маңыздыларының бірі еді. Эльба өзенінің оңтүстігіндегі тұз өндірісінен алынған тұз солтүстікке қарай Любекке тасымалданды. Тұзды тасымалдау Еуропадағы ең көне жасанды су жолы – Штекниц каналын (1398 ж.) салуға да түрткі болды. 1900 жылы оның орнына Эльба-Любек каналы салынды. Ауданда көптеген көлдер бар, олар Лауэнбург көлдерінің табиғи паркін құрайды. Ең ірі көлі – 16 км² ауданы бар Ратцебург көлі.
The district's territory comprises most of the former Duchy's territory north of the river Elbe, except of the Amt Neuhaus. All the former Saxe Lauenburgian areas beyond the Elbe belong today to the Lower Saxon districts of Cuxhaven (Land of Hadeln), Harburg and Lüneburg. The district's area contains a number of historically important towns, e. g. Lauenburg/Elbe, Mölln and Ratzeburg. This importance was due to the Old Salt Route (Alte Salzstraße), one of the major medieval trade routes. Salt from the salt works south of the Elbe river was transported northward to Lübeck. The transport of salt was also the motive for constructing the oldest artificial waterway of Europe, the Stecknitz Canal (1398). It was replaced in 1900 by the Elbe Lübeck Canal. The landscape is characterised by numerous lakes, forming the Lauenburg Lakes Nature Park. The largest lake is the Ratzeburger See with an area of 16 km².
Тарих
Герцогтум Лауенбург ауданы ортағасырлық Саксен-Лауенбург герцогтігінің атымен аталады, ол түпнұсқалық Саксония герцогтігінің қалдықтарының бірі болған. Саксония герцогтігі 1269 жылы басталған үдеріс кезінде бөлінді, бұл 1260 жылы Альберт II және Иоанн I әкесі Альберт I Саксонскийдің орнын басып алғаннан кейін тоғыз жыл өткен соң болды. 1269, 1272 және 1282 жылдары ағайындылар Эльба өзені бойындағы үш аймақтық тұтаспаған саксон аймақтарындағы (біреуі Хадельн жері, екіншісі Эльбадағы Лауенбург маңында және үшіншісі Эльбадағы Виттенберг маңында) басқару құзыреттерін біртіндеп бөліп, осылайша бөлінуге дайындалды. 1282 жылы Иоанн I отставкаға кеткеннен кейін Альберт II әлі кәмелетке толмаған немерелері Альберт III, Эрик I және Иоанн II-мен бірге билік жүргізді, олар 1296 жылы герцогтікті ағаларына Саксен-Лауенбургті, ал олардың әйелі Альберт II-ге Саксен-Виттенбергті беріп, нақты бөліп берді. Ағалар мен олардың әйелі Альберт II-ні саксондық бірдей герцогтар ретінде атаған соңғы құжат 1295 жылға жатады. 1296 жылдың 20 қыркүйегінде Саксен-Лауенбургтің шектерін белгілейтін құжатта Виерланд (қазіргі Гамбург), Садельбанде (Лауенбург жері), Ратцебург жері, Дарзинг жері (кейінірек Amt Neuhaus) және Хадельн жері (соңғы екеуі қазіргі Төменгі Саксония) ағайындылардың бірлескен аумағы ретінде, Саксен-Виттенбергтен бөлек деп көрсетілді. Саксен-Лауенбург Лауенбург деп те аталатын. Саксен-Виттенберг аумағы ғасырлар бойында күрт өзгергенмен, Лауенбург герцогтігі 1689 жылы тәуелсіздігін жоғалтып, Люнебург княздығына мұрагерлікке өткенге дейін дерлік өзгеріссіз қалды. 1815–1864 жылдары ол жеке одақта Холштейн герцогының басқаруымен, сонымен бірге Дания королі болды. 1864 жылы екінші Шлезвиг соғысынан кейін ол Пруссияның құрамына кірді. Лауенбург қысқа мерзімге автономиясын сақтап қалды, бірақ 1876 жылы Пруссияның Шлезвиг-Гольштейн провинциясына округ ретінде қосылды. Эльбадағы Лауенбург герцогтіктің алғашқы астанасы және оның атын берушісі болды, 1619 жылы ол Ратцебургке көшірілді, ол герцогтік Пруссияның бір округіне төмендетілген кезде де астана болып қалды. 1937 жылы «Үлкен Гамбург» заңының аясында аумақтық қайта бөлу кезінде Гейштахт қаласы (бұрын Гамбургтың бір бөлігі), сондай-ақ кейбір Мекленбург эксклавтары, Ратцебург соборының иммунитет ауданы және округ аумағындағы кейбір Любек эксклавтары округке қосылды. 