Кіріспе

Адам аурулары

Костохондрит, сондай-ақ көкірек қабырғасының ауырсыну синдромы немесе костостерналды синдром деп те аталады, жоғарғы костохондральды (қабырғадан шеміршекке) және стернокостальды (шеміршектен кеуде сүйегіне) буындардың қабынуы болып табылады. Пациенттердің 90% бір жақтағы бірнеше қабырғада, әдетте 2-ден 5-ке дейінгі қабырғаларда зардап шегеді. Костохондриттің басты белгісі – кеудедегі ауырсыну, ол медициналық шұғыл жағдайдың белгісі саналады, сондықтан костохондрит шұғыл жәрдем бөліміне түсетін науқастардың арасында жиі кездеседі. Бір зерттеуде шұғыл жәрдем бөліміне кеуде ауыруымен келген науқастардың 30% костохондриттен зардап шеккені анықталды. Костохондриттің нақты себебі белгісіз, бірақ оның себебі қайталамалы ұсақ жарақаттар, яғни микротравмалар деп есептеледі. Сирек жағдайларда, костохондрит инфекциялық факторлардың нәтижесінде дамуы мүмкін. Диагноз көбінесе клиникалық, физикалық тексеру, медициналық тарих және басқа жағдайларды жоққа шығару негізінде қойылады. Костохондрит көбінесе Тиец синдромымен шатастырылады, себебі олардың орналасуы мен симптомдары ұқсас, бірақ Тиец синдромында қабырға шеміршегінің ісінуі байқалады. Костохондрит өзінен-өзі шектелетін жағдай саналады және уақыт өте келе өзінен өтеді. Емдеуге демалыс, қабынуға қарсы стероид емес препараттар (ҚСЕП) сияқты ауырсынды басатын дәрілер, мұз, жылу және мануалды терапия кіруі мүмкін. Созылмалы дискомфорт жағдайында кортикостероидтар мен жергілікті анестетиктердің қоспасын қолдана отырып, қабырғааралық нервті блокадалау инъекциясы жасалуы мүмкін. Бұл жағдай көбінесе 40 жастан асқан әйелдерге әсер етеді, бірақ кейбір зерттеулер костохондриттің кеуде ауыруымен келген жасөспірімдердің арасында да жиі кездесетінін көрсетіп тұр. Ол негізінен стернокостальды және костохондральды буындардағы 2-ден 5-ке дейінгі қабырғаларды зақымдайды. Сонымен қатар, иыққа, қолға, мойынның алдыңғы бөлігіне немесе иық қабыршағына (құсқын) сәулеленген ауырсыну да болуы мүмкін. Жағдай көбінесе қайта-қайта жөтелгеннен, күшті физикалық белсенділіктен немесе кеуде жарақатынан кейін біртіндеп басталады. Костохондрит зақымдалған аймақта қыздыру, эритема немесе ісінумен бірге жүрмейді, мұндай белгілер Тиец синдромын көрсетеді. Costosternal буынының инфекциясы сирек жағдайларда костохондритке әкелуі мүмкін. Инфекциялық костохондриттің көптеген жағдайлары Actinomyces, Staphylococcus aureus, Candida albicans және Salmonella бактерияларынан туындайды. Сирек жағдайларда, Escherichia coli инфекциялық костохондриттің себебі болуы мүмкін.

Патогенез

Костохондриттің дамуына жатқан патогенез әлі толық анықталған жоқ. Ауырсынудың мүмкін болатын механизмдері нейрогендік қабыну, бұлшық еттердің үйлесімсіздігі, қабырғааралық жүйкелердің нейропатиясы, миофасциальдық ауырсыну немесе механикалық бұзылулар болып табылады.

Диагностика

Костохондрит көбінесе өмірге қауіпті жағдайлар жоққа шығарылғаннан кейін ғана клиникалық диагноз қойылады, физикалық тексеру және медициналық тарих ескеріледі. Костохондрит диагнозын қою алдында, көкірек ауыруының басқа да ауыр себептері зерттеледі. Кардиопульмонологиялық немесе жаңа түзілімдерге байланысты себептерді одан әрі бағалау, әдетте, науқастың тарихына, жасына және қауіп факторларына негізделеді, содан кейін өмірге қауіпті жағдайларды анықтау үшін диагностикалық суреттеу және тестілеу жүргізіледі. Егер инфекция немесе ревматоидтық ауруға күдік болса, зертханалық зерттеулер жүргізілуі мүмкін. Физикалық тексеруде денеге тиген кездегі сезімталдық немесе ауырсыну, қызба, эритема немесе ісік болмауы бағаланады. Физикалық тексеру кезінде ауырсынудың жоғарғы дененің қозғалысымен немесе тыныс алумен күшеюі, сондай-ақ «әтештің айқаюы», «ілгек тәсілі» немесе көлденең иілу тәсілі қолданғанда ауырсынудың қайта пайда болуы мүмкін. Костохондритті диагностикалау кезінде медициналық тарих ескеріледі, мысалы, жақында болған жарақаттар, жөтел, физикалық жаттығулар немесе жоғарғы денеге қатысты қызметтер, олар симптомдарға себеп болуы мүмкін.

Жүрек- өкпе аурулары

Кеуде қабырғасы ауыруымен байланысты болуы мүмкін өмірге қауіп төндіретін медициналық жағдайлар: жіті коронарлық синдром, аортаның жарылуы, пневмоторакс немесе өкпелік эмболия. Костохондритке ұқсас кеуде ауыруының басқа да себептері миокард инфарктісі, стенокардия және перикардит болуы мүмкін. Костохондрит кезінде ауырсыну көбінесе тыныс алу, қозғалыс жасау немесе белгілі бір позда отыру кезінде күшейеді. Басқа себептерге байланысты кеуде ауыруында адамдарда сәулеленген ауырсыну, тынысқырудың қиындауы, қызба, ылғалды жөтел, құсу, бас айналу, тахикардия немесе гипотония болуы мүмкін. Сонымен қатар, қабырғалардың жылғаю синдромы деп аталатын ұқсас жағдай да кеуде ауыруымен және қабырға шеміршегінің қабынуымен байланысты. Костохондриттен өзгеше, қабырғалардың жылғаю синдромындағы ауырсыну көбінесе төменгі қабырғаларда, іш және арқада сезіледі, әсіресе жалған 8-ден 10-ға дейінгі қабырғалардың аралық шеміршек білісулерінде. Костохондрит көбінесе нағыз 2-ден 5-ке дейінгі қабырғалардың стернокостальды білісулерінде кездеседі. Костохондритке ұқсас кеуде ауыруын тудыруы мүмкін басқа да бұлшық-сүйек ауруларына ауырсынушы шифоидтық синдром, бұлшық созылуы, миофасциалдық ауырсыну синдромы, кеуделік дискінің ісігі және қабырғаның сынуы жатады.

Басқа

Фибромиалгия, SAPHO синдромы, анкилоздық спондилит, ревматоидты артрит және псориаздық артрит сияқты ревматологиялық аурулар костохондритке ұқсас белгілерге себеп болуы мүмкін. Плеврит, прекордиалды ұстау синдромы және пневмония сияқты тыныс алу жүйесімен байланысты жағдайларда кеудеде ауыру кездесуі мүмкін. Гастроэзофагеальдық рефлюкс ауруы және эзофагит сияқты кейбір гастроэнтерологиялық аурулар костохондритпен байланысты кеудедегі ауыруға алып келуі мүмкін.