1945 жылдың мамыр айында британдық әскерлер округ аумағын басып алды, ол 1944 жылдың қыркүйегінде Лондон хаттамасында британдық оккупациялық аймақтың бөлігі болып белгіленген. 1945 жылдың 13 қарашасында британдық генерал Колин Мьюр Барбер және кеңестік генерал-майор Николай Григорьевич Лященко Гадебушта Барбер-Лященко келісімін (немесе Гадебуш келісімін) жасады, ол Лауенбург округінің герцогтігінің және көрші Мекленбургтің кейбір муниципалитеттерін қайта орналастырды, ол кезде Кеңес оккупациялық аймағының бөлігі болды. Осылайша, Ратцебургтің шығыс жақын маңындағы Зиетен, Мехов, Бек және Рёмниц сияқты аудандар округтің құрамына кірді, ал Лауенбургтың Дехов, Грос және Кляйн Турау (қазір Роггендорфтың құрамдас бөліктері) және Лассахн (қазір Заррентин-ам-Шаальзее құрамына кіреді) Мекленбургке берілді. Қайта орналастыру 26 қарашада аяқталды, ал тиісті оккупациялық күштер 28 қарашаға дейін өздерінің жаңа аймақтық аумақтарына көшуге тиіс болды.
The district Herzogtum Lauenburg is named after the medieval Duchy of Saxe Lauenburg, which was one of the remnants of the original Duchy of Saxony. The Duchy of Saxony was partitioned in a process started in 1269, nine years after in 1260 Albert II and John I had succeeded their father Albert I of Saxony. In 1269, 1272 and 1282, the brothers gradually divided their governing competences within the three territorially unconnected Saxon areas along the Elbe river (one called Land of Hadeln, another around Lauenburg upon Elbe and the third around Wittenberg upon Elbe), thus preparing a partition. After John I's resignation in 1282, Albert II ruled with his still minor nephews Albert III, Eric I and John II, who by 1296 definitely partitioned the duchy providing Saxe Lauenburg for the brothers, and Saxe Wittenberg for their uncle Albert II. The last document, mentioning the brothers and their uncle Albert II as Saxon fellow dukes dates back to 1295. A deed of 20 September 1296, circumscribing Saxe Lauenburg, mentions the Vierlande (now Hamburg), Sadelbande (Land of Lauenburg), the Land of Ratzeburg, the Land of Darzing (later Amt Neuhaus), and the Land of Hadeln (the latter two now Lower Saxony) as the joint territory of the brothers, separate of Saxe Wittenberg. Saxe Lauenburg was also known simply as Lauenburg. While the territory of Saxe Wittenberg changed drastically over the centuries, the Duchy of Lauenburg remained almost unchanged, until it lost its independence in 1689, when it was inherited by the Principality of Lüneburg. From 1815–1864 it was ruled in personal union by the Duke of Holstein, being simultaneously King of Denmark. In 1864 it fell to Prussia after the Second Schleswig War. For a short period Lauenburg was still an autonomous entity, but in 1876 it was incorporated as a district into the Prussian province of Schleswig Holstein. Lauenburg upon Elbe was the first capital and name giving to the Duchy, before it moved in 1619 to Ratzeburg, which remained the capital also when the Duchy was downgraded to a district within Prussia. In 1937—by a territorial redeployment within the scope of the Greater Hamburg Act—the city of Geesthacht (formerly a part of Hamburg), some Mecklenburgian exclaves, including Ratzeburg's Cathedral immunity district, and some Lübeckian exclaves within the district territory, were incorporated into the district. In May 1945 British forces captured the district territory, which in September 1944 had been determined in the London Protocol to become part of the British Zone of Occupation. On 13 November 1945 the British general Colin Muir Barber and the Soviet general major Nikolay Grigoryevich Lyashchenko (Николай Григорьевич Лященко) signed the Barber Ljaschtschenko Abkommen (or the Gadebusch Agreement) in Gadebusch, redeploying some municipalities of the Duchy of Lauenburg District and neighbouring Mecklenburg, then part of the Soviet Zone of Occupation. Thus some eastern suburbs of Ratzeburg, such as Ziethen in Lauenburg, Mechow, Bäk and Römnitz became part of the district, while the Lauenburgian municipalities of Dechow, Groß and Klein Thurow (now component parts of Roggendorf) as well as Lassahn (now a component part of Zarrentin am Schaalsee) were ceded to Mecklenburg. The redeployment was accomplished on 26 November, the respective occupational forces had until 28 November to withdraw to their respective new zonal territories.
Елтаңба
Гербте Саксония герцогтігінің ежелгі символы – ақ ат бейнеленген. Аттың айналасында Пруссияның түстерін көрсететін қара және ақ түсті ұсақ-ұсақ тіктөртбұрыштардан құралған жиек орналасқан. Бұл – 1815-1864 жылдары Дания монархиясымен жеке одақта болған кезде қолданылған қарудың өңделген нұсқасы. Алдыңғы гербте қызыл қалқанға алтын түсті ат басы бейнеленген. Герб 1866 жылдың 12 қарашасында Гогенцоллерн әулетінің Пруссия Корольдігімен жеке одақта Саксен-Лауенбургті басқаруын басталғаннан кейін ресми түрде бекітілді. 1876 жылы герцогтік Пруссиямен толық одаққа қосылып, Пруссияның Шлезвиг-Гольштейн провинциясының құрамындағы округке айналды. Сол кезде округтерге гербтерді пайдалануға рұқсат болмағандықтан, гербтің қолданылуы тоқтатылды. Бүгінде герб округтың символы ретінде қолданылады және гербтің үстінде тәж бейнеленген.
The coat of arms displays a white horse, the ancient symbol of the duchy of Saxony. The horse is surrounded by a black and white checked border, which represents the colours of Prussia. This is a modified version of the arms used when Saxe Lauenburg was ruled in personal union with the Danish monarchy, 1815 64. The former arms featured a golden horse's head on a red shield. The coat of arms was granted on 12 November 1866, after the Hohenzollern dynasty started to rule Saxe Lauenburg in personal union with the Kingdom of Prussia. In 1876 the duchy was incorporated in a real union into Prussia, forming a district within the Prussian Province of Schleswig Holstein. The usage of the coat of arms was discontinued, as then districts were not allowed to use coats of arms. Today the coat of arms is used by the district, displayed with a crown on top.
Ұйым
Шлезвиг-Гольштейндегі басқа аудандардан өзгешелігі, бұл аудан тікелей демократия мен азаматтардың қатысуын іске асыратын көптеген салыстырмалы түрде шағын муниципалитеттермен ерекшеленеді. Әкімшілік жұмыс көбінесе кеңселер арқылы жүзеге асырылады, олар көбінесе өте шағын болады. Осыған байланысты, жоспарланып отырған Шлезвиг-Гольштейн әкімшілік құрылымы заңының ауқымы өте маңызды: Ішкі істер министрлігінің жобасына сәйкес, 2007 жылдың 1 сәуірінде күшке енетін аймақтық қайта ұйымдастыру ретінде Ämter және тәуелсіз муниципалитеттер үшін кемінде 8000 тұрғын талабы қойылатын болды. Осылайша, ауданның он бір Ämter-інің алтауының болашағы күмәнді. Дегенмен, Amt құрамына кіретін муниципалитеттердің ең төменгі саны әлі ресми түрде белгіленбеген. Белгіленген мерзімге дейін ерікті бірлестіктер құру мүмкіндігі бар, олар жобаға сәйкес аудан шекараларын да кесіп өтуі мүмкін. Ауданның экономикалық басымдығы Гамбург бекон аймағында, ал шығыс бөліктері суға толы Лауенбург көлдері табиғи паркінде туризмге бағытталған және көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысады. Аудан Гамбург мегаполистік аймағының құрамына кіреді.
Contrary to others in Schleswig Holstein, this district is characterised by numerous relatively small municipalities, which practise direct democracy and citizens' participation. The administration most often takes place via offices, which are often of a very manageable size. To that extent, the scope of the planned Schleswig Holstein Administrative Structure Law will be quite significant: according to the draft of the Ministry of the Interior, a minimum size of 8000 inhabitants was to be implemented for Ämter and independent municipalities as a regional reorganisation due 1 April 2007. Thus, the existence of six of the eleven Ämter of the district is threatened. However, a minimum size for municipalities belonging to an Amt has not yet been officially determined. Until the deadline, the possibility for voluntary unions exists, which, according to the draft, may as well cross district boundaries. The economical emphasis of the district lies on the Hamburg bacon belt, while the eastern parts in the Lauenburg Lakes Nature Park with their abundance of water cater more to tourism and are largely focused on agriculture. The district belongs to Hamburg Metropolitan Region.
Көлік
2003 жылы ауданның қоғамдық көлік жүйесі Hamburger Verkehrsverbund (HVV) құрамына енгізілді. Автобандар желісіне қосылуды батыста A1 (Гамбург–Любек), оңтүстікте A24 (Гамбург–Берлин), солтүстікте A25 (Геестхахт–Гамбург) және A20 (Любек–Росток) автожолдары қамтамасыз етеді. Темір жол байланыстары Гамбургтен Бюхенге және одан Берлинге; сондай-ақ Люнебургтен Бюхенге және Любекке, Мелльн/Ратцебург арқылы бар. Екі бағытты да Deutsche Bahn AG компаниясы басқарады. Бергедорфтан Геестхахтқа дейін бұрынғы Бергедорф Геестхахтер темір жолының (BGE) жүк тасымалына арналған жолы сақталған, ол қазір жекеменшік AKN Eisenbahn компаниясына тиесілі музейлік темір жол ретінде пайдаланылады. 1900 жылы салынған Эльба–Любек каналының бір ұшы Эльба порты Лауенбург/Эльба орналасқан. Траве өзені арқылы ол Орталық Еуропаның каналдар желісін Любекке және Балтық теңізіне жалғайды. Бұл канал бұрынғы тұз жолының бір бөлігі болған. Жақын орналасқан әуежайлар: Любек әуежайы және Гамбург әуежайы.
In 2003, the public transit system in the district was integrated into the Hamburger Verkehrsverbund (HVV). Connections to the Autobahn network are provided by the A1 (Hamburg–Lübeck) in the west, the A 24 (Hamburg–Berlin) in the south, the A 25 (Geesthacht–Hamburg) and the A 20 (Lübeck–Rostock) in the north of the district. Railway connections exist from Hamburg to Büchen and on to Berlin; and from Lüneburg to Büchen and on to Lübeck, via Mölln/Ratzeburg. Both routes are operated by Deutsche Bahn AG. From Bergedorf to Geesthacht, there is still the old Bergedorf Geesthachter Eisenbahn (BGE) freight route, which now serves as a museum railway line, belonging to the privately operated AKN Eisenbahn. The Elbe harbour of Lauenburg/Elbe constitutes one end of the Elbe Lübeck Canal, established in 1900. Via the Trave river, it connects the Central European network of canals to Lübeck and the Baltic Sea. The canal served as a part of the Old Salt Route. Nearby airports are Lübeck Airport and Hamburg Airport.